Шипковица (Тетовско)

село во Тетовско
За останати значења на поимот, видете ја страницата за појаснување.


Шипковица — село во Општина Тетово, во областа Долни Полог, во околината на градот Тетово. Се наоѓа на Шар Планина, и претставува типично планинско село. До 2004 година, селото било седиште на Општина Шипковица. Во минатото постоело и посебно село Шипковско Теќе, кое денес е споено со Шипковица и фигурираат како едно исто село.

Шипковица
Shipkovica Vilage.jpg

Поглед кон Шипковица

Шипковица is located in Македонија
Шипковица
Местоположба на Шипковица во Македонија
Координати 42°2′6″N 20°54′56″E / 42.03500° N; 20.91556° E / 42.03500; 20.91556Координати: 42°2′6″N 20°54′56″E / 42.03500° N; 20.91556° E / 42.03500; 20.91556
Регион Logo of Polog Region.svg Полошки
Општина Coat of arms of Tetovo Municipality, Macedonia.svg Тетово
Население 2.826 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1200
Повик. бр. 044
Шифра на КО 28092, 28592
Надм. вис. 820 м
Шипковица на општинската карта
Шипковица во Општина Тетово.svg

Атарот на Шипковица во рамките на општината
Commons-logo.svg Шипковица на Ризницата

ИмеУреди

Името на селото на албански е Shipkovicë (нечленувано), или Shipkovica (членувано). Во локалниот тетовски дијалект, селото е познато како Шипкојца.

Географија и местоположбаУреди

Селото се наоѓа на Шар Планина, на околу 820 метри надморска височина. Шипковица е дел од географскиот регион Долен Полог, во близина на течението на реката Пена. Атарот на Шипковица граничи со атарот на Бродец (на север), со атарот на Селце (на североисток), со атарот на Гајре (на југ) и Вешала (на запад). Оддалечено е 11 километри северозападно од Тетово.

ИсторијаУреди

Шипковица е дел од постарите села во Пологот. Првично, селото било чисто македонско, населено со македонско население. За време на Османлиското Царство, поради доселување на муслимански Албанци, македонските родови се иселиле. Македонците од Шипковица некогаш кога живееле во селото приредувале собир на местото познато како „Пучален“, каде е денешното основно училиште. На тоа место имало веселби и забави. Со доселувањето на Албанците, а со отселувањето на Македонците, словенските топоними не исчезнале. Македонците се иселувале во Тетово, Лавце и околните пониски села. Меѓу познатите семејства кои живееле во Шипковица се: Аврамовци (преселени во Тетово), Здравковци (преселени во Лавце), Војновски (преселени во Лавце) и др. Последните македонски семејства се отселиле во средината на XIX век. Според податоците на Трифуновски, во селото (средината на XX век) живее муслиманско население, составено од две групи: етнички Албанци и исламизирани и албанизирани Македонци. Албанизираните Македонци, според Трифуноски, се семејствата познати како Торбеши, Ѓоре и Маце.[1]

Кон крајот на XIX век селото било дел од Тетовската каза на Отоманското Царство. Според податоците на Бугаринот Васил К’нчов, селото во 1900 година имало 550 жители Албанци муслимани.[2] Според Афанасиј Селишчев, селото во 1929 година било центар на Селечка Општина и имало 186 куќи со 840 Албанци.[3]

Во 2001 година селото било седиште на штабот на албанските терористи кои го започнале конфликтот во Македонија во 2001 година.

Црквата во ШипковицаУреди

На местото на зградата на поранешната Општина Шипковица има црква. Бидејќи првобитното население на селото било македонско, мештаните имале изградено црква. Црквата се наоѓала на местото на сегашното место именувано „Киша“ („црква“ на албански). На истото место, од црквата, била изградена општинската зграда. Околу црквата имало православни гробишта. Во 1935 година група граѓани од Тетово вршеле ископувања околу црквата и пронашле различни плочи, крстови, кандила и слично.[4] Името на црквата не е познато. Во атарот на селото има и три градишта.

СтопанствоУреди

Месното население воглавно се занимава со сточарство и трговија.

ДемографијаУреди

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Шипковица живееле 550 жители, сите Албанци.[5]

Според пописот од 2002 година, во Шипковица живеат 2.826 жители, од кои 2.817 Албанци и 9 други. Доминантна религија во селото денес е Исламот, а доминантен јазик е албанскиот.[6]

На табелата е прикажан бројот на населението во сите пописни години:[7]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1994 2002
Население 500 640 1.357 1.485 1.566 2.106 2.512 2.571 2.826

РодовиУреди

Како едни од најстарите албански родови во селото се споменува родот Мањак (40 куќи). Името го добил по селото Мњак (кај Љума), а во Шипковица живее од втората половина на 18-от век. Потоа се споменува и родот Фанде (33 куќи) и е доселен од областа Фанде (во северна Албанија) кон крајот на 18-от век.[8]

Шипковица е албанско село.

Според истражувањата од 1948 година, родови во селото:

Албанските родови во селото пред да го прифатат исламот биле католици.[9]

Општествени установиУреди

Училишта
Шипковица како центар на истоимена општина

Селото Шипковица било центар на Општина Шипковица од 1996 до 2004 година. Под општината влегувале селата: Лисец, Гајре, Бродец, Бозовце и Вешала.

Самоуправа и политикаУреди

Изборно местоУреди

Во селото постои изборното место бр. 2080, 2081 и 2083 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.[10]

На претседателските избори во 2019 година, на овие изборни места биле запишани вкупно 2.624 гласачи.[11]

Културни знаменитостиУреди

Археолошки лолалитети[12]
  • Црква — средновековна црква и некропола;
  • Хисар — населба и некропола од римско време;
  • Дервен Град — средновековна населба;
  • Градиште — населба од доцноантичко време;

ЛичностиУреди

ИселеништвоУреди

Забележан е трендот на иселување на населението, особено помладото. Воглавно иселувањето е во странство или кон градот Тетово.

ГалеријаУреди

ПоврзаноУреди

НаводиУреди

  1. Trifunovski, Jovan F. (1976). Polog (Etudes аnthropogeographiques) (француски) (изд. 1.). Belgrad: Academie Serbe des Sciences et des Art. стр. 363.
  2. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр.213.
  3. Селищев, Афанасий. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. - София, 1929, стр.24.
  4. Трифуноски, Ј. „Полог“ (антропогеографска проучавања), САН, Белград, 1976, стр. 363
  5. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр.213.
  6. Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X
  7. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година). База на податоци МАКСтат. Државен завод за статистика.
  8. Албанците во Македонија само од 1780 година, д-р Ристо Ивановски, Битола, 2014 г., 9 стр.
  9. Трифуноски, Јован (1976). Полог: антропогеографска проучавања. Белград: САНУ.
  10. „Описи на ИМ“. Посетено на 3 ноември 2019.
  11. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 3 ноември 2019.
  12. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069

Надворешни врскиУреди