Тале Огненовски

Тале Огненовски (27 април 1922, село Брусник (Битолско), Битола - 19 јуни 2012, Скопје) — македонски музичар и композитор, најпознат како кларинетист, но свирел и на гајда, зурла и тапан [1].

ТворештвоУреди

Тале Огненовски е еден од најзначајните ликови во македонската народна музика. Македонските ора на Огненовски се изведувани во Швајцарија, Франција, Шведска, Финска, Велика Британија, Данска, Австрија. Со ансамблот „Танец“ настапувал на најпознатите концертни сцени во Северна Америка и во Европа со фантастичен успех. Особено се издвојува неговиот концерт во престижната концертна сала „Карнеги хол“ во Њујорк во 1956 година, како прв Македонец кој настапил на таа сцена. За тие настапи се здобил и со извонредни оценки од публиката и критиката од страна на „Њујорк Тајмс“ (New York Times), „Лајф“ (Life), „Л.А. Тајмс“ (LA Times).[2]

Тале Огненовски е композитор или аранжер на 300 македонски ора, композитор на концертот за кларинет “Tale Ognenovski Concert for Clarinet No. 1” и на 12 џез композиции. [3]. Неговите дела се издадени на 12 носачи на звук (ЦД, плочи, касети). Во септември 2008 година го објавил албумот „Македонски џез-композиции за кларинет од Тале Огненовски“, во издание на американската издавачка куќа „Индепендент рекордс“ (Independent Records), кој бил одлично оценет од музичките критичари. Претходно, во 2006 година го издал албумот „Концерти за кларинет на Моцарт и Огненовски“, посветен на 250-годишнината од раѓањето на Моцарт, на кој го обработил концертот на Моцарт за кларинет. Во декември 2005 година го издал албумот „Џез, македонски народни ора и класична музика“. Албумот е снимен во студиото „Промузика тра-ла-ла“ во Скопје, а објавен е од страна на „Индепендент рекордс“.[4]

За своите дела, Огненовски добивал блескави оцени од повеќе страни. Така, 2008 година, во својот осврт на третиот албум на Огненовски, познатата интернет-страница „Ол абаут џез“ (All About Jazz) оценила дека „...Музиката на Огненовски е безвременска...Тале Огненовски очигледно е далеку пред своето време и тоа е класика што ќе постои засекогаш... Тој е најголемиот кларинетист, флејтист, зурлаџија и гајдаџија на сите времиња... Тале Огненовски е еден од најголемите композитори во светот на музиката“.[5]

Познатиот македонски музичар Драган Даутовски рекол дека Огненовски „е еден од последните мохиканци, чувари на нашиот звук. Неговото значење е особено изразено во однос на чалгијата“.

По повод смртта на Огненовски, пејачката на групата „Љубојна“ истакнала дека со пребогатиот опус што го оставил зад себе, тој може да се смета за Моцарт на македонската музика: „Донесе едно сосема поинакво видување кон чалгијата и кон народната музика, еден вистински пресврт. Тој сам по себе е национална школа, стандард. Таков човек се раѓа еднаш во векови“.[6] [7]. Тале Огненовски беше партизан, учесник во НОБ и носител на Партизанска споменица 1941. [8][9].

Награди и признанијаУреди

За неговите заслуги во развојот на македонската народна музика, во 2003 година, Огненовски ја добил наградата 11 Октомври, а во март 2012 година му била доделена и национална пензија.[10]

