Отвори го главното мени

Лесото (сото: Lesotho) или офиц. Кралство Лесото (Muso oa Lesotho) — независна земја во Јужна Африка и воедно е енклава бидејќи е целосно опкружена со Јужноафриканската Република. Големината на Лесото е околу 30.000 км2, со население од околу 1.800.000. Главен град на кралството е Масеру. Таа е најјужната независна држава во светот која не излегува на море. Лесото е член на Обединетите нации. Името Лесото потекнува од националниот јазик сесото и значи „земјата на луѓе кои зборуваат Сесото“. Околу 40% од населението живее под границата на сиромаштија со $ 1.25 на ден.

Кралство Лесото
Muso oa Lesotho
Знаме Грб
Гесло"Khotso, Pula, Nala"  (сото)
"Мир, Дожд, Просперитет"
ХимнаLesotho Fatse La Bontata Rona
Главен град
(и најголем)
Масеру
29°18′S 27°28′E / 29.300° ЈГШ; 27.467° ИГД / -29.300; 27.467
Службен јазик сото, англиски
Демоним мосото (ед)/ басото (мн)
Уредување Парламентарен систем и Уставна монархија
 •  Крал Лецие III
 •  Премиер Том Табане
Независност
 •  од Обединетото Кралство 4 октомври 1966 
Површина
 •  Вкупна 30.355 км2 (140-та)
 •  Вода (%) незначително
Население
 •  проценка за јули 2005 г. 1,795,000 (146-та)
 •  Попис 2004 2,031,348 
 •  Густина 59 жит/км2 (138-ма)
БДП (ПКМ) проценка за 2008 г.
 •  Вкупен $3.192 милијарди[1] 
 •  По жител $1,302[1] 
БДП (номинален) проценка за 2008 г.
 •  Вкупно $1.620 милијарди[1] 
 •  По жител $661[1] 
Џиниев коеф. (2015)54.2[2]
висок
ИЧР (2013) 0.486[3]
низок · 162ра
Валута лоти (LSL)
Часовен појас (UTC+2)
Се вози на лево
НДД .ls
Повик. бр. 266

Содржина

ЕтимологијаУреди

Името на државата „Лесото“ потекнува од сотското име на земјата, односно Lesotho. Во превод овој назив значи „земјата каде се зборува сото“.

ИсторијаУреди

 
Карта на протекторатот Басутоленд.
  Главна статија: „Историја на Лесото.

Областа позната како Лесото датира дури од пред 40.000 години. Во моментов Лесото (тогаш наречен Басутоленд) се појавил како единствен систем до на управување под раководство на највисокиот началник Мошешое I во 1822. Под негово раководство Басутоленд се приклучил кон останатите племиња во регионот за борба против Империјата Зулу во периодот од 1818 - 1828. Во периодот од 1868 до 1966 година, територијата била под британски протекторат удвоен од територијата на Јужноафриканската република. На 4 октомври 1966 година била прогласена независноста на земјата. Притоа, била воведена повторно традиционалната монархија. Во следните години бил воведен еднопартиски систем, а по ова за прв пат во земјата во 1993 година се одржале слободни избори. Кон крајот на 90-тите од минатиот век, економската ситуација во земјата се влошила, кое довело до големи протести и по изборите во 1998 година, каде биле уништени важни објекти од престолнината. Немирите биле спречени од страна на ЈАР и Боцвана. Од тогаш, економската и политичката ситуација во земјата се стабилкизирала.

Географија и климаУреди

  Главна статија: „Географија на Лесото.

Лесото покрива 30.355 квадратни километри. Таа е единствената независна држава во светот, што лежи целосно над 1.400 метри надморска височина.Најниската точка во државата е 1.400 метри. Над 80% од земјата лежи над 1.800 метри надморска височина. Лесото е независна и граничи со само една држава- Јужноафриканска Република.

Поради својата височина, Лесото е поладен во текот на годината за разлика од останатите околни региони. Дожд во Лесото има преку летните периоди. Масеру и околните низини често достигнуваат 30 ° C во летниот период.

Политички системУреди

  Главна статија: „Политики на Лесото.

Уставното уредување на Лесото е уставна монархија. Премиерот, Пакалита Ватуила Мосисили, е шеф на владата. Кралот има церемонијална улога, тој повеќе не поседува никакви извршната права и е забрането активно да учествува во политички иницијативи.

Конгресот за демократија на Лесото (КДЛ) го контролира мнозинството во Националното собрание со 62 места. Конвенцијата сите Басото (КСБ), партија формирана непосредно пред изборите под раководство на поранешниот министер за надворешни работи Том Табане, е главната опозициска партија во државата.

Административна поделбаУреди

 
Карта на окрузите во Лесото

Административно, Лесото е поделен на 10 окрузи и секој е предводен од окружен управник. Секој округ има свој административен центар.

