Милорад Павиќ

Милорад Павиќ (Белград, 15 октомври 1929 — Белград, 30 ноември 2009) бил српски поет, раскажувач, романописец, драматург, книжевен истражувач и научник, добивајќи и светски признанија.[1] Исто така, тој бил член на Српската академија на науките и уметностите[2] од 1991 година.

ЖивотописУреди

 
Милорад Павиќ' (Белград, 15 октомври 1929 — Белград, 30 ноември 2009)

Павиќ е роден во Белград, во 1929 година, во старо писателско семејство.[3] Во периодот од 1974 до 1990 година, Павиќ работел како професор на Филозофскиот факултет при Универзитетот во Нови Сад, при што, редовен професор на овој факултет станал во 1977 година, а во периодот 1977-79 бил декан. Тој бил оженет со Јасмина Михајловиќ, писателка и книжевна критичарка. Павиќ починал во Белград, на 30 ноември 2009 година, од последиците на инфаркт, а бил погребан на 3 декември во Алејата на великаните на Новите гробишта во Белград.

ТворештвоУреди

Павиќ бил романописец, раскажувач, поет и драмски писател. Својата книжевна кариера, Павиќ ја започнал како поет, со стихозбирките „Палимпсести“ (1967) и „Месечевиот камен“ (1971). Првата збирка раскази „Железни завеси“ (српски: Гвоздене завесе) ја објавил во 1973 година, а потоа следеле збирките раскази: „Коњите на свети Марко“ (српски: Коњи светога Марка, 1976), „Руски 'рт“ (српски: Руски хрт, 1979), „Нови белградски приказни“ (српски: Нове београдске приче, 1981), „Душите се капат последен пат“ (српски: Душе се купају последњи пут, 1982) и „Превртена ракавица“ (1989). Во 1981 година, Павиќ го објавил првиот роман, „Мал ноќен роман“ (српски: Мали ноћни роман), а домашната и светската слава Павиќ ја стекнал со романотХазарски речник“ од 1984 година. Потоа следеле романите: „Предел насликан со чај“ (српски: Предео насликан чајем, 1988), „Внатрешната страна на ветрот“ (1991) и „Последната љубов во Цариград“ (1994). Исто така, значајно место во творештвото на Павиќ заземаат и делата: „Шапка од рибина кожа - Љубовна приказна“ (српски: Шешир од рибље коже: љубавна прича, 1996), „Стаклен полжав - Приказни од Интернет“ (1998), „Кутија за пишување“ (1999), „Ѕвездена наметка - Астролошки водич за неупатените“ (2000) и „Уникат“ (2004). Покрај нив, Павиќ е автор и на книгите: „Интерактивни драми - Засекогаш и ден повеќе“, „Кревет за тројца“, „Стаклен полжав“ (2004), како и комедијатаСвадба во бањата“ (2005). Покрај тоа, тој се занимавал и со преведувачка дејност, преведувајќи ги Бајрон и Пушкин. Во 1985 година биле објавени собраните дела на Павиќ во четири книги.[4] [5] [6]

Паралелно со белетристика, Павиќ се занимавал и со есеистичка и со научна работа од областа на историјата на книжевноста. Притоа, тој ги објавил книгите: „Историја на српска книжевност во барокното време (XVII-XVIII век)“ (1970), „Војислав Илиќ и европската поезија“ (1971), „Војислав Илиќ, неговото време и дело (Хроника на едно поетско семејство)“ (1972), „Гаврил Стефановиќ Венцловиќ“ (1972), „Јазичното паметење и поетскиот облик“ (1976), „Историја на српската книжевност во класицизмот и предромантизмот“ (1979), „Раѓањето на новата српска книжевност“ (1983), „Историјата, сталежот и стилот“ (1985) итн.

Според зборовите на Часлав Ѓорѓевиќ, Павиќ е европски Борхес, бидејќи во своите дела, внесувајќи во нив научно и фантастично, обликува прозни форми и уметнички ветрови кои не престануваат да ги збунуваат и воодушевуваат читателите насекаде во светот.[7] Делата на Павиќ се преведени во повеќе од 80 преводи во посебни книги на различни јазици во целиот свет. Во неколку наврати, од предлагачи од Европа, САД и Бразил, Милорад Павиќ бил номиниран за Нобеловата награда за литература.

 
Споменик на Милорад Павиќ во Паркот Ташмајдан, Белград

НаводиУреди

  1. Раде Силјан, Странски автори и дела, Матица Македонска, Скопје, 2001, стр. 490.
  2. Потекло на зборот - Антологија на српскиот расказ I, Слово љубве - Буквибукс, Скопје, 2016, стр. 189.
  3. „Beleška o autoru“, во: Milorad Pavić, Hazarski rečnik. Beograd: Prosveta, 1988, стр. 299.
  4. „Beleška o autoru“, во: Milorad Pavić, Hazarski rečnik. Beograd: Prosveta, 1988, стр. 299.
  5. „Белешка о писцу“, во: Милорад Павић, Кутија за писање. Београд: Народна библиотека Србије, 2012, стр. 121.
  6. Milorad Pavić, Ruski hrt i nove priče. Beograd: Književne novine, 1986, стр. 189.
  7. Часлав Ђорђевић и Предраг Лучић, Књижевност и српски језик - приручник за ученике четвртог разреда гимназије и средњих стручних школа, Нови Сад, 2009.