  • Тале Огненовски ја освои наградата „11 Октомври“, највисоката и најпрестижната национална награда во Република Македонија, бр.445/03, од 25.09.2003 година, потпишана од проф. Д-р Трајан Гоцевски, претседател на Одбор за награда „11 Октомври“. Наградата на Тале Огненовски му е врачена во Собранието на Република Македонија на 11 октомври 2003 година во присуство на Борис Трајковски, Претседател на Република Македонија, Бранко Црвенковски, Претседател на Владата на Република Македонија, Киро Глигоров, поранешен Претседател на Република Македонија... [11][12][13][14][15][16][17]
  • Првата награда најдобар кларинетист ја доби на првиот регионален битолски фестивал на народни игри и песни, што се одржа во 1947 година.[18][19][20]
  • Првиот државен фестивал на народни игри и песни на Народна Република Македонија се одржа во Скопје во периодот 6-10 октомври 1948 година. На фестивалот се натпреваруваа 453 групи на народни игри и песни. Тале Огненовски освои прва награда како најдобар кларинетист. Весникот „Нова Македонија” напиша, “Со награда кларинет се наградува Тале Огненовски од Битолско”. [21][22][23][24]
  • Тале Огненовски ја доби првата награда на Југословенскиот (поранешна Југославија) народен музички фестивал во хотелот Кварнер во Опатија, Хрватска, од 8 до 14 септември 1951 година заедно со 11 играорци и пејачи и тапанарот Ламбе Петровски, сите членови на фолклорната група од Битолското село Нижеполе, Битола, Народна Република Македонија. [25] Ова беше голем успех бидејќи на овој Фестивал учествуваа 85 различни фолклорни групи од Македонија, Хрватска, Србија, Словенија, Црна Гора и Босна и Херцеговина. Настапот на Тале Огненовски како кларинетист го привлече вниманието на уредниците на International Folk Music Journal, кои за тоа напишаа: “Тешкото од Нижеполе (Битола) значи „тежок“ и укажува на тешкиот ритам што е типичен за многу стари танци. ("Teshkoto from Nizopole (Bitola) means "heavy", and indicates the heavy rhythm which is typical of very ancient dances."), во нивното списание и насловот насловен: “Извадоци од БЕЛЕШКИТЕ НА ПРОГРАМАТА ЗА ТАНЦИ И РЕГИОНИ изведени на Југословенскиот фестивал на народна музика, со поднаслов„ МАКЕДОНИЈА - претставена од 23 села“ ("Extracts from PROGRAMME NOTES ON THE DANCES AND SONGS performed at the Yugoslav Folk Music Festival", with the subtitle ‘MACEDONIA - represented by 23 villages’)[26] Југословенскиот Фестивал за народна музика беше специјално организиран од страна на „Синдикатите на здруженија за култура и образование на Југославија“ за членовите на Конференцијата на Меѓународниот народен музички совет (the Conference of The International Folk Music Council) да ја проучуваат народната музичка традиција и убавината и разновидноста на југословенската народна уметност. [27][28] “Македонската народна музика е регулирана со ритмички правила и базична ритмичка структура. Странски влијанија, онолку колку што постоеле, не влијалее и не ги промениле правилата на македонскиот народен јазик. Мелодијата е обично асиметрична...”. [29][30] Д-р Винко Жганец напиша „Кларинетот беше многу ефикасна придружба на големиот тапан во народниот танц од Козјак, како и на малиот тапан во народниот танц„ Тешкото “од Нижеполе. Кларинетистот и тапаџијата обезбедија многу ефикасна комбинација.“ Ова е напишано во написот под наслов „ Југословенски музички фолклор на Фестивалот во Опатија“.[31][23][32][33][34]
  • „Диплома за високо квалификуван музичар“ од Здружението на музичари на народна и забавна музика од Македонија (потпишана од композиторот Стефан Гајдов), на 3 септември 1961 година, во Скопје.
