Долно Гратче

село во Општина Кочани


Долно Гратче или Долно Градче — поранешно село во Општина Кочани, во областа Осоговија, во околината на градот Кочани. Денес, на местото на селото се наоѓа езерото Гратче.

Долно Гратче
Езеро Гратче 2.jpg

Езерото Гратче на местото на селото

Долно Гратче is located in Македонија
Долно Гратче
Местоположба на Долно Гратче во Македонија
Координати 41°57′50″N 22°24′30″E / 41.96389° СГШ; 22.40833° ИГД / 41.96389; 22.40833Координати: 41°57′50″N 22°24′30″E / 41.96389° СГШ; 22.40833° ИГД / 41.96389; 22.40833
Регион Logo of Eastern Region, Macedonia.svg Источен
Општина Coat of arms of Kočani Municipality.svg Кочани
Област Осоговија
Население 0[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 2300
Повик. бр. 033
Шифра на КО 13012
Надм. вис. 440 м
Долно Гратче на општинската карта
Долно Гратче во Општина Кочани.svg

Атарот на Долно Гратче во рамките на општината
Commons-logo.svg Долно Гратче на Ризницата

Географија и местоположбаУреди

Долно Гратче во времето на неговото постоење се наоѓало на дното на денешното вештачко езеро Гратче. Селото имало поволна местоположба затоа што се наоѓало на местото каде што реките Голема и Мала се спојуваат, и ја образуваат Кочанска Река. Во околината на селото се наоѓаат над 30 природни извори на вода. Селото било сместено на надморска височина од 440 м. Неговиот атар зафаќа површина од 5,3 км2.[2]

ИсторијаУреди

Во Првата балканска војна, 2 лица од Гратче (Горно и Долно) биле доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.[3]

Во 1958 година, властите решиле да изградат брана со цел да го заштитат Кочани од постојаните поплави од надојдените води од Осоговските Планини. Најпогодно место за изградба на вештачкото езеро била месноста Рамна Карпа. Поради тоа, мештаните биле раселени, а дел се преселиле во соседните села Горно Гратче и Јастребник, дел во Кочани, а некои и надвор од Македонија.

НаселениеУреди

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Гратче (Долно и Горно живееле 175 жители, сите Македонци.[4]

Според скопскиот митрополит Фирмилијан, во 1902 година во Лешки имало 16 куќи во подаништво на Цариградската патријаршија.[5]

По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Горно и Долно Гратче имало 216 жители Македонци.[6]

Според пописот од 2002 година, во селото Долно Гратче нема жители.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[7] 1905[8] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 175 / 77 93 15 3 2 0 0 0
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[9]

Самоуправа и политикаУреди

Селото влегува во рамките на Општина Кочани од 1955 година.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од Општина Полаки.

Во периодот 1950-1952, селото било дел од истоимената општина.

Во XIX век, Долно Гратче било дел од Кочанската каза на Отоманското Царство.

Културни и природни знаменитостиУреди

 
Гратчевскиот Водопад
Археолошки наоѓалишта[10]
Водопади
Езера
Реки
Споменици
  • Споменик посветен на изградбата на браната.

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 26 март 2021.
  2. Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја (PDF). Скопје: Патрија. стр. 104.
  3. „Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006, стр. 840.
  4. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 227.
  5. Извештај од скопскиот митрополит за бројот на куќи, 1902, отсликано од Државниот архив на Република Македонија.
  6. Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 132-133.
  7. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  8. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  9. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  10. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. II. Скопје: Македонска академија на науките и уметностите. ISBN 9989649286.

Надворешни врскиУреди