Отвори го главното мени

Планински пласман на Тур де Франс


Планински пласман на Тур де Франс — еден од пласманите на велосипедската трка Тур де Франс, во кој велосипедистите добиваат бодови доколку се искачат први на некое искачување. Предводникот на пласманот е именуван како „крал на планините“, а од 1975 година ја носи точкастата маичка (француски: maillot à pois rouges), бела маичка со црвени точки.

Планински пласман
Jersey polkadot.svg
Детали за наградата
СпортДрумски велосипедизам
НатпреварувањеТур де Франс
Доделена занајдобар искачувач на планинските етапи
Локално имеMaillot à pois rouges (француски)
Историја
Прва награда1933 (маичка од 1975)
Изданија78 (до 2018)
Прв победник Висенте Труеба (ШПА)
Најмногу победи Ришар Виранк (ФРА)
7 пати
Најнов победник Жилијан Алафилип (ФРА)

ИсторијаУреди

На првите трки на Тур де Франс немало планински премини, туку неколку помали искачувања. Првиот бил Кол де Ешармо (712 м), на воведната етапа од Париз до Лион, на која сега се наоѓа стариот пат од Отин до Лион. Етапата од Лион до Марсеј го вклучувала Кол де ла Републик (1.161 м), исто така познат како Кол ду Гран Боа. Првиот посериозен врв бил Балон д’Алзас (1.178 м) во Вогезите[1] — бил вклучен во трката во 1905 година. Меѓутоа, вистинските планини не биле вклучени до 1910 година, кога за прв пат се одело во Пиринеите. Таа година, трката се возела или повеќе се одела, на Кол д’Обиск и потоа на соседниот Турмале. Обете искачувања биле калливи патеки, голем предизвик за тешките и безбрзински велосипедист возени од велосипедисти со гуми околу нивните рамења и нивната храна, облека и алати во торби околу нивните рачки. Помошникот на организаторот, Виктор Брајер, стоел на врвот на Обиск со колегата кој го предложил вклучувањето на Пиринеите, Алфонс Стенес.[2] Дегранж бил доволно самоуверен по Пиринеите да ги вклучи и Алпите во 1911 година.[3]

Највисокото искачување на трката било Симе де ла Бонет во 1962 година, достигнувајќи 2.802 метри.[4] Највисока планинска завршница на Тур била на Кол ду Галибие на Тур де Франс 2011.[5]

Од 1905 година, весникот-организатор l'Auto именувал еден велосипедист на Тур де Франс како meilleur grimpeur (најдобар искачувач).[6] Во 1933 година, Висенте Труеба бил победник на овој пласман. Меѓутоа, Труеба бил многу слаб спуштач, па така никогаш ништо не добивал од стигнувањето на врвот прв. Директорот на Тур де Франс, Анри Дегранж, одлучил дека велосипедистите треба да добиваат бонус ако стигнат на врвот први. Од 1934 па натаму, разликата меѓу првиот и вториот велосипедист кој ќе стигне на врвот била давана како временски бонус на првиот. Овие временски бонуси подоцна биле отстранети, но кованицата „крал на планините“ останала.[7] Иако најдобриот искачувач бил прв пат признаен во 1933 година, маичката не била воведена до 1975 година. Боите биле одлучени од тогашниот спонзор, Chocolat Poulain, чии чоколади биле покриени со точкасти пакувања.[8] Моментално, маичката е спонзорирана од маркетите Карфур, кои се спонзори на маичката од 1933 година, првично под брендот Шампион, но од 2009 година поддржани од главниот бренд Карфур. Боите на маичката на Тур биле прифатени и од други велосипедски етапни трки.

