Отвори го главното мени
Бог Отец, сликар од Цима да Конеглиано, 1510 година.

Бог — еден од поимите со кои се опишува совршено, натчовечко и натприродно битие, за коешто луѓето кои веруваат во него, исто така веруваат и дека е создавател на универзумот.

Сфаќањата за Бог во религијатаУреди

Некои религии кога говорат за Бог, него го опишуваат припишувајќи му и некои антропоморфни особини, додека други пак сметаат дека е невозможно и навредливо да се замислува Бог претставен во физичка форма. Некои сметаат дека Бог е олицетворение на целокупното добро, додека пак други сметаат дека Бог е нешто повеќе од обичните сфаќања за моралноста кои ги има човекот. Кај многу политеистички верувања постојат и полови разлики меѓу боговите, па така имаме и женски богови, т.е. божици. Речиси во сите сфаќања, човекот е претставен како понизен, потчинет и зависен од Богот.

Во некои митологии, боговите се претставени покрај како антропоморфни, како зооморфни (во вид на животно) или пак аморфни (без материјална форма). Претставата за изгледот на боговите е показател за развојот и видот на соодветната религија. Така, на пример, за религиите поврзани со тотемизмот, покарактеристични се зооморфните богови, а за анимистичките религии, боговите се антропоморфни.

Верувањето во еден Бог се нарекува монотеизам. Монотеистички религии се христијанството, јудаизмот и исламот. Христијаните го нарекуваат Бог, едноставно Бог или Господ, а муслиманите Алах. И едните и другите веруваат дека Бог, т.е. Алах е создател на светот и човекот. Верувањето во повеќе Богови се нарекува - политеизам. Во политеизмот сите богови и божици имаат свои, посебни важни функции. Постои и примотеизам. Примотеизмот всушност е политеистичка религија, со тоа што се зема еден Бог како врховен и особено важен за светот и за човечките битија, а останативе Богови се сметаат како помалку битни и потчинети на врховниот Бог.

Нерелигиски толкувања на БогУреди

Според Ерих Фром, Бог е историски условен поим во кој човекот го изразил своето доживување на сопствените повисоки сили, својот стремеж за вистина и единство, во определен историски период.[1] Тој смета дека во современото капиталистичко општество, „бог е претворен во оддалечен генерален директор на претпријатието „Универзум“ за кого знаеме дека е таму и дека ја режира претставата (иако таа, веројатно, би се одвивала и без него), вие никогаш не го гледате, но го признавате неговото водство, додека го извршувате својот дел од работата.“[2] Во делото „Ecce Homo“, германскиот философ Фридрих Ниче вели дека Бог е „најголемиот приговор против животот“ и „дрзок одговор, еден неделикатес кон нас мислителите, - во основа дури само дрска забрана за нас: не мислете!“[3] Тој тврди дека поимот „Бог“ е измислен како „спротивен поим на животот“ и дека во него „сето штетно, отровно, отпадничко, сето смртно непријателство против животот е сведено во едно ужасно единство!“[4]

Во есејот „За поетот“, српскиот поет Јован Дучиќ вели дека поетите се првите кои го објавиле Бога. Според него, идејата за божеството се појавила во својата големина само во уметноста: штом примитивниот човек почнал да создава, тој ја добил идејата за создавањето; а гледајќи се себе како творец на едно нешто, тој посакал да го осознае творецот на сите други нешта. Така, мерејќи ги своите дела со делата на непознатиот градител, човекот го добил поимот за семоќта и сезнаењето на Бог. Поетот е толкувач на божеството, зашто тоа е слика на човечкиот идеал, а поетот секогаш говори само за највисоките вредности. Оттука, според Дучиќ, ниту еден поет не е безбожен, туку поетот е религиозен, зашто поетите ја измислиле религијата. Затоа, дури и кога се сомнева, поетот верува.[5]

Бог како тема во уметноста и во популарната култураУреди

Бог, воопшто, или некој конкретен бог, се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура.

Бог како тема во книжевностаУреди

Бог како тема во музикатаУреди

  • „Вера во Бога“ (Faith in God) - песна на американската група „Бед релиџн“ (Bad Religion).[31]
  • „Гласот на Господ е владата“ (The Voice of God is Government) - песна на американската група „Бед релиџн“ (Bad Religion).[32]
  • „Тебе ти пеам, боже“ (Singing to You Lord) – песна на композиторот Станислав Бинички.[33]
  • „Господ е љубов“ (God is Love) - песна на американската соул музичар Марвин Геј (Marvin Gaye) од 1971 година.[34]
  • „Отче Наш“ – песна на композиторот П. Динев.
  • „Скапоцен боже“ (Precious Lord) – песна на композиторот Томас А. Дорси.[35]
  • „Му пеам на бога“ (Cantate domino) – хорска песна на унгарскиот композитор Левенте Ѓонѓоши (Levente Gyöngyösi).[36]
  • „Божја медицина“ (God's Own Medicine) - музички албум на британската рок-група „Мишн“ (Mission) од 1986 година.[37]
  • „Господ со нас“ (God With Us) - композиција на италијанскиот композитор Енио Мориконе (Ennio Morricone).[38]
  • „Божја песна (Ете, зошто го сакам човештвото)“ (God's Song (That's Why I Love Mankind)) - песна на американската поп-рок музичар Ренди Њумен (Randy Newman) од 1972 година.[39]
  • „О, мој боже“ (O My God) - песна на британската рок-група „Полис“ (Police) од 1983 година.[40]
  • „Боже, дали ме слушаш“ (Lord can you hear me) - песна на британската рок-група „Спејсмен 3“ (Spacemen 3).[41]
  • „Во божјата земја“ (In God's Country) - песна на ирската рок-група „У2“ (U2) од 1987 година.[42]
  • „Ќе му пеам на бога“ (Cantabo domino) – хорска песна на словенечкиот композитор Иван Флорјанц.[43]
  • „Во божји раце“ (In God's Hands) - песна на поп-пејачката Нели Фуртадо (Nelly Furtado) од 2006 година.[44]
  • „Малиот лимен господ“ (Little Tin God) - песна на американската поп-рок музичар Дон Хенли (Don Henley) од 1989 година.[45]
  • „Нема Господ“ (No God) - песна на американската хард-кор група „Џермс“ (The Germs).[46]

