Отвори го главното мени

Националсоцијализам

(Пренасочено од Нацизам)
Националсоцијализам
Кукест крст

националсоцијализам или нацизам (германски: Nationalsozialismus) главно се однесува на тоталитаристичката идеологија и дејствување на Нацистичката партија (Националсоцијалистичка германска работничка партија, германски: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei или NSDAP, НСДАП) на чело со Адолф Хитлер. Исто така, овој израз се однесува и на политиката на владата на Германија од 1933 до 1945 година, периодот во германската историја познат како Нацистичка Германија или „Третиот Рајх“.

Партијата била основана на 5 јануари, 1919 година, како Германска работничка партија (DAP), а нјезин основач бил Антон Дрекслер. Хитлер, како десетар, бил пратен од германската разузнавачка служба да ја разгледа партијата, но поради импресивната говорничка способност за време на една дискусија со членовите, тој бил поканет да ѝ се приклучи на партијата. Тој влегол во партијата во септември 1919 година, станувајќи одговорен за пропагандата. Партијата била преименувана во Националсоцијалистичка германска работничка партија на 1 април 1920 година, за разлика од предлогот на Хитлер - Социјал-револуционерна партија. Хитлер станал водач на партијата на 29 јули 1921 година.

Нацизмот не бил прецизна, теоретски поткрепена идеологија, ниту пак масовно движење, туку германска комбинација од разни идеологии и групи, обединети од гневот кон Версајскиот договор и кон наводната Еврејска/комунистичка завера за понижување на Германија на крајот на Првата Светска војна. Така, нацизмот се состоел од неконкретен збир од повеќе гледишта: антипарламентаризам, етнички национализам, расизам, колективизам, антисемитизам, социјална демагогија, опозиција на економскиот и политичкиот либерализам, расистички поглед на завера на финансискиот капитализам и антикомунизам.

Според Фридрих фон Хајек, погрешно е да се смета дека националсоцијализмот се појавил само ирационален револт без интелектуална позадина, ниту пак капиталистичка реакција на подемот на социјализмот. Според Хајек, националсоцијализмот претставува само кулминација на долга традиција на мислители, почнувајќи од Јохан Готлиб Фихте, Фердинанд Ласал, Јохан Карл Родбертус, Томас Карлајл, Вернер Зомбарт, Хјустон Стјуарт Чемберлен, Огист Конт, Жорж Сорел итн. Уште повеќе, Хајек тврди дека уште од самиот почеток постоела блиска поврзаност меѓу националсоцијализмот и социјализмот. На пример, Зомбарт бил еден од првите германски социјалисти, но во 1915 година ја промовирал идејата за „Германската војна“ против комерцијалната цивилизација на Англија.[1] Според Хајек, двајца други германски социјалдемократи, Јохан Пленге и Паул Ленч се творците на клучните идеи со кои се послужиле непосредните идеолози на националсоцијализмот, како што се: Освалд Шпенглер, Артур Мелер ван ден Брук, Отмар Шпан, Ханс Фрејер, Карл Шмит и Ернест Јингер.[2]

Нацизмот како тема во уметноста и во популарната култураУреди

ПоврзаноУреди

НаводиУреди

  1. F. A. Hayek, The Road to Serfdom: Text and Documents (The Definitive Edition). Chicago: The University of Chicago Press, 2007, стр. 181-183.
  2. F. A. Hayek, The Road to Serfdom: Text and Documents (The Definitive Edition). Chicago: The University of Chicago Press, 2007, стр. 189.
  3. HRT (пристапено на 3.11.2017)
  4. YouTube, The Fall - Hex Enduction Hour (Full Album) (пристапено на 18.6.2017)
  5. Discogs, Soundgarden ‎– Ultramega OK (пристапено на 8.8.2019)