Неџати Зекерија

македонски писател на турски јазик

Неџати Зекерија или Неџати Зекирија (турски: Necati Zekeriya, Скопје, 11 ноември 1928 - Нови Сад 10 јуни 1988) — поет, раскажувач, писател за деца, преведувач од турската националност во Македонија. Завршил Филозофски факултет во Скопје. Работел како уредник во редакцијата „Бирлик“ при НИП „Нова Македонија“. Член на ДПМ е од 1951 година.[1]

Неџати Зекерија
Неџати Зекерија.png
Неџати Зекерија
ИмеNecati Zekeriya
Роден/а11 ноември 1928
Кралство Југославија Скопје, Кралство СХС
(денес Македонија)
Починат/а10 јуни 1988(1988-06-10) (возр. 59)
Социјалистичка Федеративна Република Југославија Нови Сад, СР Србија, СФРЈ
Занимањепоет и прозаист за деца, книжевен критичар
Значајни награди„Халк џумхуријети“

ЖивотописУреди

Најпрво учел кај професорот Арап Хоџа. Основно училиште завршил на српски јазик, кој бил службен во тогашна Македонија во рамките на Кралството Југославија. Во меѓувреме го затекнала Втората светска војна и тој го прекинал образованието поради војната. Своето образование го продолжил и по војната. Курсевите за турски професор ги завршил со голем успех.

Во 1947 г. започнал со работа како професор во основното училиште „Ирфан“. После една година работа тој заминал да го отслужи воениот рок. Откако ја завршил и оваа обврска во 1950 г. од Петриње се вратил во Скопје. Станал директор на детското списание „Пионер“. По една година продолжил со издавање на истото списание, но под името „Севинч“. Исто така станал директор на уште едно детско списание „Томурџук“. Тој работел како директор на списанијата долги години. Во тие години покажал ентузијазам и во објавувањето на некои детски книги на турски јазик. Вложил труд и за излегувањето во јавност на месечното списание „Сеслер“. Во работата со списанијата тој покажал делотворна работа, па бил дури и привремен директор на неколку броја од некои списанија.

Во 1969 г. бил назначен за главен уредник на весникот „Бирлик“. За време на неговото работење како уредник на весникот (кој тогаш бил неделник), започнал да излегува трипати неделно благодарение на него. Во 1973 г. се повлекол од местото уредник под неразјаснети околности. Според некои причина биле политички несогласувања, а според други недобро завршената работа. Во 1975 година во Приштина почнал да работи на весникот „Тан“. А во 1979 година е поставен за главен уредник на детското списание „Куш“. Одиграл важна улога за добра промена и на весникот и на списанието. На 10 јуни 1988 г. се простил од својот живот во болницата во Сремска Каменица, во состав на Нови Сад.

Неџати Зекерија веднаш после војната почнал да пишува свои стихотворби, кои ги објавувал во весникот „Бирлик“. Таму всушност и го започнал своето книжевно дело. Во 1949 г. Во книгата „Македонија генч турк јазарларин есерлери“ биле сместени 14 негови песни. Во 1950 ја добил македонската литературна награда „Халк џумхуријети“ и бил прв од турските писатели кој ја добил оваа награда. Истата година му била објавена и првата книга од издавачката куќа „Ново поколение“. Оваа „окул чани“ („Детска радост“ детска издавачка куќа, Скопје 1953) „нерде олсам“ (издавачка куќа „Кочо Рацин“ 1953 Скопје), „Кирмизи купелер“ (издавачка куќа “Детска Радост“ Скопје 1958), „Лорка Сојутулмаси“ (издавачка куќа “Тан“ Приштина 1977) истата книга била објавена и на македонски јазик како „Варијации за Лорка“. Во сиве овие години поезијата тој што ја пишувал била во списанијата собрани се во една книга на македонски која е наречена „отуз дорт сене“. Има и уште една негова книга која се вика „Аблама Севда Шиирлери“.

Всушност тој стекнал популарност со своите раскази за деца. Неговите детски раскази се преведени на неколку јазици, и се издадени во повеќе странски земји. Неговите збирки со детски раскази се следните:

Дел од овие книги се издадени и во Турција каде што некои се дадени на употреба во училиштата. Освен детски раскази напишани се и раскази за возрасни но тие не се издадени. Неџати Зекерија освен со пишување на раскази се занимавал и со правење на експерименти, критички осврт на одбрани дела и други работи. Има преведно многу книги од македонски на српскохрватски јазик. Имал голем придонес при преведување на познати книжевни дела од другите земји во светот на турски јазик.

ПочестиУреди

Во чест на писателот е наречено основното училиште „Неџати Зекирија“ во с. Коџаџик. Дебарско (Општина Центар Жупа).

Во Скопје постои кафе-книжарница „Децата од нашата улица“, наречена по истоимената збирка раскази на Зекерија.[2]

Објавени делаУреди

 
Статуа на Неџати Зекерија на Мостот на уметноста во Скопје
  • Лирика (1950)
  • Школско ѕвонче (поезија за деца, 1952)
  • Зајак мечувалец (поезија за деца, 1953)
  • Каде сум (поезија, 1953)
  • Булка (поезија, 1954)
  • Црвени обетки (поезија за деца, 1958)
  • Децата од нашата улица (раскази за деца, 1961)
  • Заспивалки (поезија за деца 1964)
  • Љубов (поезија, 1965)
  • Децата од старата улица (раскази за деца, 1966)
  • Капки (поезија, 1967)
  • Децата од новата улица (раскази за деца, 1967)
  • Орхан (раскази за деца, 1973)
  • Каде е зеленото (поезија, 1975)
  • Варијации за Лорка (поезија, 1977)
  • Ромео и Јулија од нашата улица (раскази за деца, 1978)
  • Старо купувам, ново продавам (раскази за деца, 1982)[3]

НаводиУреди

  1. Македонска енциклопедија (прв том), МАНУ, Скопје, 2009, стр. 592
  2. „Децата од нашата улица“. Facebook. Посетено на 29 јуни 2015.
  3. Македонски писатели, Друштво на писатели на Македонија, Скопје, 2004, стр. 93.

Надворешни врскиУреди