  • „Спомен плакета“ од Собранието на град Скопје (потпишана од Благој Попов), во Скопје на 20 јануари 1969 година
  • „Споменица“ од Македонскиот државен ансамбл за народни ора и песни „Танец“ (потпишана од Тома Леов), во Скопје на 31 јануари 1969 година.
  • „Благоднарница“ од Културно уметничкото друштво „Кочо Рацин“ (потпишана од Блаже Секуловски), во Скопје на 3 јуни 1971 година.
  • „Спомен плакета“ од Домот на културата на градежните работници „Кочо Рацин“ (потпишана од Петар Богатиновски и Станимир Андреевски), во Скопје на 27.11.1974 година.
  • „Признание“ од Претседателството на Културно просветната заедница на Скопје (потпишано од д-р Томе Саздов), во Скопје на 5 декември 1975 година.
  • „Диплома“ од Здружението на естрадни уметници на Македонија (потпишана од Борис Низамовски), во Скопје во 1977 година.
  • „Естрадна награда на Југославија“) од Сојузот на работницитеод естрадните уметностиЗдружението на Југославија (поранешна Југославија) потпишана од композиторот Милјeнко Прохаска, во Загреб, Хрватска на 31 октомври 1978 година.
  • „Благоднарница“ од Институтот за фолклор „Марко Цепенков“, во Скопје на 2 октомври 1980 година.
  • “Плакета 4 јули” (во поранешна Југославија) за особен придонес во работата и организацијата на Сојузот на Здружение на Борците од Народно Ослободителната борба, од „Сојуз на Борци на Југославија“ (потпишана од Руди Колак), Белград, 4 јули 1983.
  • „Пофалница“ од „Дом на ВВИ и Борци од НОВ-Скопје“ и Одборот на хорот „Борец“ на 10-годишнината од основањето (потпишан од Бранко Ичоќаев и Љубица Ивановска), во Скопје во 1984 г.
  • „Естрадна награда на Македонија“ од Сојузот на здруженија на естрадните работници на СРМ. (потпишана од Драган Мијалковски) 15 мај, 1985 год.
  • „Благоднарница“ од Комисијата за одбележување на 600-годишнината од основањето на селото Брусник (потпишано од Цане Скерлевски), во Брусник, Битола, на 8-9 август 1992 година.
  • „Почесна Естрадна Награда на Македонија“ од Сојузот на здруженија на естрадните работници на Република Македонија. (потпишано од Божидар Ноев), во Скопје на 27.05.1996 година. *
  • „Благодарница“ за животно дело од фолк радио „Радио Рос“, (потпишано од Александар Димитров), во Скопје на 7 декември 2000 година. Беше доделена во „Универзална сала“ на фолклорниот фестивал „Рос 2000“.[35]
  • Интернет страницата за џез музика All About Jazz го прослави 27 април 2009 година, роденденот на Тале Огненовски со признанието All About Jazz: Џез музичар на денот: Тале Огненовски, со објава објавена на неговата веб-страница. [36][37][38][39][40]
  • Интернет страницата за џез музика All About Jazz го прослави 27 април 2010 година, роденденот на Тале Огненовски со признанието All About Jazz: Џез музичар на денот: Тале Огненовски, со објава објавена на неговата веб-страница. [41][42][40]
  • Тале Огненовски, го доби Признанието „Национална пензија“ од Никола Груевски, Премиер на Република Македонија во „Музејот на македонската борба“, Скопје, Република Македонија на 3 март 2012 година за неговите придонеси во македонската култура. [43][44][17][23][40]
  • Благодарница“ од Националната Установа Ансамбл на Народни Игри и Песни на Македонија „Танец“ (потпишана од Зоран Џорлев), во Скопје на 30 октомври, 2014 година.
  • Тале Огненовски беше партизан (1941 – 1945) во Народноослободителна Војска на Македонија во повеќе партизански единици, вклучително и батаљоните : „Даме Груев“, „Гоце Делчев“, „Мирче Ацев, Втората македонска ударна бригада) “… и носител на “Партизанска споменица 1941.” (Бр. 25021 и медал бр. 24198) со указ потпишан од Министерот на одбрана на поранешна Југославија министерот, генерал на армија Иван Гошњак. [45][17][45][35][23][40]

