Радуша — село во Општина Сарај, во околината на градот Скопје.

Радуша
Radusha-MK (od voz).jpg

Поглед на селото Радуша од железничката пруга

Радуша is located in Македонија
Радуша
Местоположба на Радуша во Македонија
Координати 42°5′6″N 21°12′38″E / 42.08500° N; 21.21056° E / 42.08500; 21.21056Координати: 42°5′6″N 21°12′38″E / 42.08500° N; 21.21056° E / 42.08500; 21.21056
Општина Coat of arms of Saraj Municipality.svg Сарај
Население 1.892 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1062
Шифра на КО 25165, 25665
Надм. вис. 347 м. м
Радуша на општинската карта
Радуша во Општина Сарај.svg

Атарот на Радуша во рамките на општината
Commons-logo.svg Радуша на Ризницата
Разрушената зграда на железничката станица во Радуша

Географиja и местоположбаУреди

Радуша се наоѓа во северозападниот дел на Република Македонија во долината на самиот десен брег на реката Вардар во средината на Дервенската Клисура од сите страни опкружена со стари планини. Селото има една прекрасна убавина особено во пролетниот и летниот период со едно фантастично зеленило низ кое поминува река Вардар. Радуша најблиску го има градот Скопје после Тетово. До селото води асфалтиран пат од Скопје и од Тетово. Село Радуша има некаде 450 куќи, сите градени на најмодерен стил, нема стари куќи. Тука живеат некаде 4000 граѓани, но половина од нив во печалбарство. Пред самиот влез на селото некаде 5 км источно кон градот Скопје се наоѓа изворот познат како Кисела Вода кое лечи разни болести. Радуша исто така е познато и со златната пастрмка која се лови од езерото вклучувајќи го и ресторанот во кој се приготвува рибата свежа на скара директно од езерцето.

ИсториjaУреди

Историјата на селото е многу богата и многу стара од самите наоѓалишта во околината на селото можеме да констатираме дека во античкиот период близина имало римска населба со дарданска популација. Во минатото пред доселувањето на денешното албанско население, во Радуша живееле православни Македонци, на што укажува и самото име на селото кое е од македонско потекло, а е прифатено и од доселеното албанско население. Од селото Радуша во XIX век последен македонски христијански род кој се иселил биле Радичевци, кои најпрвин се иселиле во селото Побожје на Скопска Црна Гора, а потоа преминале во Радишани[1]. За време на воениот конфликт во Македонија во 2001 година, особено во месецот август, во селото Радуша се водени едни од најжестоките вооружени борби меѓу македонските безбедносни сили и терористите на ОНА.

ДемографијаУреди

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Радуша живееле 330 жители, сите Албанци.[2]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 1.892 жители, од кои 1.884 Албанци и 2 Македонци, 2 Бошњаци и 4 останати.[3]

На табелата е прикажана состојбата на населението во сите пописни години:[4]

Година 1900 1948 1953 1961 1971 1981 1994 2002
Население 330[2] 929 1.580 1.212 1.565 1.781 1.824 1.892

РодовиУреди

Радуша е албанско село.

Според истражувањата од 1948 година, родови се:

  • Доселеници: Карач (23 к.) они се најстар род во селото. Потекнуваат од фисот Шаља во северна Албанија. Го знаат следното родословие: Јакуп (жив на 60 г. во 1948 година) Мемет-Јакуп-Берам-Демир-Сефа, кој се доселил во селото. Родови наречени Карач има и во скопските села Студеничани, Бојане и Буковиќ. Имаат иселеници во Турција (едно семејство); Љамалар (5 к.) потекнуваат од фисот Бериша во северна Албанија. Имаат иселеници во Тетово (едно семејство) и во Турција (едно семејство); Зенелар (10 к.) исто потекло како и претходниот род. Имаат иселеници во Тетово (три семејства); Стафалар или Тољ (19 к.) по потекло се од фисот Бериша. Имаат иселеници во Прошовце и во Турција (едно семејство); Кикировци или Кикири (7 к.) потекнуваат од фисот Бериша. Имаат истоимени роднини во селото Првце на Шар Планина. Имаат иселеници во Тетово (едно семејство) и во Турција (едно семејство); Реч (17 к.) сами кажуваат дека се од фисот Красниќи во северна Албанија. Имаат потемна боја на кожата, па возможно е основачот на родот да бил Ром; Прџоке (10 к.) потекнуваат од фисот Красниќи во северна Албанија. Овде се доселиле од некое село кај Качаник во Косово; Матњан (2 к.) доселени се од Матија во северна Албанија; Буљк (3 к.) потекнуваат од фисот Красниќи во северна Албанија; Љок (3 к.) доселени се од селото Котлина кај Качаник. Таму биле доселени од северна Албанија, и имале истоимени роднини. Припаѓале на фисот Красниќи; Буљица (1 к.) доселени се од селото Стража кај Качаник. Таму имале роднини, Ајрединовит. Право потекло им е од фисот Красниќи во северна Албанија; Бајрактари (2 к.) доселени се од селото Орашје. Имале роднини во селата Првце и Одри. Право потекло од северна Албанија; Калишт (1 к.) доселени се од селото Калиште на Шар Планина. Подалечно потекло од Албанија; Бресе (5 к.) доселени се однекаде; Велке (1 к.) доселени се од Мирдита во северна Албанија. Имаат иселеници во Тетово; Туши (6 к.) старото име им е Куљаш (Куланч). Доселени се од селото Орашје. Таму биле староседелци, и имале роднини. Роднини имале и во селото Старо Село (Краговци); Торбеши (1 к.) доселени се од селото Урвич на Шар Планина. Подалечно потекло од Гора во Косово.[5]

ЛичностиУреди

ГалеријаУреди

ПоврзаноУреди

НаводиУреди

  1. Трифуноски Јован. „Сеоска насеља Скопске котлине - развитак села, порекло становништво и привредне одлике“. Петти дел. Скопје, 1964 г. стр.8
  2. 2,0 2,1 Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.211
  3. Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година). База на податоци МАКСтат. Државен завод за статистика.
  5. Трифуноски Ф., Јован (1976). Полог: антропогеографска проучавања. Српска академија наука и уметности.
  6. „РАФИЗ АЛИТИ на сајтот на Собранието на Република Македонија“. Посетено на 2009-10-06.

Надворешни врскиУреди