Видуше

село во Општина Маврово и Ростуша


Видуше (многу често сретнувано и како Видуша) — село во Општина Маврово и Ростуше, во областа Долна Река, во околината на градот Дебар.

Видуше
Видуша
Куќи во Видуше.jpg

Поглед на селото

Видуше is located in Македонија
Видуше
Местоположба на Видуше во Македонија
Координати 41°39′33″N 20°35′27″E / 41.65917° N; 20.59083° E / 41.65917; 20.59083Координати: 41°39′33″N 20°35′27″E / 41.65917° N; 20.59083° E / 41.65917; 20.59083
Регион Logo of Polog Region.svg Полошки
Општина Coat of arms of Mavrovo and Rostuša Municipality.svg Маврово и Ростуше
Област Долна Река
Население 185[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1255
Повик. бр. 042
Надм. вис. 1.110 м
Видуше на општинската карта
Видуше во Општина Маврово и Ростуша.svg

Атарот на Видуше во рамките на општината
Commons-logo.svg Видуше на Ризницата

Географија и местоположбаУреди

Видуше се наоѓа во областа Долна Река, во западниот дел на територијата на Општина Маврово и Ростуше, меѓу десната страна на реката Радика и источната падина на планината Дешат, чиј атар се издига до сртот на планината, каде што на тесен дел се допира со државната гранична линија со Албанија.[2] Селото е планинско, сместено на надморска височина од 1.110 метри.[2]

Селото е сместено на средно висока тераса, над реката Радика, а под Вели Врв.[3] Оддалечено е 11 километри од општинското средиште Ростуше, 28 километри северно од Дебар и 48 километри југозападно од Гостивар.

Како месности во атарот на селото се сретнуваат следниве: Бела Вода, Осој, Аџинова Ливада, Бара, Касаново Бачило, Св. Недела, Вели Врх, Студени Извор, Лазишче, Свитурица, Биљаково, Абдиов Дол, Куќериче, Старо Село, Лопушник, Јаловарска Планина, Шутароска, Зверина, Стара Кула и Иноска.[3]

Селото има збиен тип и е поделено на две маала, Пировци и Село.[3]

ИсторијаУреди

Видуше првпат се споменува во пописните дефтери во 1467 година како христијанско село со 4 семејства. Потоа се споменува и во 1536/39 година со 14 христијански семејства и 1 неженет. Првпат како муслиманско село е забележано во пописните дефтери од 1583 година, каде се регистрирани 10 семејства и 6 неженети.

Од месностите Куќериче и Старо Село, може да се заклучи дека селото било преместувано низ текот на годините. Селаните на Жировница, пак, споменуваат дека таму некогаш се наоѓале нивните кошари, па така настанало селото Видуше.[3]

Во XIX век, Видуше било село во Реканската каза, на Отоманското Царство.

СтопанствоУреди

Селото зафаќа простор од 10,2 км2. На него преовладуваат шумите на површина 615,2 хектари, пасиштата заземаат 38,5 хектари, додека на обработливото земјиште отпаѓаат само 52,3 хектари.[2]

Селото, во основа, има сточарско-шумарска функција.[2]

НаселениеУреди

Во делото „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“, издадено во Цариград во 1878 година, кое прикажува статистика за машкото население во 1873 година, Видуше е посочено како село со 30 домаќинства и 75 жители.[4]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македонија, етнографија и статистика“) од 1900 година, селото има 320 Македонци-муслимани.[5]

Селото е мало и во 1961 година броело 225 жители, кои повеќето се изјасниле како Турци, додека во 1994 година бројот се намалил на 207 жители, од кои 92 биле Македонци, 62 Турци, двајца Албанци и 51 останат.[2]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Видуше живееле 185 жители, од кои:[1]

* Жителите кои се изјасниле како Турци, всушност претставуваат Македонци со исламска вероисповед, бидејќи најголем дел од нив се изјасниле дека македонскиот јазик им е мајчин.

Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Видуше:

Години Македонци Албанци Турци Ост. Вкупно
1948 407
1953 273 46 138 1 458
1961 1 0 222 2 225
1971 2 0 231 0 233
1981 4 0 50 163 217
1991 82 1 0 115 198
1994 92 2 62 51 207
2002 152 9 24 0 185

* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1953-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години

РодовиУреди

Во Видуше отсекогаш живееле Македонци. Според записите на Томо Смилјаниќ - Брадина на почетокот на ХХ век во Видуше живееле македонски муслимански родови, за чие потекло не се знае.[3]

  • Муслимански родови:
    • Во маалото Пировци (25 к.): Радоновци, Изеировци, Демировци, Ибраимовци, Зеќовци, Тафовци, Селмановци и Реџовци.
    • Во маалото Село (30 к.): Кадријовци, Медиовци, Касановци, Емруловци, Шусовци и Исовци.

Општествени установиУреди

Самоуправа и политикаУреди

Селото се наоѓа во рамките на новосоздадената Општина Маврово и Ростуше, која настанала со територијалната поделба на Македонија во 2004 година. Претходно селото припаѓало на поранешната Општина Ростуше, која со измените во Законот за територијална поделба на Македонија била припоена со Општина Маврови Анови, со што двете општини ја создале новата Општина Маврово и Ростуше, во која денес се наоѓа селото.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Гостивар, додека во периодот по војната од 1957 до 1965 година се наоѓала во некогашната општина Маврово. Во рамките на општина Ростуше се наоѓало во периодот 1955-1957.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од Општина Жировница, во која покрај Видуше се наоѓале и Болетин, Врбјани и Жировница. Во периодот 1950-1952 година, селото припаѓало на Општина Жировница, во која влегувале селата Болетин, Видуше и Жировница.

Изборно местоУреди

Во селото постои изборното место бр. 0475 според Државната изборна комисија, сместено во простории на основното училиште.[6]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 165 гласачи.[7]

Културни и природни знаменитостиУреди

Џамии[8]

ЛичностиУреди

Родени или потекло од Видуше

ГалеријаУреди

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 19 април 2020.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија (PDF). Скопје: Патрија. стр. 53. Посетено на 19 април 2020.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Смиљаниќ; Тома (1925). Mijaci, Gorna Reka i Mavrovsko Polje. Белград: Српска кралска академија. OCLC 28398861.
  4. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 174-175.
  5. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900. стр.263.
  6. „Описи на ИМ“. Посетено на 19 април 2020.
  7. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 19 април 2020.
  8. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.

ПоврзаноУреди

Надворешни врскиУреди