ДискографијаУреди

Биографски книги за Тале ОгненовскиУреди

  • TALE OGNENOVSKI VIRTUOSO OF THE CLARINET AND COMPOSER/ TАЛЕ ОГНЕНОВСКИ ВИРТУОЗ НА КЛАРИНЕТОТ И КОМПОЗИТОР (2000, Kнигоиздателство: Матица Македонска; Книгата е издадена двојазично на англиски и македонски јазик. Автор м-р Стеван Огненовски; ISBN=9989-48-312-4) [130]
  • TALE OGNENOVSKI VIRTUOSO OF THE CLARINET AND COMPOSER, BIOGRAPHY AND MUSIC NOTATION OF 69 CLARINET COMPOSITIONS: MACEDONIAN FOLK DANCES, JAZZ AND CLASSICAL MUSIC / TАЛЕ ОГНЕНОВСКИ ВИРТУОЗ НА КЛАРИНЕТОТ И КОМПОЗИТОР, БИОГРАФИЈА И НОТОГРАФИРАНИ 69 КОМПОЗИЦИИ ЗА КЛАРИНЕТ: МАКЕДОНСКИ НАРОДНИ ОРА, ЏЕЗ И КЛАСИЧНА МУЗИКА (2019, Kнигоиздателство: Amazon.com Kindle Direct Publishing; Книгата е издадена двојазично на англиски и македонски јазик. Автор м-р Стеван Огненовски; ISBN13=9781708334024) [131][132][133]

