Грекање

село во Општина Маврово и Ростуше


Грекање (служб. Грекај, албански: Grekaj) — село во Општина Маврово и Ростуше, Гостиварско.

Грекање
Грекај
Стара изградба во село Грекај.jpg

Стара колиба во Грекање

Грекање is located in Македонија
Грекање
Местоположба на Грекање во Македонија
Координати 41°43′27″N 20°35′05″E / 41.72417° N; 20.58472° E / 41.72417; 20.58472Координати: 41°43′27″N 20°35′05″E / 41.72417° N; 20.58472° E / 41.72417; 20.58472
Регион Logo of Polog Region.svg Полошки
Општина Coat of arms of Mavrovo-Rostuša Municipality.svg Маврово и Ростуше
Област Горна Река
Население 20 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1256
Повик. бр. 042
Шифра на КО 07026
Надм. вис. 1089 м
Грекање на општинската карта
Грекање во Општина Маврово и Ростуша.svg

Атарот на Грекање во рамките на општината
Commons-logo.svg Грекање на Ризницата

Географија и местоположбаУреди

Селото се наоѓа во областа Горна Река, на источните ограноци на планината Кораб и во горното сливно подрачје на реката Радика. Како планинско село, лежи на надморска височина од 1.089 м, а атарот зафаќа 18,2 км2.[1] Крај селото минува Рибничка Река, која тука ги прима притоките Грекајска Река од север и Завојски Поток од југ.

Отаде речниот дол, во близина на селото се наоѓа местото на некогашното село Завојско, уништено за време на Првата светска војна. Во непосредна близина на север е селото Нивиште.

ИсторијаУреди

Сите села во Горна Река порано биле македонски. Во почетокот на на XIX век, Грекање како и останатите села во областа биле во процес на албанизација. Во 1852 г. жители на Грекање го поддржале издавањето на „Утешение грешним“ на Кирил Пејчиновиќ.[2]

На крајот на XIX век Грекање веќе било „албанско“ село во Реканската каза на Отоманскто Царство. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Грекање има 25 жители Арнаути христијани и 14 Арнаути муслимани.[3] Се поставува прашањето колкав дел од нив биле вистински Албанци доселени од Албанија, а колку биле албанизирани (или неалбанизирани) Македонци.

Работејќи во полза на српската пропаганда, патријаршискиот митрополит Поликарп Дебарски и Велешки напишал дека во 1904 г. во Грекање имало 2 „српски“ куќи, кои всушност биле македонски.[4] Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. христијанското на Грекање се состело од 12 „Албанци“.[5]

СтопанствоУреди

Грекање има сточарско-шумарско стопанство. Според податок од 1998 г. атарот опфаќа 1.111,7 ха шуми, 681,3 ха пасишта и само 22,6 ха обработливо земјиште.[1]

ДемографијаУреди

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[6] 1905[7] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 39 45 53 65 110 53 11 20
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[8]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 20 жители, сите Албанци. Следува табела на националната структура на населението.[9]

Националност Вкупно
Македонци 0
Турци 0
Роми 0
Албанци 20
Власи 0
Срби 0
Бошњаци 0
други 0

ИселеништвоУреди

Според истражување од 1950 г. во скопското село Патишка Река (Општина Сопиште) живее родот Гегалар (13 куќи), доселен од Грекање.[10]

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја (изд. I.). Скопје: Патрија. стр. 87. ISBN 9989-862-00-1.
  2. Селищев А.М. „Славянское население в Албании“, София, 1931, стр. 13.
  3. Кѫнчовъ, Василъ (1900). Македония. Етнография и статистика. София: Българското книжовно дружество. стр. 264. ISBN 954430424X.
  4. Допис на митрополитот Поликарп, 25 февруари 1904 г.
  5. Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 184-185.
  6. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  7. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  8. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  9. Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X
  10. Трифуноски, Јован (1958). Слив Маркове Реке - антропогеографска проматрања. Скопје: Филозофски факултет.

Надворешни врскиУреди