Моментална состојбаУреди

На врвот на секое искачување на Тур, постојат бодови за возачите кои први ќе дојдат на врвот. Искачувањата се поделени во категории од 1 (најтешко) до 4 (најлесно) засновано на нивната тежина, мерена според нивната стрмнина и должина. Неколку од најтешките искачувања првично добиле различна бодовна скала и биле запишани како „некатегоризирани“ (Hors catégorie, термин кој подоцна бил прифатен како нешто извонредно); меѓутоа, од 1980-тите искачувањата од hors catégorie добивале своја бодовна скала и станале посилни, и покрај своето име, од категоријата 1, односно биле над неа. Во 2004 година, бодовниот систем бил изменет, па така првиот возач во четвртата категорија добила 3 бода, додека првиот за искачувањата од екстра категорија добивал 20 бода. Другите бодови на искачувањата од четврта категорија биле за првите тројца, додека за искачувањата од екстра категорија биле за првите десет. Од 2004, бодовите на последното искачување на етапата биле удвоени, но искачувањата требало да бидат најмалку од втора категорија.[9]

Распределба на бодовиУреди

Бодовите кои се добиваат од последователните возачи достигнувајќи го планинскиот врв се распределуваат според следнава класификација:

Бодовна распределба во 2011
ЕК
1. 1 2 5 10 20
2. 1 3 8 16
3. 2 6 12
4. 1 4 8
5. 2 4
6. 1 2
Бодовна распределба во 2012[10]
ЕК
1. 1 2 5 10 25
2. 1 3 8 20
3. 2 6 16
4. 1 4 14
5. 2 12
6. 1 10
7. 8
8. 6
9. 4
10. 2

Бодовите на планинските завршници се удвојуваат, доколку искачувањето е од екстра категорија (ЕК), 1. или 2. категорија. Организацијата на трката одредува кои искачувања се вклучени во планинскиот пласман и која категорија се тие.

Доколку двајца возачи имаат подеднаков број на бодови, возачот со најмногу први места на искачувањата од екстра категорија, се прогласува за победник. Ако возачите пристигнале први, подеднаков број на пати, првите места на искачувањата од 1. категорија ќе се споредат. Доколку повторно имаат подеднаков број во оваа категорија, организаторот продолжува да ги споредува нивните резултати на искачувањата од 2., 3. и 4. категорија, додека не се пронајде победникот. Доколку бројот на први места во сите категории е подеднаков за обајцата, возачот со повисоко место во генералниот пласман ја добива планинската маичка.

До 2011 година, бодовите добиени на планинските искачувања биле распределуваат според следниов начин:

  • Искачувања од екстра категорија: 20, 18, 16, 14, 12, 10, 8, 7, 6 и 5 бода соодветно од 1. до 10. велосипедист на искачувањето
  • Искачувања од прва категорија: 15, 13, 11, 9, 8, 7, 6 и 5 бода соодветно од 1. до 8. велосипедист на искачувањето
  • Искачувања од втора категорија: 10, 9, 8, 7, 6 и 5 бода соодветно од 1. до 6. велосипедист на искачувањето
  • Искачувања од трета категорија: 4, 3, 2 и 1 бод соодветно од 1. до 4. велосипедист на искачувањето
  • Искачувања од четврта категорија: 3, 2 и 1 бод соодветно од 1. до 3. велосипедист на искачувањето

Критика на системотУреди

Во поново време, системот добил одредени критики. Шестократниот победник Лисјен ван Импе изјавил дека планинската маичка е обезвреднета, бидејќи припаѓа на велосипедисти кои немаат надеж да победат во генералниот пласман, па така им е дозволено да победнат и да ги соберат бодовите на искачувањата при бегствата. Оваа тактика била започната од велосипедисти како што се Лорен Жалабер и Ришар Виранк, но според Ван Импе, тие навистина можеле да се искачуваат. Ван Импе предложил да се доделуваат временски бонуси, кои можеби ќе ја зголемат борбата.[11]

