Старо Нагоричане

село во Општина Старо Нагоричане


Старо Нагоричане (изворно: Старо Нагоричино) — село и административно седиште на истоимената општина, во областа Козјачија, во околината на градот Куманово.

Старо Нагоричане
Старо Нагоричино
Staro-Nagorichane-MKD.jpg

Поглед на селото Старо Нагоричане

Старо Нагоричане is located in Македонија
Старо Нагоричане
Местоположба на Старо Нагоричане во Македонија
Координати 42°11′53″N 21°49′42″E / 42.19806° N; 21.82833° E / 42.19806; 21.82833Координати: 42°11′53″N 21°49′42″E / 42.19806° N; 21.82833° E / 42.19806; 21.82833
Регион Logo of Northeastern Region, North Macedonia.svg Североисточен
Општина Coat of arms of Staro Nagoričane.svg Старо Нагоричане
Област Козјачија
Население 555[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1303
Повик. бр. 031
Надм. вис. 480-540 м
Старо Нагоричане на општинската карта
Старо Нагоричане во Општина Старо Нагоричане.svg

Атарот на Старо Нагоричане во рамките на општината
Commons-logo.svg Старо Нагоричане на Ризницата

Географија и местоположбаУреди

Населбата се наоѓа во областа Козјачија, во југозападниот дел на територијата на истоимената општина, од десната страна на реката Пчиња, недалеку од регионалниот пат Куманово-Крива Паланка. Селото е ридско, сместено на надморска височина од 480 до 540 метри.[2] Од градот Куманово селото е оддалечено 14 километри.[2]

Селото е големо и се состои од повеќе растурени маала, оддалечени од 500 до 2.000 метри.[3]

Атарот зафаќа површина од 14,9 км2. На него обработливото земјиште зафаќа површина од 976 хектари, на пасиштата отпаѓаат 258 хектари, а на шумите 111 хектари.[2]

Во Старо Нагоричане постои главен дел на селото, наречен Село, како и 13 издвоени маала. Помеѓу нив се: Костинско, Стојилковско, Клисинско, Ванцинско, Пешковско, Богдановско, Попчевско, Пиленац, Крашутинско, Качаровско, Милојско, Сланинци и Бела Грамада. Во најголем дел, во маалата живеат роднински поврзани домаќинства.[3]

ИсторијаУреди

Во XIX век, Старо Нагоричане било христијанско село во рамките на Кумановската каза на Отоманското Царство.

СтопанствоУреди

Во основа, селото има полјоделска функција.[2]

Панорамски поглед на селото Старо Нагоричане

НаселениеУреди

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Старо Нагоричане имало 1.150 жители.[4] По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Старо Нагоричане имало 1.360 жители.[5]

Во 1961 година, селото било големо и имало 1.528 жители, од кои 1.382 биле Срби, а 141 жител Македонци. Во 1994 година, селото преминало во средно по големина и имало 638 жители, од кои 540 биле Срби, 90 Македонци и 2 Роми.[2]

Според пописот од 2002 година, во селото Старо Нагоричане имало 555 жители, од кои 100 Македонци, 1 Ром, 452 Срби и 2 останати.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[6] 1905[7] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 1.150 1.360 1.469 1.526 1.528 1.271 1.008 724 638 555
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[8]

РодовиУреди

Во главниот дел на селото, наречено Село припаѓаат следниве родови: Јовчинци (11 к.), слават Свети Никола; Павковци (11 к.), слават Свети Никола; Поповци (6 к.), слават Свети Јован; Шантировци (6 к.), слават Свети Никола; Дунци (6.к), слават Свети Никола; Татарци (6 к.), слават Свети Никола; Чипчевци (6 к.), слават Свети Архангел; Медресци (5 к.), слават Света Петка; Ѓоргови (4 к.), слават Свети Јован; Бузини (3 к.), слават Света Петка; Вуци (3 к.), слават Свети Никола и Генајевци (1 к.), слават Света Петка.[3]

Во Стојилковско Маало се наоѓа родот Стојилковци (13 к.), слават Света Петка. Во Клисинско Маало се наоѓа родот Клисинци (6 к.), слават Света Петка. Во Ванцинско Маало се наоѓа родот Ванцинци (11 к.), слават Света Петка. Во Пешковско Маало се наоѓа родот Пешковци (6 к.), слават Света Петка. Во Богдановско Маало се наоѓа родот Богдановци (13 к.), слават Свети Никола. Во Попчевско Маало се наоѓаат два рода: Попчевци (14 к.) и Врањци (6 к.), слават Свети Никола. Во маалото Пиленац се наоѓа родот Пиленац (20 к.), слават Света Петка. Во Крашутинско Маало се наоѓа родот Крашутинци (6 к.), слават Свети Никола. Во Качаровско Маало се наоѓа родот Качаровци (5 к.), слават Свети Никола. Во Милојско Маало се наоѓа родот Милојци (6 к.), слават Свети Никола. Во маалото Сланинци се наоѓа родот Сланинци (2 к.), слават Свети Архангел.[3]

Општествени установиУреди

 
Поглед на средишното основно училиште „Светозар Марковиќ“
 
Поглед на поштата

Самоуправа и политикаУреди

Селото влегува во рамките на Општина Старо Нагоричане, една од малкуте општини која не била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било седиште на некогашната Општина Старо Нагоричане.

Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната општина Старо Нагоричане, во која селото Старо Нагоричане било единствено село.

Во периодот 1952-1955, селото било седиште на тогашната општина Старо Нагоричане, во која покрај селото Старо Нагоричане се наоѓале и селата Алгуња, Никуљане и Челопек.

Во периодот 1955-1965, селото се наоѓало во некогашната општина Старо Нагоричане.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Куманово.

Културни и природни знаменитостиУреди

Цркви
  • Црква „Св. Ѓорѓи“ — средновековен православен христијански храм, изграден во периодот од XI до XIV век

ЛичностиУреди

Родени во Старо Нагоричане

Култура и спортУреди

Музеи

ИселеништвоУреди

Од Старо Нагоричане има многу порани и понови иселеници. Иселеници од прво време се наоѓаат во селата: Стрновац, Лопате, Војник, Клечевце и Облавце. Поновите иселувања се по завршувањето на Втората светска војна, кога селаните се иселувале во градовите Куманово, Скопје и Белград.[3]

ГалеријаУреди

Историски фотографии

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 26 март 2017.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија (PDF). Скопје: Патрија. стр. 285. Посетено на 22 мај 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Трифуноски, Јован (1974). Кумановска област. Скопје. |access-date= бара |url= (help)
  4. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 216.
  5. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 128-129.
  6. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  7. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  8. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  9. Музеј за карпеста уметност на Македонија во Старо Нагоричане

Надворешни врскиУреди