Калата

археолошко наоѓалиште во Македонија

Калатаостров (и повремен полуостров) во средиштето на Калиманското Езеро со површина од 1,59 хектари и место на древен утврден рударски град.[1] Сместен е во атарот на с. Дулица во Општина Македонска Каменица, на почетокот од заливот вовлечен кон градот Македонска Каменица. Ова е единствен остров во источна Македонија, иако повремено во истото езерото се појавува мало островче кај с. Тодоровци, со површина од 0,2 ха.

Калата
Калата.jpg
Поглед на Калата
Етимологијаод калај
Географија
Координати41°59′6″N 22°35′25″E / 41.98500° N; 22.59028° E / 41.98500; 22.59028
Соседни водни површиниКалиманско Езеро
Управување
РегионИсточен
ОпштинаМакедонска Каменица
Селски атарДулица
Демографија
Населениененаселен
План на наоѓалиштето Калата. Освен островот, прикажан е потопениот дел од крепоста.

ИсторијаУреди

На островот и неговата околина, меѓу реките Брегалница и Каменичка бил расположен утврден град уште од римско време, од кој денес само една петтина е над водата, и зафаќал површина од 5,3 ха и се води под археолошката целина „Луковица“.[2] Според една претпоставка, Калата е добиено од калајот кој се вадел од ова место, заедно со златната руда, но поверојатно е дека доаѓа од поимот „кале“. Остатоците кои се присутни денес се доцноантички, изградени со обнова на обѕидието на основа на римските градби. На јужното подножје на сегашниот остров е откриена ранохристијанска црква, а на само еден километар од неа и базилика — обете од V век.[3]

На просторот се среќаваат разни керамички садови, питоси и доста градежен материјал. На околу 500 м северно од островот се откриени и повеќе гробови.[4]

Физички особеностиУреди

Калата е долга 300 м во правец североисток-југозапад, со најголема ширина од 75 м и најголема висина од 15-25 м, зависно од нивото на водата. Бреговата линија е долга 550 м.[1]

Островот е оддалечен 100-150 м од копното. Лете водата се намалува и островот станува полуостров, поврзан со копното на североисток.

Растителен и животински светУреди

Калата е покриена со дабова шума и бујна трева, и има разновиден животински свет од водоземци, влекачи и птици.

ПоврзаноУреди

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 Група автори (2016). „Езерски острови“. Студија за геодиверзитетот и геонаследството на Република Македонија и другите компоненти на природата (PDF). Скопје: Министерство за животна средина и просторно планирање. стр. 186. ISBN 978-9989-110-90-0.
  2. Микулчиќ, Иван (1996). „Општина Делчево“. Средновековни градови и тврдини во Македонија. МАНУ. ISBN 9989-756-06-6.
  3. Калиманци — Tourguide.mk
  4. Грозданов, Цветан; Коцо, Димче; и др. (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Т. 2. Скопје: МАНУ. стр. 126. ISBN 9989-649-28-6.

Надворешни врскиУреди

Координати: 41°59′6″N 22°35′25″E / 41.98500° N; 22.59028° E / 41.98500; 22.59028