Цера

село во Општина Македонска Каменица


Цера — село во Општина Македонска Каменица, во областа Осоговија, во околината на градот Македонска Каменица.

Цера
Поглед на Цера.jpg

Поглед на Цера

Цера is located in Македонија
Цера
Местоположба на Цера во Македонија
Координати 42°03′43″N 22°30′25″E / 42.06194° СГШ; 22.50694° ИГД / 42.06194; 22.50694Координати: 42°03′43″N 22°30′25″E / 42.06194° СГШ; 22.50694° ИГД / 42.06194; 22.50694
Регион Logo of Eastern Region, Macedonia.svg Источен
Општина Coat of arms of Makedonska Kamenica Municipality.svg Македонска Каменица
Област Осоговија
Население 379[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 2300
Повик. бр. 033
Шифра на КО 13043
Надм. вис. 780-1.100 м
Цера на општинската карта
Цера во Општина Македонска Каменица.svg

Атарот на Цера во рамките на општината
Commons-logo.svg Цера на Ризницата

Географија и местоположбаУреди

Цера се наоѓа во областа Осоговија, во западниот дел на Општина Македонска Каменица, од десната страна на Каменичка Река. Селото е планинско и од разбиен тип, а неговите маала се издигаат на надморска височина од 780-1.100 м. Селскиот атар зафаќа површина од 27,9 км2.[2] Од Македонска Каменица е оддалечено 14,5 км.

Селото е традиционално поделено на Горна и Долна Цера. Маалата во селото се познатки како: Анќелковска Маала, Каралеоска, Маала, Станкова Маала, Ајдарска Маала, Стамболиска Маала, Бајрамска Маала, Вучковска Маала, Курбашовска Маала, Гребенска Маала, Средна Маала, Мутавџиска Маала, Градишка Маала, Доколенковци, Шопска Маала, Ѓерѓинци, Цветанска Маала и Средочка Маала.

ИсторијаУреди

Во Првата балканска војна, 9 лица од селото биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.[3] Во Втората балканска војна, крај селото се воделе борби меѓу бугарските и српските војски.

Во XIX век, Цера било село во Малешевската каза, на Отоманско Царство.

СтопанствоУреди

Селото има мешовита земјоделска функција. Во рамките на неговиот атар, шумите праовладуваат на површина од 1.124 ха, обработливото земјиште зафаќа површина од 690 ха, а на пасишта отпаѓаат 532 ха.[2]

НаселениеУреди

 
Маалото Ѓерѓинци

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Цера живееле 910 жители, сите Македонци.[4] Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Цера имало 880 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.[5]

Од Цера се иселил значителен дел од населението. Така, во 1961 година селото броело 942 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на 523 жители, македонско население.

Според последниот попис од 2002 година, во селото Цера живеат 379 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[6] 1905[7] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 910 880 970 1.097 942 859 755 478 523 379
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[8]

Општествени установиУреди

Во селото работи подрачното основно училиште „Кирил и Методиј“, каде што се изведува настава до петто одделение. Освен тоа, во селото има амбуланта, земјоделска задруга и услужни објекти.[2]

Самоуправа и политикаУреди

Селото влегува во рамките на Општина Македонска Каменица од 1996 година.

Во периодот 1955-1996, селото било дел од Општина Кочани.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од Општина Оризари.

Изборно местоУреди

Во селото постојат изборните места бр. 617 и 618 според Државната изборна комисија, сместени во основното училиште.[9]

На парламентарните избори во 2020 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 240 гласачи.[10]

Културни и природни знаменитостиУреди

 
Црквата „Покров на Пресвета Богородица“
Археолошки наоѓалишта[11]
  • Еленец — населба од доцноантичко време;
  • Фрлавиште — населба од доцноантичко време.
Манастири
Цркви
Реки
Споменици
  • Спомен-костурница на неколку илјади загинати српски војници во Битката кај Цера во Втората балканска војна.


Редовни настаниУреди

  • Бабина Баница — традиционална манифестација со натпревар во подготовка на баници под вршник;
  • Ден на дијаспората — собир на иселеници со потекло од селото.

ЛичностиУреди

Родени во Цера

ГалеријаУреди

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 26 март 2021.
  2. 2,0 2,1 2,2 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја (PDF). Скопје: Патрија. стр. 311.
  3. „Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006, стр. 886.
  4. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 229.
  5. Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 132-133.
  6. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  7. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  8. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  9. „Описи на ИМ“ (PDF). Посетено на 26 март 2021.
  10. „Парламентарни избори 2020“. Посетено на 1 април 2021.
  11. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. II. Скопје: Македонска академија на науките и уметностите. ISBN 9989649286.
  12. Михайлов, Иван. Спомени II. Освободителна борба 1919 - 1924, Льовен, 1965, стр. 703.

Надворешни врскиУреди