НаводиУреди

  1. Erih From, Umeće ljubavi. Beograd: Vulkan, 2017, стр. 105.
  2. Erih From, Umeće ljubavi. Beograd: Vulkan, 2017, стр. 143.
  3. Фридрих Ниче, Ecce Homo (Ево човека) – Како постајеш, шта си. Сарајево: Издање И. Ђ. Ђурђевића, 1918, стр. 43.
  4. Фридрих Ниче, Ecce Homo (Ево човека) – Како постајеш, шта си. Сарајево: Издање И. Ђ. Ђурђевића, 1918, стр. 162-163.
  5. Јован Дучић, Благо Цара Радована (друго издање). Београд: Laguna, 2018, стр. 263-265.
  6. Македонски хумористични народни приказни. Скопје: Просветно дело, Редакција „Детска радост“, 2004, стр. 42.
  7. Вук Караџић, Српске народне приповијетке. Београд: Лагуна и Вукова задужбина, 2017, стр. 110-115.
  8. Вук Караџић, Српске народне приповијетке. Београд: Лагуна и Вукова задужбина, 2017, стр. 434.
  9. Вук Караџић, Српске народне приповијетке. Београд: Лагуна и Вукова задужбина, 2017, стр. 148-150.
  10. Суфиски приказни. Скопје: Темплум, 2017, стр. 54.
  11. Суфиски приказни. Скопје: Темплум, 2017, стр. 10.
  12. Riba, patka, vodozemac: Priče o životinjama (Priredila Ljubica Arsić). Beograd: Laguna, 2014, стр. 201-208.
  13. Николина Андова, Влезот е од другата страна, Темплум, Скопје, 2013.
  14. Николина Андова, Влезот е од другата страна, Темплум, Скопје, 2013.
  15. Николина Андова, Влезот е од другата страна, Темплум, Скопје, 2013.
  16. Хорхе Луис Борхес, Алеф. Скопје: Бегемот, 2015, стр. 106-112.
  17. Дозгулпмус, Тритонус, Темплум, Скопје, 2008.
  18. Ана Бунтеска, Стави лајк на сопствениот живот. Скопје: Матица Македонска, 2015, стр. 77-78.
  19. Johan Volfgang Gete, Pesme. Beograd: Rad, 1964, стр. 56-58.
  20. Johan Volfgang Gete, Pesme. Beograd: Rad, 1964, стр. 61-62.
  21. Johan Volfgang Gete, Pesme. Beograd: Rad, 1964, стр. 102-104.
  22. Јован Дучић, Сабрана дела II, Песме љубави и смрти. Београд: Народна просвета (без дата), стр. 82-87.
  23. Владимир Мајаковски, Песме и поеме. Нови Сад: Академска књига, 2015, стр. 179-182.
  24. Desanka Maksimović, Izabrane pesme (peto dopunjeno izdanje). Beograd: BIGZ, 1985, стр. 186.
  25. Valerio Magreli, „Biografska beleška“, во: Pjer Paolo Pazolini, Put i nebo. Beograd: Mali vrt, 2016, стр. 92.
  26. Стале Попов, Итар Пејо. Скопје: Мисла, Детска радост, Култура, Наша книга, Македонска книга, 1980, стр. 60-62.
  27. Рајнер Марија Рилке, Искуство тишине. Београд: Paideia, 2014, стр. 82.
  28. „Глосар“, во: Мигел де Сервантес, Дон Кихоте 2. Београд: Службени гласник, 2011, стр. 601.
  29. Hajnrih Hajne, Pesme. Beograd: Rad, 1964, стр. 94-96.
  30. Hajnrih Hajne, Pesme. Beograd: Rad, 1964, стр. 80-83.
  31. YouTube, Faith in God - Bad Religion (пристапено на 13.1.2017)
  32. YouTube, The voice of god is government - Bad Religion (пристапено на 13.1.2017)
  33. Охридски хорски фестивал – Ohrid Choir Festival 2005, стр. 33.
  34. YouTube, GOD IS LOVE-MARVIN GAYE (пристапено на 18.2.2019)
  35. Охридски хорски фестивал – Ohrid Choir Festival 2005, стр. 23.
  36. Охридски хорски фестивал – Ohrid Choir Festival 2005, стр. 9.
  37. The Mission UK - Gods Own Medicine 1986 - YouTube (пристапено на 7.2.2016)
  38. DISCOGS, Ennio Morricone ‎– The Best Of Ennio Morricone (пристапено на 31.8.2019)
  39. Randy Newman ‎– Sail Away (пристапено на 23.1.2017)
  40. YouTube, The Police - O My God (Remastered 2003) (пристапено на 17.5.2017)
  41. YouTube, Spacemen 3 - Lord Can You Hear Me (пристапено на 5.2.2017)
  42. U2 - In God's Country - YouTube (пристапено на 7.2.2016)
  43. Охридски хорски фестивал – Ohrid Choir Festival 2005, стр. 7.
  44. Nelly Furtado - In God's Hands - YouTube (пристапено на 7.2.2016)
  45. Don Henley ‎– The End Of The Innocence (пристапено на 3.3.2019)
  46. YouTube, The Germs No God (пристапено на 17.3.2017)

ПоврзаноУреди