Капетановата ќерка

Капетановата ќерка (руски: Капитанская дочка) е историски роман на рускиот писател Александар Сергеевич Пушкин. Романот бил пишуван во периодот 1833-1836,[1] а првично бил објавен во 1836 година во рамките на литературното списание „Современик“. Оваа повест претставува романизација на Крепосната војна, предводена од козакот Емелјан Пугачов (1773-1774).[2]

Капетановата ќерка  
АвторАлександар Пушкин
Наслов на
оригиналот
Капитанская дочка
ЗемјаРусија
Јазикруски
Серијал„Руски класици“
Жанр(ови)историски роман
ИздавачМедија Принт
(во Македонија)
Издадена1836
Страници136
ISBN0-394-70714-1

СодржинаУреди

Романот се состои од 14 глави:

  1. Гардискиот водник: Пјотр Андреич Гринов е син на пензиониран руски офицер. Кога наполнил 16 години, татко му го испратил на воена служба во Оренбург, иако тој се надевал дека ќе оди во Санкт Петербург. Кога пристигнал во Симбирск, Пјотр запознал еден офицер, кој најпрвин го опијанил, а потоа го убедил да играат билјард при што Пјотр изгубил 100 рубљи.[3][4]
  2. Водичот: На патот за Оренбург, кочијата на Пјотр била зафатена од снежна бура, но еден непознат патник му помогнал да се извлече. како знак на благодарност, Пјотр му го подарил на непознатиот водич својот кожув од зајачка кожа. По пристигнувањето во Оренбург, Пјотр се јавил кај генералот, стар пријател на татко му, кој веднаш го испратил на служба далеку во степата, во Белогорската тврдина.[4][5]
  3. Тврдината: Кога пристигнал во тврдината, Пјотр ги запознал капетанот Иван Кузмич Миронов, неговата сопруга Василиса која имала големо влијание врз одлуките на капетанот, како и нивната ќерка, Марија Ивановна (Маша). Исто така, Гринов веднаш се спријателил со офицерот Швабрин, кој таму ја издржувал казната, бидејќи претходно го убил својот противник во двобој.[6][7]
  4. Двобојот: По првичното разочарување, Пјотр постепено се навикнал на местото, а особено се зближил со Маша. Исто така, тој почнал интензивно да чита и да пишува поезија. Во една прилика, тој му прочитал на Швабрин една своја песна и кога за неа добил неповолна оцена, тие се скарале и закажале двобој, но во нивната намера биле спречени од капетанот Миронов и од неговата сопруга. Притоа, Пјотр дознал дека Швабрин бил свршен со Маша, но нивната врска пропаднала. Утредента, Пјотр и Швабрин скришум го одржале двобојот покрај реката, а поради невнимание, Пјотр бил сериозно ранет.[8]
  5. Љубов: Пјотр лежел пет дена без свест, а за тоа време го негувале во куќата на капетанот Миронов. Кога се освестил, тој веднаш ѝ предложил брак на Маша и со писмо побарал благослов од родителите, но наместо тоа, тој добил остар одговор од татко му. Поради тоа, Пјотр паднал во тешко расположение, а за својот неуспех неправедно го обвинил својот слуга Архип Савелич. Но, истовремено, неговата љубов кон Маша уште повеќе се разгорела.[9]
  6. Пугачовството: Есента 1773 година, одметнатиот козак Емелјан Пугачов, кој се претставувал како рускиот цар Петар III, кренал бун, безмилосно уништувајќи ги населбите и воените тврдини. Кога пристигнала веста дека војската на Пугачов е во близината и дека наскоро ќе ја нападне тврдината, капетанот одлучил да ја испрати Маша во Оренбург.[10]
  7. Јуришот: Меѓутоа, бунтовниците веќе пристигнале пред тврдината и Маша не успеала да се извлече. По кратка борба, бунтовниците ја зазеле тврдината и ги заробиле војниците при што веднаш го обесиле капетанот Миронов и ја убиле неговата сопруга. Меѓу бунтовниците се наоѓал и Швабрин. Во мигот кога и Пјотр бил ставен на бесилката, Савелич побарал милост од Пугачов, кој му го поштедил животот на Пјотр.[11]
  8. Неканетиот гостин: Пјотр го препознал Пугачов, кој бил неговиот водич за време на снежната бура. Исто така, Пјотр дознал дека Маша е жива и безбедна, скриена во домот на попот. Пугачов го поканил Пјотр на ручек, му кажал дека планира да го нападне Оренбург и побарал од него да му се придружи. Пјотр ја одбил понудата, но и покрај негативниот одговор, Пугачов го ослободил.[12]
  9. Разделбата: Пугачов ја напуштил тврдината и го назначил Швабрин за нејзин командант. Потресена од настаните, Маша тешко се разболела, а Пјотр се збогувал со неа и заминал во Оренбург.[13]
  10. Опсадата на градот: Пјотр го известил командантот на Оренбург за состојбата во Белогорската тврдина, предлагајќи да ги нападнат бунтовниците, но генералот ја одбил идејата и одлучил да го брани утврдениот град, кој набргу бил опколен. Еден ден, еден Козак му дал на Пјотр писмо од Маша, која го известила дека Швабрин ја затворил, присилувајќи ја да се омажи за него. Пјотр побарал од генералот да му даде неколку војници за да ја нападне Белогорската тврдина, но генералот го одбил барањето.[14]
  11. Населбата на бунтовниците: Пјотр и Савелич самоволно го напуштиле Оренбург, но поминувајќи крај една бунтовничка населба, биле заробени. Така, Пјотр повторно се соочил со Пугачов, кој уште еднаш му го поштедил животот, а откако Пјотр му ја кажал вистината, Пугачов заминал со него во Белогорската тврдина, решен да го казни Швабрин.[15]
  12. Кутрата девојка: Во тврдината ја затекнале Маша во многу тешка положба. Пугачов веднаш ја ослободил и предложил таа и Пјотр веднаш да се венчаат, а тој да им биде кум, но Пјотр ја одбил понудата. Тогаш, Пугачов им дал писмена дозвола за слободно движење и се збогувал со Пјотр, а тој, Савелич, Маша и нејзината слугинка Палоша ја напуштиле тврдината.[16]
  13. Затворот: Кога пристигнале во едно мало место, тие биле заробени од царската војска, но веднаш биел ослободени кога Пјотр дознал дека командант на војската е мајорот Зурин, офицерот кој го ограбил во гостилницата во Симбирск. Пјотр ги испратил Маша и Савелич во родниот дом, а тој останал во одредот на Зурин и заминал во поход против бунтовниците. Постепено, војската на Пугачов била победена, а тој бил заробен. Тогаш, Пјотр добил отсуство, но токму кога се подготвувал да замине дома, пристигнала наредба да биде затворен и одведен во Казан пред истражната комисија.[17]
  14. Судот: Во Казан, тој бил затворен и обвинет за предавство, а на сослушувањето како главен сведок се појавил Швабрин. Пјотр не сакал да ја каже целата вистина, плашејќи се да не ја вовлече Маша во случајот и затоа бил прогласен за виновен и бил затворен. Поминале неколку недели, а во меѓувреме, Маша живеела кај родителите на Пјотр. Еден ден, татко му на Пјотр добил писмо од Петроград со веста дека Пјотр бил прогласен за виновен, но дека смртната казна ќе му биде заменета со доживотно прогонство во Сибир. Таткото на Пјотр бил многу потресен од веста за предавството на неговиот син, но Маша заминала во Петроград, со намера да го спаси Пјотр. Таму, во паркот запознала непозната дама на која ѝ ја кажала вистинската приказна за Пјотр и ја замолила за помош. Набргу, Маша била повикана во царската палата и таму дознала дека дамата, всушност, била царицата Катарина II. Царицата ѝ дала на Маша писмо за татко му на Пјотр. Така, кон крајот на 1774 година, Пјотр бил ослободен, присуствувал на погубувањето на Пугачов, а набргу се оженил со Маша.[18]