Победници на планинскиот пласманУреди

Велосипедисти именувани „најдобри искачувачи“Уреди

Овој список ги прикажува велосипедисти кои биле одбрани како „најдобри искачувачи“ (meilleur grimpeur) од весникот l'Auto. Иако весникот бил организатор на Тур де Франс, титулата не била доделувана од нив, туку била неслужбена. Меѓутоа, таа е директен претходник на планинскиот пласман.[12][13]

Возач Тим
1905   Потје, РенеРене Потје (ФРА)
1906   Потје, РенеРене Потје (ФРА)
1907   Жорже, ЕмилЕмил Жорже (ФРА)
1908   Гарижу, ГиставГистав Гарижу (ФРА)
1909   Фабер, ФрансоаФрансоа Фабер (ЛУК)
1910   Лапиз, ОктавОктав Лапиз (ФРА)
1911   Дибок, ПолПол Дибок (ФРА)
1912   Дефреје, ОдилОдил Дефреје (БЕЛ)
1913   Тис, ФилипФилип Тис (БЕЛ)
1914   Ламбо, ФирминФирмин Ламбо (БЕЛ)
1919   Бартелеми, ОнореОноре Бартелеми (ФРА)
1920   Ламбо, ФирминФирмин Ламбо (БЕЛ)
1921   Хесгем, ХекторХектор Хесгем (БЕЛ)
1922   Алавоан, ЖанЖан Алавоан (ФРА)
1923   Пелисје, АнриАнри Пелисје (ФРА)
1924   Ботекија, ОтавиоОтавио Ботекија (ИТА)
1925   Ботекија, ОтавиоОтавио Ботекија (ИТА)
1926   Бујсе, ЛисјенЛисјен Бујсе (БЕЛ)
1927   Гордини, Џовани-МикелеЏовани-Микеле Гордини (ИТА)
1928   Фонтан, ВикторВиктор Фонтан (ФРА)
1929   Фонтан, ВикторВиктор Фонтан (ФРА)
1930   Фауре, БеноаБеноа Фауре (ФРА)
1931   Демујсере, ЖозефЖозеф Демујсере (БЕЛ)
1932   Труеба, ВисентеВисенте Труеба (ШПА)

