Отвори го главното мени

Карамани

село во Општина Битола


Карамани — село во областа Пелагонија, во Општина Битола, во околината на градот Битола.

Карамани
Сретселото во Карамани.jpg

Сретселото во Карамани

Карамани is located in Македонија
Карамани
Местоположба на Карамани во Македонија
Координати 41°3′52″N 21°23′38″E / 41.06444° СГШ; 21.39389° ИГД / 41.06444; 21.39389Координати: 41°3′52″N 21°23′38″E / 41.06444° СГШ; 21.39389° ИГД / 41.06444; 21.39389
Регион Logo of Pelagonia Region.svg Пелагониски
Општина Coat of arms of Bitola Municipality.svg Битола
Област Пелагонија
Население 337[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 7204
Повик. бр. 047
Надм. вис. 570 м
Слава Свети Константин и Елена
Карамани на општинската карта
Карамани во Општина Битола.svg

Атарот на Карамани во рамките на општината
Commons-logo.svg Карамани на Ризницата

ЕтимологијаУреди

Името на селото се верува дека доаѓа од тоа што поголем дел од атарот е покриен со земја црница, на турски „кара“. Според други извори, пак, името потекнува од топонимизација на родовското име Караман.[2]

Географија и местоположбаУреди

 
Поглед на влезот во селото од страна на Трн

Селото се наоѓа во Пелагонија, во средишниот дел на Битолското Поле и во северниот дел на територијата на Општина Битола.[3] Селото е рамничарско, на надморска височина од 570 метри. Од градот Битола, селото е оддалечено 8 километри.[3]

Изразено полско село, североисточно од градот Битола. Соседни села се Трн и Долно Оризари.[4]

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Драгорка, Мера, Дрварски Пат, Долни Лозја, Слатина, Трнски Пат, Чеклази, Потка, Тумба, Под Тумба, Цилејца, Орница, Лениште, Камче, Зад Лозја, Дабје и Барутница.[4]

Селото има збиен тип, додека куќите се групирани на две маала: Горно и Долно. Помеѓу двете маала се наоѓа сретселото, каде е сместена црквата.[4]

ИсторијаУреди

Еден километар од селото е сместена месноста Тумба. Мештаните веруваат дека таму имало црква. На местото биле ископани гробови и стари пари.[4]

Во турски документ издаден помеѓу 1659 и 1750 година е првото споменување на името на селото, како Караман. Се верува дека селото е основано во исто време како соседното село Трн од доселенички родови во текот на XIX век.[4]

Во XIX век, Карамани било село во Битолската каза, на Отоманското Царство.

Карамани е познато по битката кај Битола за време на Првата балканска војна. Дунавската дивизија од првиот повик напаѓала во две колони. Десната преку Црна Река и Шемница извршила напад на селото Трн. Минувајќи преку мочуришното земјиште, околу 10 часот го зазела село Трн. Со тоа бил пробиен фронтот на 5. турски корпус. Меѓутоа, предноста не била искористена за продолжување на нападот, па Турците успеале да ја организираат одбраната кај селото. Левата (главната) колона не успеала да изврши напад врз турската десна страна. Поради уривањето на мостот на Црна Река, таа останала кај село Новаци. Коњаничката дивизија упатила еден полк кон село Брод за да ги заземе премините преку Црна Река, а главнината била кај село Биљаник. Тимочката дивизија од вториот повик била во армиската резерва. Турската 13. дивизија до вечерта стигнала во село Доленци. Меѓутоа, Џавид-паша, командантот на 6. корпус, бил принуден да ја врати 13. дивизија во Битола поради активноста на македонските месни чети што почнале да ги напаѓаат турските сили. Со тоа ја ослабнал фронтовската линија, која на српската војска ѝ овозможило прегрупирање и полесно пробивање на фронтот.