ЕкономијаУреди

  Главна статија: „Економија на Лесото.

Економијата на Лесото се базира на дијаманти и државата извезува во целиот свет. Покрај дијамантите, Лесото има производство на земјоделски и сточарски производи. Лесото има извоз на волна, мохер, облека и обувки. Еден од производствените погони на Levi's се наоѓа токму во Лесото. Покрај географската интегрираност на Лесото во ЈАР и економски двете држави се интегрирани. Голем дел од семејствата во Лесото работаат во ЈАР, воглавно како рудари. Сепак, 50% од населението својата егзистенција ја стекнува преку земјоделството и сточарството. Поради тоа, половина од приходот на Лесото доаѓа токму од земјоделството.

Главни природни ресурси на Лесото се дијамантите и водата. Валутата на Лесото е лоти (множина малоти). Главни трговски партнери на Лесото се ЈАР, Германија, Велика Британија и Ирска.

Население, јазик и религијаУреди

  Главна статија: „Демографија на Лесото.

Лесото има население од околу 1.881 милиони жители, според пописот од 2006 година. Од вкупното население на Лесото, 25 проценти живее во урбаните и 75 проценти во руралните средини. Сепак, се проценува дека годишниот пораст на урбаната популација е за 3,5%. Густина на населението е пониска во планините. И покрај тоа што мнозинството од населението- 60,2 посто, се наоѓа помеѓу 15 и 64 години, Лесото има значителна младата популација која брои околу 34,8 проценти од вкупната бројка на население. Годишна стапка на раст на населението е 0,116%.

Етно-лингвистичката структура се состои речиси целосно од народот Басото народ. Главниот јазик во државата е сото (сесото), кој е и првиот службен административен јазик. Покрај сесото, службен јазик е и англискиот.

Христијанството е доминантна религија во Лесото.[4] 90 % од населението на Лесото се христијани. Католиците, најголемата верска група, сочинуваат околу 45 проценти од населението. Евангелистите сочинуваат 26 проценти од населението и англиканците и други христијански групи ги сочинуваат дополнителни 19 проценти. Останатите 10 проценти се припадници на останати религии.

Верници во Лесото
Христијани
  
96,70 %
Муслимани
  
0,10 %
Без Религија
  
3,10 %
Народна Религија
  
0,10 %

КултураУреди

  Главна статија: „Култура во Лесото.

Традиционалниот музички инструмент на Лесото се нарекува леколило и е еден вид на флејта и го користат деца. Покрај овој, се користи и сетоло-толо, инструмент кој го користат мажите и се свири со уста. Жените свират на томо. Традиционалниот начин на градење на куќи се нарекува рондавел.

ВладаУреди

Уставот на Лесото бил усвоен на 2 април 1993 година. Со уставот државата била дефинирана како уставна монархија, со парламент кои го сочинуваат два дома. На изборите за парламент право на глас имаат сите граѓани постари од 18 години. Исто така утврдена е и поделбата на власт, а и судството е независно. Со уставот се гарантирани основните човекови права, правото на говор, правото на печат, верската слобода, правото на приватност и на заштита на приватната сопственост.

Извршна властУреди

Премиерот на Лесото, во моментов Том Табане, е претседател на владата и на кабинетот и ја има извршната власт во земјата. Премиерот не се бира директно на избори, каков што е случајот во многу држави. Според одредбите во уставот, претседателот на победничката партија на изборите автоматски го добива местото на премиер на државата. Во периодот помеѓу 1986 и 1993, должноста на премиер ја обавувале претседателите на војните совети, додека војната власт управувала со државата.

Кралот на Лесото, моментално Летси Трети од 7 февруари 1996, има само одредени овалстувања, а според уставот му е забранета секаква активна улога во политичкиот живот. Монархијата е наследна, но понекогаш е можно и советот на племенските поглавари по одредени традиционални закони да утврди кој ќе го наследи умрениот монарх.

Судска властУреди

Судската власт во Лесото се заснова, како и во Јужноафриканската Република, на мешовита форма помеѓу обичното право и англо-холандското право. Со уставот е гарантирано независно судство и целосно одвојување од политиката. Највисока судска институција е врховниот суд, чиј претседател е предложен од кралот. Исто така во државата постојат и локални судови и традиционални судови.

ПоврзаноУреди

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 „Lesotho“. International Monetary Fund. конс. 2009-04-22. 
  2. „GINI index“. World Bank. конс. 31 March 2016. 
  3. „2014 Human Development Report Summary“ (PDF). United Nations Development Programme. 2014. стр. 21–25. конс. 27 јули 2014. 
  4. International Religious Freedom Report 2007: Lesotho. United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor (14 септември 2007). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.

Надворешни врскиУреди