Победници на планинскиот пласманУреди

Возач Тим
1933   Труеба, ВисентеВисенте Труеба (ШПА) Турист-рутие
1934   Вието, РенеРене Вието (ФРА) Франција
1935   Вервеке, ФелисјенФелисјен Вервеке (БЕЛ) Белгија
1936   Берендеро, ХулијанХулијан Берендеро (ШПА) Шпанија-Луксембург
1937   Вервеке, ФелисјенФелисјен Вервеке (БЕЛ) Белгија
1938   Бартали, ЏиноЏино Бартали (ИТА) Италија
1939   Мес, СилверСилвер Мес (БЕЛ) Белгија
1947   Брамбила, ПјерПјер Брамбила (ФРА) Италија
1948   Бартали, ЏиноЏино Бартали (ИТА) Италија
1949   Копи, ФаустоФаусто Копи (ИТА) Италија
1950   Бобе, ЛујонЛујон Бобе (ФРА) Франција
1951   Жеминијани, РафаелРафаел Жеминијани (ФРА) Франција
1952   Копи, ФаустоФаусто Копи (ИТА) Италија
1953   Лороњо, ХесусХесус Лороњо (ШПА) Шпанија
1954   Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Шпанија
1955   Гол, ШарлиШарли Гол (ЛУК) Луксембург
1956   Гол, ШарлиШарли Гол (ЛУК) Луксембург
1957   Ненчини, ГастонГастон Ненчини (ИТА) Италија
1958   Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Шпанија
1959   Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Шпанија
1960   Масињан, ИмериоИмерио Масињан (ИТА) Италија
1961   Масињан, ИмериоИмерио Масињан (ИТА) Италија
1962   Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Марглат-Палома-д’Алесандро
1963   Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Марглат-Палома-Мотул-Данлоп
1964   Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Марглат-Палома-Данлоп
1965   Хименез, ХулиоХулио Хименез (ШПА) Кас-Каскол
1966   Хименез, ХулиоХулио Хименез (ШПА) Форд-Франција-Хатчинсон
1967   Хименез, ХулиоХулио Хименез (ШПА) Шпанија
1968   Гонсалез, АурелиоАурелио Гонсалез (ШПА) Шпанија
1969   Меркс, ЕдиЕди Меркс (БЕЛ) Фаема
1970   Меркс, ЕдиЕди Меркс (БЕЛ) Фаема–Фаемино
1971   ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Сонолор-Лежан
1972   ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Сонолор
1973   Торес, ПедроПедро Торес (ШПА) Ла Касера-Баамонтес
1974   Перурена, ДомингоДоминго Перурена (ШПА) КАС
1975   ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Житан
1976   Белини, ЏанкарлоЏанкарло Белини (ИТА) Бруклин
1977   ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Лежан-БП
1978   Мартинез, МаријаноМаријано Мартинез (ФРА) Жобо-Суперија
1979   Баталјин, ЏованиЏовани Баталјин (ИТА) Инокспран
1980   Мартин, РајмонРајмон Мартин (ФРА) Мико-Мерсие
1981   ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Марк
1982   Вале, БернарБернар Вале (ФРА) Ла Редут-Мотобекан
1983   ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Метауро Мобили
1984   Милар, РобертРоберт Милар (ВБР) Пежо
1985   Ерера, ЛуисЛуис Ерера (КОЛ) Кафе де Колумбија
1986   Ино, БернарБернар Ино (ФРА) Ла Вие Клер
1987   Ерера, ЛуисЛуис Ерера (КОЛ) Кафе де Колумбија
1988   Рокс, СтевенСтевен Рокс (ХОЛ) ПДМ-Ултима-Конкорд
1989   Тенисе, Герт-ЈанГерт-Јан Тенисе (ХОЛ) ПДМ-Ултима-Конкорд
1990   Клаверола, ТиериТиери Клаверола (ФРА) Р.М.О.
1991   Кјапучи, КлаудиоКлаудио Кјапучи (ИТА) Карера Џинс-Тасони
1992   Кјапучи, КлаудиоКлаудио Кјапучи (ИТА) Карера Џинс-Вагабонд
1993   Ромингер, ТониТони Ромингер (ШВА) КЛАС-Кахастур
1994   Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Фестина
1995   Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Фестина
1996   Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Фестина
1997   Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Фестина
1998   Ринеро, КристофКристоф Ринеро (ФРА) Кофидис
1999   Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Тим Полти
2000   Ботеро, СантијагоСантијаго Ботеро (КОЛ) Келме-Коста Бланка
2001   Жалабер, ЛоренЛорен Жалабер (ФРА) ЦСЦ-Тискали
2002   Жалабер, ЛоренЛорен Жалабер (ФРА) ЦСЦ-Тискали
2003   Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Квик Степ-Давитамон
2004   Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Квик Степ-Давитамон
2005   Расмусен, МихаелМихаел Расмусен (ДАН) Рабобанк
2006   Расмусен, МихаелМихаел Расмусен (ДАН) Рабобанк
2007   Солер, МаурисиоМаурисио Солер (КОЛ) Барловорлд
2008   Кол, БернхардБернхард Кол[забелешка 1] (АВТ) Геролштајнер
2009   Пелицоти, ФранкоФранко Пелицоти[забелешка 2] (ИТА) Ликвигас
2010   Шарто, АнтониАнтони Шарто (ФРА) Ббокс Буиг Телеком
2011   Санчез, СамуелСамуел Санчез (ШПА) Еускалтел-Еускади
2012   Веклер, ТомаТома Веклер (ФРА) Тим Јуропкар
2013   Кинтана, НаироНаиро Кинтана (КОЛ) Мовистар Тим
2014   Мајка, РафалРафал Мајка (ПОЛ) Тинкоф-Саксо
2015   Фрум, КрисКрис Фрум (ВБР) Тим Скај
2016   Мајка, РафалРафал Мајка (ПОЛ) Тинкоф
2017   Баргиј, ВаранВаран Баргиј (ФРА) Тим Санвеб
2018   Алафилип, ЖилијанЖилијан Алафилип (ФРА) Квик-Степ Флорс

