Отвори го главното мени

Есватини

(Пренасочено од Свазиленд)

Есватини (свази: eSwatini), или службено Кралство Есватини (свази: Umbuso weSwatini), исто така познато како Свазиленд е држава во Јужна Африка. Свазиленд се граничи со Јужноафриканската Република на север, југ и запад а додека на исток се граничи со Мозамбик. Нацијата и државата се именувани по кралот од 19 век Мсвати II.

Кралство Есватини
Umbuso weSwatini
Знаме Грб
Гесло„Siyinqaba“ (свази)
„Ние сме крепост“

„Ние сме мистерија/загатка“ „Ние се криеме самите“
ХимнаNkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati
Главен градЛобамба (кралски и законодавен)
Мбабане (административен)
26°19′S 31°8′E / 26.317° ЈГШ; 31.133° ИГД / -26.317; 31.133
Најголем град Мбабане
Службен јазик англиски, свази
Демоним Свазиец
Уредување Апсолутна монархија
 •  Крал Мсвати III
 •  Индловукази Кралица Нтомби
 •  Премиер Амброз Дламини
 •  Потпретседател на влада Констанс Симелане
Независност
 •  од Обединетото Кралство 6 септември 1968 
Површина
 •  Вкупна 17,364 км2 (157ма)
 •  Вода (%) 0.9
Население
 •  проценка за 2016 г. 1,343,098[1]1 (154та)
 •  Попис 2004 1,1 милиони 
 •  Густина 59 жит/км2 (135та)
БДП (ПКМ) проценка за 2007 г.
 •  Вкупен $5,501 милијарди[2] 
 •  По жител $5.401[2] 
БДП (номинален) проценка за 2007 г.
 •  Вкупно $2,890 милијарди[2] 
 •  По жител $2.837[2] 
Џиниев коеф. (2015)positive decrease 49.5[3]
висок
ИЧР (2013) 0.530[4]
низок · 148ма
Валута Лилангени (SZL)
Часовен појас (UTC+2)
Се вози на лево
НДД .sz
Повик. бр. 268
1. Проценките за оваа држава експлицитно ги земаат предвид ефектите на преголемата смртност поради сидата; ова може да резултира во пониска просечна старост, поголеми проценти на смртност кај новороденчињата, пониски проценти на раст на населението и промени во половиот сооднос отколку што би се очекувало во нормални услови.

Свазиленд бил населен постојано уште од праисторијата. Денес, населението е дел од банту црнците наречени Свазијци. До Втората Светска Војна, Свазиленд бил протекторат на Обединетото Кралство и државата се изборила за независност во 1968. Свазиленд е членка на Јужноафриканската заедница за развој, Африканската Унија и Комонвелтот на нации.

Економијата на Свазиленд е воглавно базирана на земјоделството. Земјата се соочува со епидемија на СИДА и ХИВ, што ја прави земјата прва во светот со најмногу случаеви на инфекција.

ЕтимологијаУреди

Името на државата доаѓа од кралот на Свазиленд Мсвати I. Како и да е, името Нгване е алтернативно име за државата.

ИсторијаУреди

 
Карта на протекторатот Свазиленд.
  Главна статија: „Историја на Свазиленд.

Артефактите индицираат човеково населување на Свазиленд уште од каменото доба, пред 200.000 години. Праисториските карпести уметности датираат од 25 000 година и продолжуваат се до 19 век.

Најраните жители на оваа територија биле познати како ловците Коисан. Докази за употреба на железо и обработка на земјата има од 4 век и денешните народи, Сото и Нгуни, биле доселени во 11 век. Народот познат како Свази се доселиле во 15 век.

Географија и климаУреди

  Главна статија: „Географија на Есватини.

Есватини е мало кралство кое не излегува на море. Есватини на север, запад и југ се граничи со Јужноафриканската Република и на исток се граничи со Мозамбик. Иако територијата на Есватини има 17.364 километри квадратни, кралството е поделено на четири географски региони.

Растителен светУреди

Вегетацијата Есватини е претставена со типична савана на запад, ксерофитските грмушки се вообичаени на исток. Флората е богата со богатство: познати се околу 2.400 видови - од лишаи и папрати до магноли и фикуси. Еден алое - 25 видови, 12 видови орхидеи, 10 - лилјани.

ФаунаУреди

Од големите цицачи, има сино бивол, антилопи на рогови, зебри и хипополи. Крокодилите се наоѓаат во реките.

Политички системУреди

  Главна статија: „Политики на Есватини.

На чело на Есватини е кралот или локално именуван како „нгвенјама“ (Ngwenyama ) што во превод значи лав. Моментален крал на Есватини е Мсвати III кој го наследил тронот по смртта на неговиот татко кралот Собхуза II. Традиционално, кралот владее со неговата мајка или пак со нејзина замена наречена ндловукати („слоница“). Кралот именува премиер на Есватини и членови на парламентот. Сентатот се состои од 30 членови, додека парламентот се состои од 65 членови. Избори во Есватини има секои пет години во месец ноември.

Административна поделбаУреди

 
Карта на окрузите во Есватини

Есватини е поделен на 4 окрузи.[5] Окрузите потоа се делат на 55 околии („инкундли“), а тие пак, на главатарства („умфакација“).

Регионите се следниве:

  1. Лубомбо
  2. Манзини
  3. Хохо
  4. Шиселвени

ЕкономијаУреди

  Главна статија: „Економија на Есватини.

Економијата на Есватини е составена од различни стопански гранки, па така има: земјоделство, шумарство и рударство со 13 % од БНП, индустриско производство со околу 37 % и услуги со околу 50 % од БНП.

Голем број од населението е вработено, околу 75 %. Во Есватини во подем е производсвото на текстил и земјоделски продукти.

Население, јазик и религијаУреди

  Главна статија: „Демографија на Есватини.
 
Традиционални куќи во Есватини.

Поголемот број од населението на Есватини се етнички свази, со мал процент на мешано население со белци. Во последно време во Есватини се доселуваат емигранти од Мозамбик и доселеници од Португалија. Најголема религија во Есватини е христијанството, но сепак тоа помешано со локални верувања и обичаи.

ЈазикУреди

Јазикот свази (сисвати) е дел од групата на банту-јазици кој се зборува во Есватини и ЈАР. Јазикот го зборуваат околу 2,5 милиони луѓе и се учи во училиштата. Тој е службен јазик во Есватини, заедно со англискиот и е еден од 11-те службени јазици на ЈАР.


РелигијаУреди

Најголемата религија во Есватини е христијанството со околу 82,7% од вкупното население.

Верници во Есватини
Христијани
  
88,10 %
Муслимани
  
0,20 %
Без Религија
  
10,10 %
Хиндуисти
  
0,10 %
Народна Религија
  
1,00 %

ПоврзаноУреди

Надворешни врскиУреди

Влада
Општо
Туризам


Друго

НаводиУреди

  1. „Swaziland Releases Population Count from 2017 Census“. United Nations Population Fund. Архивирано од изворникот на 7 August 2018. конс. 7 August 2018.  Unknown parameter |url-status= ignored (помош)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 „Swaziland“. International Monetary Fund. конс. 2008-10-09. 
  3. „Swaziland - Country partnership strategy FY2015-2018“. World Bank. конс. 8 март 2015. 
  4. „2014 Human Development Report Summary“ (PDF). United Nations Development Programme. 2014. стр. 21–25. конс. 27 јули 2014. 
  5. Окрузи во Свазиленд - Statoids (англиски)