Отвори го главното мени

Американски староседелци

Американските староседелци („Индијанци“) — општ назив за народите кои се домородни на просторите од арктичка Канада и Алјаска до Огнената земја во Чиле и Аргентина, односно копното Америка, кои меѓусебно се разликуваат по јазикот, културата и физичкиот изглед. Кристофер Колумбо мислел дека стигнал во Индија и затоа луѓето со кои доаѓал во допир ги нарекувал Индијанци (шп. indios).

Американски староседелци
Amerikanska folk, Nordisk familjebok.jpg
Вкупен број
Приближно 60.5 милиони
Подрачја со значајно население
Америка
 Мексико25.7 милиони[1][2]
 Перу6.0 милиони[3]
 Боливија6.8 милиони[4]
 Гватемала5.8 милиони[5]
 Еквадор3.4 милиони
 САД2.9 - 5 милиони[6]
 Чиле2.0 милиони[7]
 Канада1.4 милиони[8]
 Колумбија1.4 милиони[9]
 Аргентина955,032[10]
 Бразил817,963[11]
 Венецуела524,000[12]
 Хондурас520,000[13]
 Никарагва443,847[14]
 Панама204,000[15]
 Парагвај95,235[16]
 Ел Салвадор~70,000[17]
 Костарика~114,000[18]
 Гвајана~60,000[19]
 Гренланд~51,000[20]
 Белизе~24,501 (Maya)[21]
 Француска Гвајана~19,000[22]
 Суринам~12,000–24,000
Индијанци од Калифорнија 1916

Повеќето се ловечко-збирни заедници. Во нивните најразвиени народи кои успеале да подигнат високоразвиени цивилизации спаѓаат народите Олмеци, Толтеци, Маите и Ацтеките од Мексико и Инките од Перу. Денес многу живеат во резервати, особено во Канада, САД и Бразил.

Американските староседелци во уметноста и во популарната култураУреди

  • Апачи“ (Apache) - американски рапер.[23]
  • „Апачи“ (Apache) - песна на британската поп-рок група „Шедоус“ (The Shadows) од 1960 година.[24]
  • „Апачи“ (Apache) - песна на британската рок-група „Саутерн дет калт“ (Southern Death Cult) од 1983 година.[25]
  • „Индијанско летно небо“ (Indian Summer Sky) - песна на ирската рок-група „У2“ од 1984 година.[26]
  • „Кајови“ (Kaiowas) - песна на бразилската треш метал-група „Сепултура“ (Sepultura) од 1993 година.[27]

НаводиУреди

  1. http://www.inegi.gob.mx/prod_serv/contenidos/espanol/bvinegi/productos/censos/poblacion/2010/princi_result/cpv2010_principales_resultadosVI.pdfШаблон:Full
  2. http://www.somosprimos.com/schmal/schmal.htmШаблон:Full
  3. „CIA, The World Factbook Peru“ (PDF). конс. 12 July 2011. 
  4. „CIA - The World Factbook“. Cia.gov. конс. 23 February 2011. 
  5. http://www.ine.gob.gt/sistema/uploads/2014/02/26/L5pNHMXzxy5FFWmk9NHCrK9x7E5Qqvvy.pdf
  6. United States Census Bureau. The American Indian and Alaska Native Population: 2010
  7. http://estudios.anda.cl/recursos/censo_2012.pdfШаблон:Full
  8. Canada 2011 Census [1]
  9. DANE 2005 National Census
  10. „Población indígena o descendiente de pueblos indígenas u originarios en viviendas particulares por sexo, según edad en años simples y grupos quinquenales de edad.“ (xls). INDEC (Spanish). 2010. конс. 2 May 2015. 
  11. 2010 Census graphics of Brazil government“, „IBGE(Brazilian Institute of Geograph and Statistic“, 9 февруари 2015.
  12. „About this Collection“ (PDF). The Library of Congress. конс. 29 July 2015. 
  13. „CIA - The World Factbook - Honduras“. Cia.gov. конс. 2013-12-03. 
  14. 2005 Census
  15. „CIA - The World Factbook“. Cia.gov. конс. 23 February 2011. 
  16. „8 LIZCANO“ (PDF). конс. 2014-05-22. 
  17. „Una comunidad indígena salvadoreña pide su reconocimiento constitucional en el país“. soitu.es. конс. 23 February 2011. 
  18. „Costa Rica: Ethnic groups“. Cia.gov. конс. 21 December 2010. 
  19. Lector de Google Drive. Docs.google.com. Retrieved 12 July 2013.
  20. The World Factbook. Cia.gov. Retrieved 12 July 2013.
  21. Redatam::CELADE, ECLAC - United Nations. Celade.cepal.org. Retrieved 12 July 2013.
  22. [2] Архивски примерок на Семрежниот архив (англиски)
  23. Discogs, Apache (пристапено на 30.8.2019)
  24. Discogs, The Shadows ‎– Apache (пристапено на 30.8.2019)
  25. Discogs, The Southern Death Cult ‎– Southern Death Cult (пристапено на 9.8.2019)
  26. U2, The Unforgettable Fire, Cai 9127, Jugoton.
  27. DISCOGS, Sepultura ‎– Chaos A.D. (пристапено на 30.8.2019)

Надворешни врскиУреди