Интерпункција

Интерпункција — правописни знаци што служат за означување на речениците и нивните делови, паузите и интонацијата на речта (точка, запирка, прашалник, извичник, загради)[1]. Интерпункциските знаци се симболи кои не се фонеми (звуци) на јазик или лексеми (зборови и фрази), туку оние симболи кои служат за да ја покажат структурата и организацијата на пишувањето, како и интонација и паузи кои треба да се применат за време на (гласно) читање.

ИсторијаУреди

Најраното пишување немало големи букви, празни места или знци на интерпункција. Ова не било проблем сè додека предметот бил ограничен на мал опсег на теми (на пример, пишувањето првично се користело за бележење на деловни преговори). Со ширењето на употребата на пишувањето на повисоки апстрактни поими, било неопходно да се воведе некој начин за решавање на појавата на двосмислени значења. До 18 век, интерпункцијата била првенствено помош за гласно читање и оттогаш се развила како механизам за да се осигура дека текстот има смисла кога се чита „во себе“.

УпотребаУреди

За да може говорот правилно да се пренесе во пишаниот текст, зборовите се одделуваат со белини, а интонацијата на реченицата, смисловното расчленување, паузи помеѓу деловите на исказот и др. се означуваат со правописни знаци, т.е. интерпункција. Интерпункцијата во македонскиот јазик (и во другите јужнословенски јазици) во основа е логична, што значи дека употребата на интерпункциски знаци, по правило, зависи од значењето. Писателите во примената на интерпункциските знаци честопати намерно отстапуваат од пропишаната норма, сакајќи да постигнат дополнителни уметнички ефекти и да придонесат за стилското уредување на делото. Во поновата поезија, на пример, по правило, интерпункцијата е отсутна, а во модерната проза, нарацијата често се прекинува со запирки или точки (од гледна точка на нормата, таквите реченици обично се нецелосни) и слично. Успешноста на таквите постапки ја оценува теоријата на книжевност и книжевната критика (есеи), имајќи ги предвид првенствено постигнатите уметнички ефекти. Некои од интерпункциските знаци, покрај неколку дополнителни и доста специфични за одредени професии, може да имаат и други функции - правописни или помошни (сп. на пример точка за кратенка или употреба на црта и цртичка при пишување удвоени парови (дублети) и полусложеници, итн. ).

Интерпункциски знациУреди

Интерпункциски знаци во македонскиот јазик се:

НаводиУреди

ЛитератураУреди

  • Larry Trask: Guide to Punctuation A helpful online resource
  • History of Punctuation, in French Helpful photographs of early punctuation
  • Punctuation Marks in English: Clarity in Expression
  • Unicode reference tables:
    • Unicode collation charts—including punctuation marks, sorted by shape
    • „General punctuation U2000“ (PDF).
    • „CJK Symbols and Punctuation U3000“ (PDF).
    • „CJK Compatibility Forms UFE30“ (PDF).
    • „Small Form Variants UFE50“ (PDF).
    • „Halfwidth and Fullwidth Forms UFF00“ (PDF).
  • Ethiopic script
  • Automatic Recovery of Capitalization and Punctuation of Automatic Speech Transcripts
  • English Punctuation Rules
  • Punctuation marks with independent clauses, by Jennifer Frost