Осврт кон делотоУреди

„Капетановата ќерка“ е историски роман во чија основа се наоѓа селското востание од 1773-1775 година, предводено од Пугачов, кое ја задржало актуелноста и во времето на Пушкин кој се зафатил со проучување на архивскиот материјал и мемоарската литература посветена на тие настани. Притоа, како врв на Пушкиновите истражувања била одлуката да ги посети автентичните места на кои се водело востанието и да собере непосредни впечатоци при што се сретнал со луѓе кои се сеќавале на востанието. На пример, една Козачка му раскажала многу подробности за востанието. Така настанало ова дело во кое Пушкин дава возбудлива поетска визија за селското востание и за легендарната личност на Пугачов.[19]

НаводиУреди

  1. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937.
  2. „Вечниот Пушкин денеска со „Дневник". Дневник. 22 јуни 2010. Посетено на 25 мај 2013.
  3. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 7-17.
  4. 4,0 4,1 „Утре „Капетановата ќерка" од Александар Сергеевич Пушкин“. Утрински Весник. 21 јуни 2010. Посетено на 25 мај 2013.
  5. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 18-30.
  6. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 31-38.
  7. „Капетановата ќерка“. Утрински Весник. 22 јуни 2010. Посетено на 25 мај 2013.
  8. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 39-51.
  9. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 52-61.
  10. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 62-74.
  11. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 75-85.
  12. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 86-96.
  13. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 97-103.
  14. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 104-112.
  15. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 113-126.
  16. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 127-135.
  17. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 136-144.
  18. А. С. Пушкин, Капетанова кћи. Београд: Издање издавачког и књижарског предузећа Геца Кон. А., 1937, стр. 145-159.
  19. „Поговор“, во: А. С. Пушкин, Капетановата ќерка, Скопје: Кочо Рацин, 1966, стр. 144-145.

Надворешни врскиУреди