Ломница е село во Општина Врапчиште, во околината на градот Гостивар.


Ломница
Ломница 04.jpg

Поглед на селото Ломница

Ломница is located in Македонија
Ломница
Местоположба на Ломница во Македонија
Координати 41°53′43″N 20°49′58″E / 41.89528° СГШ; 20.83278° ИГД / 41.89528; 20.83278Координати: 41°53′43″N 20°49′58″E / 41.89528° СГШ; 20.83278° ИГД / 41.89528; 20.83278
Општина Општина Врапчиште
Население 574 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 869 м
Ломница на општинската карта
Ломница во Општина Врапчиште.svg

Атарот на Ломница во рамките на општината
Commons-logo.svg Ломница на Ризницата


Географиja и местоположбаУреди

Селото се наоѓа во областа Горни Полог, оддалечено 17 километри северозападно од градот Гостивар. Сместено е на источната падина на Шар Планина под гребенот Кржелино и врвот Рудока, на левиот брег над планинската река Матене која истекува од шарското ледничко Црно Езеро. Ломница е вовлечена во масивот на Шар Планина, расположена во горниот дел на долината на Маздрача од нејзината лева страна, на висина од 1200 метри[1], односно 1020 метри[2]. Западно од Ломница е превојот Враца преку Шар Планина, помеѓу врвовите Голема и Мала Враца, низ кој водел стариот пат од Полог за Љума во северна Албанија[1]. Селото Ломница припаѓа на Општина Врапчиште, чиј атар се издига до сртот на Шар Планина и е релативно голем зафаќајќи простор од 27,6 км2 на кои преовладуваат шумите на површина од 1773 ха, на пасиштата отпаѓаат 678 ха, а на обработливото земјиште 203 ха[2]. Од градот Гостивар, Ломница е оддалечена 19 км[2]. Ломница е село од збиен тип, чиишто куќи се поделени во три маала, кои се нарекуваат: Чајан, Бодин и Лека[1].

ИсториjaУреди

Ломница е старо село, а за прв пат се споменува во турските документи (пописен дефтер) од 1595 година, кога тоа било населено со православни Македонци[1]. Денешните жители, муслимански Албанци, започнале да се доселуваат пред околу 240 години, од северниот дел на Албанија[1]. Сегашните албански жители не знаат или не кажуваат кога се иселиле староседелските македонски родови од Ломница[1]. Името на селото Ломница е со потекло до македонскиот јазик, што укажува дека тоа е основано и во него во минатото живееле Македонци.

СтопанствоУреди

Според структурата на земјиштето Ломница има мешовита земјоделска функција. Поради големиот атар кој ги опфаќа пространите пасишта на зарамнетите шарпланински гребени Кржелино (главно пасиште), Војводино, Думково и бројните бачила, Ломница е изразито сточарско овчарско село и воедно едно од селата со најголем број на стада и грла овци меѓу сите шарпланински села. Сточарски станови - трла со бројни овци има во самото село и во месностите Трла и Кодра Станишеве[1], веднаш западно над самото село. На пределот Матене има голема и густа букова шума[1] од која се сече и огревно дрво.

НаселениеУреди

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Ломница живееле 166 жители, сите Албанци.[3]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Ломница имало 34 куќи и 360 жители Албанци.[4]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 574 жители. Следува табела на националната структура на населението[5]

Националност Вкупно
Македонци 1
Албанци 571
Турци 0
Роми 0
Власи 0
Срби 0
Бошњаци 0
Други 2

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:[6]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1994 2002
Население 166[3] 360[4] 459 512 582 711 748 762 574

РодовиУреди

Во Ломница живеат доселени албански муслимански родови[1]. Во маалото Чајан живеат: Чајан по потекло од Чаја во северна Албанија; Пал или Палолар од фисот Бериш од северна Албанија; Скоре по потекло од Љума во северна Албанија[1]. Во маалото Бодин живеат: Бодин од фисот Красниќ и областа Калис во северна Албанија, а во маалото Лека живеат: Лека по потекло од областа Малесија во северна Албанија, Реч дошле од истоименото село кое се наоѓа крај реката Дрим во северна Албанија, Печ и Штеи по потекло до Малесија во северна Албанија, Булк од северна Албанија[1].

Општествени установиУреди

Администрација и политикаУреди

Културни и природни знаменитостиУреди

Редовни настаниУреди

ЛичностиУреди

Култура и спортУреди

ИселеништвоУреди

ГалеријаУреди

Надворешни врскиУреди

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 Ф. Трифуноски, Јован (1976) (на српски). Полог (антропогеографска проучавања). Српска академија наука и уметности. стр. 270-271. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 182. 
  3. 3,0 3,1 Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 212.
  4. 4,0 4,1 Селищев, Афанасий. Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии, София, 1929, стр. 24.
  5. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  6. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.