СтопанствоУреди

Атарот зафаќа простор од 7,5 км². На него преовладува обработливото земјиште на површина од 670 хектари, на пасиштата отпаѓаат само 25 хектари, додека шуми нема. Селото има исклучително полјоделска функција.[3]

НаселениеУреди

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Карамани живееле 350 жители, сите Македонци.[5] Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Карамани имало 296 жители, егзархисти.[6]

Карамани е средно село по големина, кое што во 1961 година броело 496 жители, додека во 1994 година 362 жители, македонско население.[3]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Карамани живееле 337 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[7] 1905[8] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 350 296 377 446 496 488 529 465 362 337
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[9]

РодовиУреди

Карамани е македонско село, сите родови во селото се доселени.[4]

Родови во селото се: Дишковци (7 к.), доселени се од селото Рилево, Прилепско, таму биле староседелци; Бучуковци (3 к.), доселени се кога и Дишковци, доселени се однекаде; Тотевци (3 к.), доселени се од селото Ѕвезда, Мала Преспа (денес во Албанија); Тумуловци (2 к.), гранка од родот Тотевци; Батевци (1 к.) и Аврамовци (2 к.), доселени се однекаде; Миленковци (2 к.), доселени се од селото Оптичари; Ѓоревци (3 к.), доселени се од селото Ивањевци; Српчани (3 к.), доселени се од селото Долно Српци; Асанбеловци (2 к.) и Мацанковци (3 к.), доселени се од селото Радобор; Ѓелдиновци (2 к.), доселени се од селото Долно Оризари; Јунтовци (3 к.), доселени се од селото Лесково, Железник; Трајковци (2 к.), доселени се од селото Добромири; Пензуловци (1 к.), доселени се од селото Трап, таму биле староседелци; Смилевци (3 к.), доселени се од селото Ерековци; Чаушевци (6 к.), Утковци (3 к.), Дуковци (2 к.), Љамевци (1 к.) и Јовковци (1 к.), доселени се однекаде.

Општествени установиУреди

 
Подрачното основно училиште во селото

Самоуправа и политикаУреди

Селото влегува во рамките на Општина Битола, која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.

Во периодот од 1996 до 2004 година, селото се наоѓало во рамките на некогашната општина Битола.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Битола.

Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Кукуречани.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Логоварди, во која селото Карамани, се наоѓале и селата Долно Оризари, Логоварди, Оптичари, Поешево и Трн. Општината Логоварди постоела и во периодот 1950-1952.

Изборно местоУреди

Во селото постои изборното место бр. 0135 според Државната изборна комисија, сместено во основното училиште.[10]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 261 гласач.[11]

Културни и природни знаменитостиУреди

 
Главната селска црква „Св. Никола“
Археолошки локалитети[12]
  • Тумба — населба од неолитско, енеолитско и бронзено време; и
  • Ќосеица или Бари — населба од римското време.
Цркви[13]
Параклиси

Редовни настаниУреди

  • Свети Константин и Елена — селска слава[4]

ЛичностиУреди

Родени во Карамани

Култура и спортУреди

ИселеништвоУреди

Се знае за следниве иселеници: Дамевци (3 к.), Рокановци (2 к.) и Чорбевци (1 к.), кои живеат во Логоварди; Јаковчевци (8 к.) и Јуруковци (1 к.), кои живеат во Долно Оризари; Карамановци (1 к.), живеат во Поешево и Карамановци (2 к.), живеат во Старо Лагово.[4]

Исто така, од ова село има многу иселеници во градот Битола, но и во прекуокеанските земји.[2]

ГалеријаУреди

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 5 октомври 2019. 
  2. 2,0 2,1 „Мој Роден Крај“. www.mojrodenkraj.com.mk. конс. 2019-10-07. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 147. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 7 октомври 2019 г. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Трифуноски; Јован Ф. (1998). Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja. Белград: Српска академија на науките и уметностите. ISBN 8670252678. OCLC 41961345. https://www.worldcat.org/oclc/41961345. 
  5. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 239.
  6. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 166-167.
  7. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  8. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  9. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика. 
  10. „Описи на ИМ“. конс. 7 октомври 2019. 
  11. „Претседателски избори 2019“. конс. 7 октомври 2019. 
  12. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  13. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  14. Николов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник, София, 2001, стр. 49.

ПоврзаноУреди

Надворешни врскиУреди