БелешкиУреди

  1. Официјална страница на Тале Огненовски
  2. „Почина виртуозот на кларинет Тале Огненовски“, Утрински весник, 20.6.2012.
  3. Официјална страница на Тале Огненовски
  4. Соња Стоилковска, „Микс од македонски ора и светски џез од стариот мајстор“, Дневник, број 1764, сабота, 18 март 2006.
  5. „Новото ЦД на кларинетистот Тале Огненовски оценето како феноменално“, Утрински весник, 3.10.2008.
  6. Андријана Андова, „Виртуозот на кларинет замина во легендите“, Дневник, година XVI, број 4893, петок, 22 јуни 2012, стр. 25.
  7. „Почина виртуозот на кларинет Тале Огненовски“, Утрински весник, 20.6.2012.
  8. 8,0 8,1 Ognenovski 1998а.
  9. опис за Партизанска споменица 1941 на англиска wikipedia
  10. „Национална пензија за Џамбазов, Огненовски, Поповска...“, Вечер, број 14931, сабота, 3 март 2012.
  11. Nova Makedonija 2003.
  12. Nova Makedonija 2003b.
  13. Macedonian Sun 2003.
  14. Vecher 2003.
  15. Vest 2003.
  16. Ognenovski 2003.
  17. 17,0 17,1 17,2 Ognenovski 1998r.
  18. Karovski 1947.
  19. Ognenovski 2000, стр. 194-95.
  20. Ognenovski 1998i.
  21. Nova Makedonija 1948.
  22. Ognenovski 2000, стр. 194-196.
  23. 23,00 23,01 23,02 23,03 23,04 23,05 23,06 23,07 23,08 23,09 23,10 23,11 23,12 23,13 23,14 23,15 23,16 23,17 23,18 23,19 23,20 23,21 23,22 23,23 Ognenovski 2000b.
  24. Ognenovski 1998j.
  25. Ognenovski 2000, стр. 199-202.
  26. Journal of the International Folk Music Council 1952, стр. 60-64.
  27. Journal of the International Folk Music Council 1952, стр. 1-2.
  28. Ognenovski 2000, стр. 196-205.
  29. Journal of the International Folk Music Council 1952, стр. 60–64.
  30. Ognenovski 2000, стр. 197-199.
  31. Ognenovski 2000, стр. 200-203.
  32. Ognenovski 1998k.
  33. Zganec 1951.
  34. Slocombe 1952.
  35. 35,0 35,1 Ognenovski 2000c.
  36. All About Jazz 2009.
  37. 37,0 37,1 37,2 37,3 Music Industry News Network 2009.
  38. Ravanovska Tulbevska 2009.
  39. Bubevska 2009.
  40. 40,0 40,1 40,2 40,3 Ognenovski 1998a.
  41. All About Jazz 20010.
  42. 42,0 42,1 Music Industry News Network 2010.
  43. Ognenovski 2012.
  44. Music Industry News Network 2012.
  45. 45,0 45,1 Ognenovski 2000, стр. 206–13.
  46. Ognenovski 1998m.
  47. 47,00 47,01 47,02 47,03 47,04 47,05 47,06 47,07 47,08 47,09 47,10 47,11 47,12 47,13 47,14 47,15 47,16 47,17 47,18 47,19 47,20 47,21 47,22 47,23 47,24 47,25 Ognenovski 1998f.
  48. Ognenovski 2000, стр. 258-259.
  49. Ognenovski 1999h.
  50. Ognenovski 2000, стр. 68-125.
  51. Ognenovski 1999i.
  52. Ognenovski 2000, стр. 261-263.
  53. Ognenovski 1999j.
  54. Ognenovski 2000, стр. 262-263.
  55. Ognenovski 1998n.
  56. 56,0 56,1 Ognenovski 2000, стр. 266-267.
  57. Ognenovski 1999k.
  58. Ognenovski 2000, стр. 264-267.
  59. Ognenovski 1998o.
  60. 60,0 60,1 60,2 Ognenovski 2000, стр. 268-269.
  61. Ognenovski 1999l.
  62. 62,0 62,1 Ognenovski 2000, стр. 270-271.
  63. Ognenovski 1999m.
  64. Ognenovski 1999n.
  65. Ognenovski 1999o.
  66. Ognenovski 2000, стр. 274-275.
  67. Ognenovski 1999p.
  68. Ognenovski 1998p.
  69. Ognenovski 2000, стр. 252-255.
  70. iTunes 2017b.
  71. Amazon.com 2017b.
  72. Ognenovski 1999q.
  73. Ognenovski 1999r.
  74. Ognenovski 2000, стр. 252-254.
  75. Ognenovski 1999s.
  76. Ognenovski 2000, стр. 250-251.
  77. Ognenovski 1998h.
  78. Ognenovski 1999t.
  79. Ognenovski 2000, стр. 44-49.
  80. Ognenovski 1999u.
  81. Ognenovski 2000, стр. 258-260.
  82. Ognenovski 1999v.
  83. 83,0 83,1 Ognenovski 2000, стр. 272-273.
  84. Ognenovski 1999x.
  85. 85,0 85,1 Ognenovski 2001.
  86. Ognenovski 2009a.
  87. Ognenovski 2009b.
  88. 88,0 88,1 Ognenovski 2009e.
  89. 89,0 89,1 89,2 Ognenovski 2009d.
  90. 90,0 90,1 90,2 90,3 90,4 Ognenovski 2016b.
  91. Ognenovski 2000, стр. 282-283.
  92. Horner 2003.
  93. Amazon.com 2003.
  94. Amazon.com 2003a.
  95. iTunes 2003.
  96. Ognenovski 2006.
  97. Ognenovski 2009c.
  98. Ognenovski 2009h.
  99. 99,0 99,1 99,2 Music Industry News Network 2017b.
  100. Top40-Charts News 2014.
  101. Top40-Charts News 2006.
  102. Music Industry News Network 2006.
  103. Amazon.com 2006c.
  104. Amazon.com 2006a.
  105. iTunes 2006.
  106. Ognenovski 2008.
  107. All About Jazz 2008.
  108. Ognenovski 2009f.
  109. Ognenovski 2009g.
  110. All About Jazz 2009a.
  111. Shoemaker 1998.
  112. 112,0 112,1 All About Jazz 2008a.
  113. About Jazz 2009a.
  114. JazzTimes 1998, стр. 43.
  115. Jazzclub Unterfahrt 2004.
  116. All About Jazz 2010.
  117. Amazon.com 2008.
  118. Amazon.com 2008a.
  119. iTunes 2008.
  120. Ognenovski 2000, стр. 250–83.
  121. Ognenovski 2017a.
  122. TheMusic.Today 2016.
  123. Muzoic 2016.
  124. Google Play Music 2017.
  125. CD Universe 2017.
  126. Music Industry News Network 2014c.
  127. Trost 2013.
  128. Amazon.com 2016e.
  129. iTunes 2016a.
  130. 130,0 130,1 Ognenovski 2000.
  131. Ognenovski 2019b.
  132. Ognenovski 2019a.
  133. Music Industry News Network 2019.

НаводиУреди


Надворешни врскиУреди