Брушани

село во Општина Кавадарци


Брушани — село и викенд-населба во Општина Кавадарци, во областа Тиквеш, во околината на градот Кавадарци.

Брушани
Поглед на Брушани.jpg

Поглед на викенд-населбата Брушани на брегот на Тиквешкото Езеро, дел од атарот на историското село

Брушани is located in Македонија
Брушани
Местоположба на Брушани во Македонија
Координати 41°24′03″N 21°57′18″E / 41.40083° N; 21.95500° E / 41.40083; 21.95500Координати: 41°24′03″N 21°57′18″E / 41.40083° N; 21.95500° E / 41.40083; 21.95500
Регион Logo of Vardar Region.svg Вардарски
Општина Coat of arms of Kavadarci Municipality.svg Кавадарци
Област Тиквеш
Население 2[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1430
Повик. бр. 043
Шифра на КО 11005
Надм. вис. 280 м
Брушани на општинската карта
Брушани во Општина Кавадарци.svg

Атарот на Брушани во рамките на општината
Commons-logo.svg Брушани на Ризницата

Денес, претставува одморалишна населба со летниковци на брегот на Тиквешкото Езеро. Селото е потопено при изградбата на Тиквешкото Езеро во 1960-тите години, а населението е префрлено во Кавадарци. Денес, Брушани е викенд-населба и има две цркви. Куќите се расположени по крајбрежен појас и, во поголема мера, на подолг полуостров и два помали острова до него. Едниот од нив (Брушанскиот) има куќи. Иако има голем број летниковци за одмор и разонода, според пописот од 2002 г. селото има само двајца постојани жители.

Географиja и местоположбаУреди

 
Поглед на куќи во Брушани.

Селото се наоѓа во северниот дел од Општина Кавадарци, на северозападната страна на Тиквешкото Езеро, до коешто се протега и атарот на поранешното историско село.[2] Селото е сместено на околу 280 метри надморска височина.

Селото се наоѓа на пространа ниска тераса. Селото било христијанско и од чифлички тип. Не било поделено на маала.[3]

Во последниве десетина година, во атарот на раселеното село, е подигната викенд-населбата „Брушани“ крај Тиквешкото Езеро.

ИсториjaУреди

Селото најпрвин постоело на друго место наречено Старо Село, од каде жителите побегнале во текот на XVIII век и се населиле на новата положба. На претходната положба на селото може да се најдат остатоци од куќи, како и Староселската чешма.[3]

Во текот на отоманскиот период, селото било од чифлички тип. Во селото имало три беговски кули.[3]

Во XIX век, Брушани било село во Тиквешката каза на Отоманското Царство.

Со изградбата на Тиквешкото Езеро во 1964-1968 г., селото Брушани е потопено, а жителите се иселени претежно во Кавадарци, каде постои Брушанско Маало.

СтопанствоУреди

 
Поглед на Брушани со околните лозја

Селото нема развиена стопанска функција.[2]

Селото се занимавале повеќе со земјоделство.[3]

НаселениеУреди

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Брушани имало 190 Македонци христијани.[4][5] По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Брушани имало 152 жители.[6]

Селото е наполно раселено по 1981 година, кога броело 16 жители, македонско население.[2]

Според пописот од 2002 година, во селото Брушани имало 2 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[7] 1905[8] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 190 152 118 283 302 14 16 0 0 2
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[9]

РодовиУреди

Како родови во Брушани се споменуваат:[3]

  • Старинци: Шиковци (5 к.)
  • Постари доселеници: Кичевци-Мрчковци (1 к.) доселени биле на почетокот од XIX век од кичевско; Ѓировци (3 к.) доселени биле средината на XIX век од селото Возарци; Пановци (1 к.) доселени биле средината на XIX век од селото Рибарци, подалечно потекло од селото Возарци; Атанасовци (2 к.) доселени биле од селото Праведник; Мијаковци (1 к.) доселени биле од селото Бегниште. Уште подалечно потекло од мијачкиот крај; Маријовци (1 к.) доселени биле од селото Врпско во Мариово околу 1870; Курчевци (1 к.) доселени биле од селото Бегниште; Банџовци (1 к.) доселени биле од селото Ресава; Трипуновци (1 к.) доселени биле од селото Праведник; Куманичевци (1 к.) доселени биле од селото Куманичево; Митревци-Колевци (2 к.) доселени биле од селото Праведник; Јанчевци-Јакововци (1 к.) доселени биле во 1911 година од селото Шешково; Ризовци (1 к.) доселени биле во 1913 година од селото Праведник; Поп-Андоновци (1 к.) и Кречовци (1 к.) потекнуваат од селото Зборско во Меглен.

Самоуправа и политикаУреди

 
Новоизградената црква во викенд-населбата

Селото влегува во рамките на Општина Кавадарци, која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе била придодадена поранешната општина, Конопиште. Во периодот од 1996-2004 година, селото било дел од некогашната Општина Кавадарци.

Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Возарци, во која влегувале селата Брушани, Возарци и Шивец.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Дреново, во која покрај селото Брушани се наоѓале селата Возарци, Галиште, Грбовец, Дебреште, Добротино, Драдња, Дреново, Кесендре, Мрзен Ораовец, Праведник, Раец, Фариш, Шешково и Шивец.

Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната општина Кавадарци.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Кавадарци.

Изборно местоУреди

Селото е опфатено во склоп на изборното место бр. 0700 според Државната изборна комисија, кое ги опфаќа селата Брушани, Дабниште и Ресава, кое е сместено во објект на општината, поранешно основно училиште во село Ресава.[10]

На локалните избори во 2017 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 115 гласачи.[11] На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 111 гласачи.[12]

Културни и природни знаменитостиУреди

Цркви[13]

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 29 јануари 2018.
  2. 2,0 2,1 2,2 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија (PDF). Скопје: Патрија. стр. 42. Посетено на 29 јануари 2018.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Радовановиќ, Воислав. Тиквеш и Рајец. стр. 434-436. |access-date= бара |url= (help)
  4. Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  5. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 154
  6. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 104-105.
  7. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  8. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  9. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  10. „Описи на ИМ“. Посетено на 29 јануари 2018.
  11. „Локални избори 2017“. Посетено на 29 јануари 2018.
  12. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 5 мај 2019.
  13. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.
  14. „Ќе се гради црква на брегот на Тиквешкото Езеро по иницијатива на жителите“. Региони. 27 февруари 2013. Посетено на 2013-03-21.

Надворешни врскиУреди