Јакоруда е град во Општина Јакоруда, Пиринска Македонија, во југозападниот дел на Бугарија.

Јакоруда,
Бугарија Бугарија

Јакоруда

Област

Благоевградска

Општина

Јакоруда

Население

5.792
(според 2011)

Регистарска ознака

E (BG)
Градоначалник Нуредин Кафелов
Надморска височина 888 м
Портал Нема
Координати: С, И

Географиja и местоположбаУреди

Јакоруда се наоѓа во Благоевградската област, 30 километри североисточно од Мехомија, по горното течение на реката Места, на родопски рид Бунтишка. На југ и исток е заграден од планината Родопи, а на север и запад – од Рила.

ИсторијаУреди

Антички периодУреди

Урнатините на тракиското светилиште кај врвот Бабечка Чука сведочи за постоењето на населба во регионот околу Јакоруда во тракискиот период. Овој регион е една од точките низ кои поминувал римски пат што го поврзувал Филиполис и долината на Марица со еден од главните патишта на Римската Империја.

Во градот се пронајдени се остатоци од црква со некропола од крајот на V век, уништена во крајот на VI и VII век и повторно изградена во XIII и XIV век.[1]

Отомански периодУреди

Во османлиската власт Јакоруда е дел од вакафот на големиот везир Кара Мустафа и од 1508 година е ослободена од некои даноци според привилегиите, давани на вакафските села. Кон средината на XVII век Јакоруда е најголемото село во Разлошко.

Во 1835 година е изградена црквата „Свети Никола“, која наводно била разрушена во поплавата во 1927 година.[2]

 
Црквата „Свети Кирил и Методиј“

Якоруда започва да се съживява от османските погѓроми през първите десетилетия на XIX век. Настъпилият подем в живота на българския народ през Възраждането намира израз и в развитието на селището. Освен скотовъдството, в продължение на много десетилетия катранджийството осигурява поминък на голяма част от населението. Съприкосновението с външния свят, с хората от всички краища на страната е фактор, който допринася за подема на възрожденския процес в Якоруда. В 1835 година е построена църквата „Свети Никола“, която обаче е разрушена при наводнение в 1927 година.

Во втората половина на XIX век, Јакоруда е дел од Неврокопската каза во Отоманската Империја.

Според статистиката на Васил К'нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) кон краjот на ХІХ век, во граотдот имало 4.490 жители, од кои 4.400 Македонци (2.500 христијани и 1.900 муслимани) [3] и 90 Роми.[4]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Јакоруда имало 2.920 Македонци[3], егзархисти, 104 Македонци[3] протестанти и 78 Роми.[5]

БугаријаУреди

По завршувањето на Балканските војни во 1913 година, Јакоруда влегува во составот на Бугарија.

Со закон од 9 септември 1964 година, Јакоруда е прогласена за град.[6]

ЕкономијаУреди

ДемографијаУреди

Според пописот од 2011 година, во Јакоруда живееле 5.792 житела.[7]

На табелата е прикажан националниот состав на населението во градот:[7]

етничка група број %
Бугари 2.531 43,6
Турци 1.714 29,5
Роми 421 7,26
други 35 0,60
не одговориле 98 1,69
Вкупно 4799 100






 
Табла на влезот на Јакоруда




Во градот и околината живеат голем број Македонци, кои од страна на бугарската држава не се признаваат како посебна етничка заедница и голем дел од нив се запишуваат како Бугари.

На табелата е прикажан бројот на населението во Влахи за периодот 1934-2011:[8]

година 1934 1946 1956 1965 1975 1985 1992 2001 2011
жители 4.572 5.291 5.507 5.891 6.633 6.395 6.455 6.192 5.792

Последниве години Јакоруда бележи пад на бројот на населението и од 1975 до 2011 година, бројот на жители е намален за 14,5 %.

Општествени институцииУреди

Администрација и политикаУреди

Културни и природни знаменитостиУреди

Редовни настаниУреди

ЛичностиУреди

Култура и спортУреди

ИселеништвоУреди

Надворешни врскиУреди

НаводиУреди

  1. Димитров, Димитър (2013). Християнските храмове по българските земи I-IX век. София: Фондация „Покров Богородичен“. стр. 175. ISBN 978-954-2972-17-4. 
  2. Енциклопедија „Пирински крај“, том II. Благоевград: Редакција „Енциклопедија“. 1999. стр. 453. ISBN 954-90006-2-1. 
  3. 3,0 3,1 3,2 Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  4. Кѫнчовъ, Василъ (1900). Македония. Етнография и статистика. София: Българското книжовно дружество. стр. 192. ISBN 954430424X. http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_20.htm. 
  5. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905, pp. 108 – 109.
  6. Закон за обявяване на села и селища за градове и селища от градски тип, Обн., ДВ, бр. 73 от 15.09.1964 г.
  7. 7,0 7,1 "&"Национален статистически институт. Население по области, общини, населени места и самоопределение по етническа принадлежност към 01.02.2011 г.“. Архивирано од изворникот на 2012-04-22. конс. 2012-03-18.  Unknown parameter |deadlink= ignored (помош); Unknown parameter |lang= ignored (помош)
  8. „Справка за населението на гр. Якоруда, общ. Якоруда, обл. Благоевград“. конс. 2018-02-04.  Unknown parameter |lang= ignored (помош)