Повеќекратни победнициУреди

Место Име Држава Победи Години
1 Ришар Виранк   Франција 7 1994, 1995, 1996, 1997, 1999, 2003, 2004
2 Федерико Баамонтес   Шпанија 6 1954, 1958, 1959, 1962, 1963, 1964
Лисјен ван Импе   Белгија 6 1971, 1972, 1975, 1977, 1981, 1983
4 Хулио Хименез   Шпанија 3 1965, 1966, 1967
5 Фелисјен Вервеке   Белгија 2 1935, 1937
Џино Бартали   Италија 2 1938, 1948
Фаусто Копи   Италија 2 1949, 1952
Шарли Гол   Луксембург 2 1955, 1956
Имерио Масињан   Италија 2 1960, 1961
Еди Меркс   Белгија 2 1969, 1970
Луис Ерера   Колумбија 2 1985, 1987
Клаудио Кјапучи   Италија 2 1991, 1992
Лорен Жалабер   Франција 2 2001, 2002
Михаел Расмусен   Данска 2 2005, 2006
Рафал Мајка   Полска 2 2014, 2016

Победници по земјаУреди

Место Држава Најчести победници Најнов победник Победи
1   Франција Ришар Виранк (7) Жилијан Алафилип (2018) 23
2   Шпанија Федерико Баамонтес (6) Самуел Санчез (2011) 17
3   Италија Џино Бартали, Фаусто Копи, Имерио Масињан и Клаудио Кјапучи Клаудио Кјапучи (1992) 11
4   Белгија Лисјен ван Импе (6) Лисјен ван Импе (1983) 11
5   Колумбија Луис Ерера (2) Наиро Кинтана (2013) 5
6   Данска Михаел Расмусен (2) Михаел Рамусен (2006) 2
    Луксембург Шарли Гол Шарли Гол (1956) 2
    Холандија Стевен Рокс и Герт-Јан Тенисе Герт-Јан Тенисе (1989) 2
    Обединето Кралство Роберт Милар и Крис Фрум Крис Фрум (2015) 2
    Полска Рафал Мајка Рафал Мајка (2016) 2
11   Швајцарија Тони Ромингер Тони Ромингер (1993) 1

Победа на генералниот и планинскиот пласман во истата годинаУреди

Некои велосипедисти успеал да ги освојат генералниот пласман и планинскиот пласман во истата година.

Во раните години на Тур, само највисоките планини носеле бодови. Велосипедистите кои целеле на победа на Тур генерално биле добри на тие планини, па возачите високо во генералниот пласман биле вообичаено високи и во планинскиот пласман, што го правело освојувањето на двата пласмани поверојатно. Подоцна, правилата на планинскиот пласман се промениле, давајќи повеќе бодови на планините на долната категорија. Велосипедистите кои целеле за победа на генералниот пласман не трошеле енергија за овие планини и така други велосипедисти можеле да дојдат до победа на планинскиот пласман.

Генералниот и планинскиот пласман биле освоени од ист возач девет пати, од шест различни велосипедисти:

Во 1969 година, Еди Меркс не ги освоил само генералниот и планинскиот пласман, туку исто така и бодовниот пласман.

Забелешки
  1. Резултатите на Кол биле поништени, откако се покажал позитивен и го признал користењето на допинг, но пласманот не бил доделен на друг. Карлос Састре бил второпласиран.
  2. Резултатите на Пелицоти биле поништени, откако неговиот биолошки пасош покажал необични вредности, но пласманот не бил доделен на друг. Егои Мартинез бил второпласиран.

НаводиУреди