Јастребник — село во Општина Кочани, во околината на градот Кочани.

Јастребник
Jastrebnik selo.JPG

Јастребник - маалото Чуриљак

Јастребник is located in Македонија
Јастребник
Местоположба на Јастребник во Македонија
Координати 41°59′29″N 22°24′31″E / 41.99139° N; 22.40861° E / 41.99139; 22.40861Координати: 41°59′29″N 22°24′31″E / 41.99139° N; 22.40861° E / 41.99139; 22.40861
Општина Кочани
Население 48 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 950 м
Мреж. место [http://Јастребник Јастребник]
Јастребник на општинската карта
Јастребник во Општина Кочани.svg

Атарот на Јастребник во рамките на општината

Географиja и местоположбаУреди

Селото се наоѓа на 950 метри надморска височина, на јужните падини на Осоговските Планини. Селото има 9 маала и тоа: Чорбаџии, Старо село, Горна Маала, Долна Маала, Падини, Горни, Долни, Чуриљак и Семревец. Населението изнесува околу 50 жители, од кои постојани се десетина. Останатите се преселени во Кочани. Сепак, забрзаната изградба на инфраструктурата што ја прави Локалната самоуправа во последните неколку години постепено го враќа животот во селото

ИсториjaУреди

ДемографијаУреди

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Јастребник живееле 210 жители, сите Македонци.[1]

Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Јастребник имало 264 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.[2]

Според пописот од 2002 година, селото има 23 домаќинства со 34 куќи и 48 жители, сите Македонци.[3]

На табелата е прикажан бројот на населението во сите пописни години:[4]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 210[1] 264[2] 396 444 401 341 168 86 66 48

РодовиУреди

Јастребник е македонско село.

Според истражувањата од 1960 година, родови во селото се

  • Доселеници: Долномалци (8 к.) најстар род во селото. Доселени се пред околу 260 години, однекаде; Староселци или Славковци (7 к.) доселени се од селото Припечани кај Штип. Го знаат следното родословие: Глигор (жив на 51 г. во 1960 година) Димитрија-Филип-Анѓелко-Славко, предокот кој се доселил; Чорбаџици (6 к.) доселени се од селото Драмче кај Делчево. Го знаат следното родословие: Велко (жив на 54 г. во 1960 година) Јован-Стојко-Ангел-Велко-Јанко, се доселил неговиот татко; Цемревци (10 к.), Падинчани (7 к.), Чуриленчани (6 к.), Рајати (5 к.) и Горномалци (5 к.) доселени се однекаде.[5]

Општествени установиУреди

Во селото постои центар за валоризација на културното наследство кој е сместен во старата училишна зграда која е преадаптирана. Ова било проект на италијанската влада и градот Кочани. Проектот чинел 33.000 евра и се реализирал во период од 10 месеци. Основната идеја е да се создаде пункт во кој ќе бидат претставени сегменти од материјалното и културно наследство од Осоговскиот крај. Центарот има уште две функции - да биде појдовно место на посетителите и туристите кои ќе пешачат по веќе трасираната планинарска патека што води кон Пониква и во исто време да биде појдовна точка за развој на селскиот туризам во овој крај.[6]

Во посебната збирка на центарот изложени се стари предмети од дрво, глина и метал, како и машки и женски носии, постари и по стотина години.[7]

Самоуправа и политикаУреди

Изборно местоУреди

Во селото постои изборното место бр. 868 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.[8]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 21 гласачи.[9]

Културни и природни знаменитостиУреди

 
Воден габер - дрво старо повеќе од 500 години

Во селото Јастребник, поточно во неговото маало Чуриљак има воден габер - дрво старо повеќе од 5 века.[10] Дрвото има пречник од 2,5 метри, со обем околу 6 метри. Местото каде што изникнал габерот е долче од кое подолу настанува Мала Река, која заедно со Голема Река се влеваат во акумулацијата Гратче и ја создаваат Крива или Кочанска Река. Под неговиот корен извира вода, а селаните одамна направиле покриен кладенец од кој црпеле студена планинска вода. Целата околина на дрвото е богато со вода, а уште од дамнина овде се напојувала и стоката во селото. Дрвото сe уште е живо, иако постепено се суши, особено подолните гранки. Сепак, над 80% од стеблото и понатаму е витално и со својата огромна крошна фрла дебела сенка на местото каде стои со стотици години.

ЛичностиУреди

Култура и спортУреди

ИселеништвоУреди

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр.227.
  2. 2,0 2,1 Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, 132-133.
  3. Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година). База на податоци МАКСтат. Државен завод за статистика.
  5. Трифуноски, Јован (1970). Кочанска Котлина. Скопје: Универзитетска печатница.
  6. Пуштен во употреба туристички центар во село Јастребник, кочанско
  7. Во кочанското село Јастребник изложена етнолошка збирка од Осоговијата -МИА
  8. „Описи на ИМ“. Посетено на 3 ноември 2019.
  9. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 3 ноември 2019.
  10. За водниот габер стар над 5 века

Надворешни врскиУреди

Јастребник