Отвори го главното мени

Брукхејвенска национална лабораторија

државна научноистражувачка установа во Њујорк, САД

Брукхејвенска национална лабораторија (англиски: Brookhaven National Laboratory, BNL) — научна установа на Министерство за енергетика на САД, една од поголем број државни „национални лаборатории“ посветени на науката. Сместена во месноста Аптон на островот Лонг Ајленд, Њујорк, а основана е во 1947 г. на местото на поранешната воена база „Кемп Аптон“. Наречена е по градот Брукхејвен, во чие пошироко подрачје влегува установата.

Брукхејвенска национална лабораторија
Brookhaven National Laboratory
Brookhaven National Laboratory logo.svg
Aerial View of Brookhaven National Laboratory.jpg
Поглед на лабораторијата од воздух
ГеслоPassion for discovery („Страст за откривање“)
Основана1947
Истражувањануклеарна физика, физика и хемија на материјалите, околински и биолошки истражувања
Средстванад 700 милиони долари (2013)
ДиректорДун Гибс
Вработени3.000
МестоАптон, округ Сафолк,
Њујорк, САД
Кампус21 км2
Стопанисувачздружени универзитети (Brookhaven Science Associates, LLC)
Мреж. местоbnl.gov

Содржина

Работна поставеностУреди

Иако лабораторијата е во сопственост на Министерството за енергетика, научните истражувања ги вршат повеќе универзитети и научни организации, кои воедно стопанисуваат со неа во здружен облик.

Лабораторијата има кадар вкупно 3.000 вработени, меѓу кои научници, инженери, техничари и помошен персонал, како и до 4.000 гостински истражувачи годишно,[1] а откритијата направени во неа довеле до повеќе Нобелови награди.[2]

Брукхејвенската национална лабораторија има своја полициска станица, противпожарна служба и поштенски број (11973). Зафаќа вкупна површина од 21,3 км2 со своја железничка делница, по која сообраќаат возови по потреба.

ИсторијаУреди

Установата е основана во 1947 г. на местото на базата Кемп Аптон која служела за обука во Првата и Втората светска војна. По завршетокот на втората војна, решено е дека базата треба дас е расходува и да се пренамени во место за развивање на атомска енергија за мирољубиви цели. За оваа цел е создадена организација составена од деветте најважни истражни универзитети во земјата: Колумбискиот универзитет, „Корнел“, „Харвард“, „Џонс Хопкинс“, Масачусетскиот технолошки институт (МИТ), Принстонскиот, Пенсилванскиот, Рочестерскиот универзитет и „Јејл“.

На 21 март 1947 г. Кемп Аптон прешол од Министерството за одбрана (војна) во сопственост на Комисијата за атомска енергија на САД (AEC), претходник на Министерство за енергетика.

Главни програмиУреди

Иако бил првобитно предвиден како центар за нуклеарни истражувања, денес задачите на центарот се многу поопсежни. Во него се одвива работа на следниве полиња:

Главни строевиУреди

 
Зраковод на синхротронски извор на светлина во лабораторијата
  • Релативистички судирач на тешки јони (Relativistic Heavy Ion Collider, RHIC) — строј наменет за испитување на кварково-глуонската плазма.[9] Сè до 2008 г. бил најмоќниот забрзувач на честички.
  • Центар за функционални наноматеријали (Center for Functional Nanomaterials, CFN) — строј за проучување на материјали во наноразмери.[10]
  • Национален синхротронски извор на светлина II (National Synchrotron Light Source II, NSLS-II) — наследник на Националниот синхротронски извор на светлина[11] кој во својата тридецениска историја привлекол повеќе истражувачи од било кој друг научен строј на светот,[12] овозможувајќи го откритието наградено со Нобеловата награда за хемија во 2003 г.[13]
  • Синхротрон со наизменичен наклон (Alternating Gradient Synchrotron, AGS) — забрзувач на честички, од чија употреба произлегле три нобелови награди.[14]
  • Постројка за забрзувачки проби (Accelerator Test Facility, BNL-ATF) — направа за создавање, забрзување и надзор на снопови од честички.[15]
  • „Тандем Ван де Граф“ (Tandem Van de Graaff) — своевремено најголем електростатски забрзувач на светот.[16]
  • „Њујорк блу џин“ (New York Blue Gene) — 18-поличен суперсметач (со дополнителен двополичен сродник) во соработка со универзитетот „Стоуни Брук“.[17]

НобеловциУреди

ПоврзаноУреди

НаводиУреди

  1. "About BNL". Bnl.gov. конс. 2012-07-25. 
  2. "Nobel Prizes at BNL". Bnl.gov. конс. 2012-07-25. 
  3. "Physics Department". Bnl.gov. 2008-05-12. конс. 2010-03-17. 
  4. "Homepage, Basic Energy Sciences Directorate". Bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  5. "Environmental Sciences Department". Bnl.gov. 2009-02-04. конс. 2010-03-17. 
  6. "Brookhaven National Laboratory Nonproliferation and National Security Programs". Bnl.gov. 2010-02-02. конс. 2010-03-17. 
  7. "Radiotracer Chemistry and Instrumentation for Biological Imaging". Bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  8. "Biology Department – Brookhaven National Laboratory". Biology.bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  9. "RHIC | Relativistic Heavy Ion Collider". Bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  10. "Center for Functional Nanomaterials, Brookhaven National Laboratory". Bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  11. "NSLS-II: The Future National Synchrotron Light Source". bnl.gov. конс. August 4, 2010. 
  12. "National Synchrotron Light Source". Nsls.bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  13. 13,0 13,1 "Nobel Prize | 2003 Chemistry Prize, Roderick MacKinnon". Bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  14. "Alternating Gradient Synchrotron". Bnl.gov. 2008-01-31. конс. 2010-03-17. 
  15. "Accelerator Test Facility". Bnl.gov. 2008-01-31. конс. 2010-03-17. 
  16. "Tandem Van de Graaff". Bnl.gov. 2008-02-28. конс. 2010-03-17. 
  17. New York Blue Gene supercomputer
  18. "Nobel Prize | 1957 Physics Prize, Lee and Yang". Bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  19. "Nobel Prize | 1976 Prize in Physics, Samuel Ting". Bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  20. "Nobel Prize | 1980 Physics Prize, Cronin and Fitch". Bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  21. "Nobel Prize | 1988 Prize in Physics, Lederman, Schwartz and Steinberger". Bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  22. "Nobel Prize | 2002 Physics Prize, Raymond Davis jr". Bnl.gov. конс. 2010-03-17. 
  23. "Nobel Prize | 2009 Chemistry Prize, Venkatraman Ramakrishnan and Thomas A. Steitz". Bnl.gov. конс. 2010-05-20. 

Надворешни врскиУреди