Жаба

Жабаводоземец од редот на безопашести водоземци (науч. Anura). Редот безопашести водоземци (Anura) е првпат класифициран од страна на Блазиус Мерем (1761-1824) во 1820 година.

Жаба
Период: ран тријас-денес,
Magnificent tree frog (Litoria splendida) crop.jpg
Зелена гаталинка (Litoria caerulea)
Научна класификација [ у ]
Царство: Животни
Тип: Хордови
Класа: Водоземци
Поткласа: Мазнокожи
Ред: Жаба
Duméril, 1806 (како Anoures)
Подредови

стари жаби (Archaeobatrachia)
средни жаби (Mesobatrachia)
нови жаби (Neobatrachia)
 –
Список на семејства

Распространетост на жабите (зелено)

ОписУреди

Возрасните жаби се карактеризираат со долги задни нозе, кратко тело и вмрежени прсти, очи што штрчат и недостаток на опашка. Големината им варира од 10 мм (Psyllophryne didactyla од Бразил и Eleutherodactylus iberia од Куба) до 300 мм (Conraua goliath од Камерун). Возрасните жаби имаат месојадна исхрана, најмногу со членконоги, црви и мекотели. Жабите се најзабележливи преку нивните звучни повици, кои можат да се слушнат за време на нивната сезона за парење.

Распространетоста на жабите варира од тропските до субарктичките региони, со најголем број на видови во тропските дождовни шуми. Повеќето жаби живеат во плитки водени површини, но исто така лесно се движат и на земја со скокање или качување. Вообичаено жабите ги несат јајцата во бари, мочуришта или езера, и нивните ларви, наречени полноглавци, имаат жабри и се развиваат во вода.

Видови жабиУреди

Со повеќе од 5.000 опишани видови, жабите се меѓу најразновидните групи ’рбетници. Често се прави разлика помеѓу жабите и краставите жаби на основа на нивниот изглед, но оваа разлика нема таксономска издржаност. Единственото семејство на која екслузивно ѝ е дадено името „крастава жаба“ е Bufonidae, но многу видови од другите семејства исто така се нарекуваат „крастави жаби“, а видовите во рамките на видот крастави жаби Atelopus се нарекуваат и „арлекински жаби“.

Отровната стрела - жаба е најотровната жаба во светот, која што е застапена во тропските шуми на Амазонија. Нејзиниот отров е доовлен да усмрти 20.000 глувци или да ја сопре работата на срцето на некој ’рбетник. Самиот отров се наоѓа и се лачи на површината на кожата.

Жабата како тема во уметноста и во популарната култураУреди

Жабата се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура, како:

  • „Парите на жабата“ - кавкаска народна приказна.[1]
  • „Момчињата и жабите“ - басна на американскиот писател Емброуз Бирс.[2]
  • „Зајците и жабите“ - басна на Емброуз Бирс.[3]
  • „Две жаби“ - басна на старогрчкиот баснописец Езоп.[4]
  • „Магарето и жабите“ - басна на Езоп.[5]
  • „зајците и жабите“ - басна на Езоп.[6]
  • „Жабите, трупецот и хидрата“ - басна на Езоп.[7]
  • „Жаби“ - песна на германскиот писател Јохан Волфганг Гете.[8]
  • „Кралот на жабите или железниот Хајнрих“ – сказна на браќата Грим.[9]
  • „Како жабокот добил мустаќи“ (српски: Како је жабац стекао бркове) - песна на српскиот поет Јован Јовановиќ-Змај.[10]
  • „Жабата чита весник“ (српски: Жаба чита новине) - песна на Јован Јовановиќ-Змај.[11]
  • „Жабоци Гајдамаци“ - песна на македонскиот писател Славко Јаневски.[12] [13]
  • „Жаба на мирот“ (англиски: Peace Frog) - песна на американската рок-група „Дорс“ (The Doors) од 1970 година.[14]

НаводиУреди

  1. Кавкаске бајке. Београд: Народња књига, 1963, стр. 159-160.
  2. Емброуз Бирс, Басни. Скопје: Темплум, 2016, стр. 33.
  3. Емброуз Бирс, Басни. Скопје: Темплум, 2016, стр. 50.
  4. Езоп, Басне (по Доситеју Обрадовићу). Београд: Просвета, 1963, стр. 19 и 41.
  5. Езоп, Басне (по Доситеју Обрадовићу). Београд: Просвета, 1963, стр. 40.
  6. Езоп, Басне (по Доситеју Обрадовићу). Београд: Просвета, 1963, стр. 27-28.
  7. Езоп, Басне (по Доситеју Обрадовићу). Београд: Просвета, 1963, стр. 52.
  8. Johan Volfgang Gete, Pesme. Beograd: Rad, 1964, стр. 105.
  9. Браќа Грим, Храбриот кројач, Детска радост, Скопје, 1980.
  10. Јован Јовановиħ Змај, Краљевина Лаждишажди. Београд: Просвета, 1963, стр. 66.
  11. Јован Јовановиħ Змај, Краљевина Лаждишажди. Београд: Просвета, 1963, стр. 65.
  12. Славко Јаневски, Коренот на стеблото ја надминува мерата на нивните разуми. Скопје: Темплум, 2014, стр. 32-35.
  13. Славко Јаневски, ШЦрни и жолти, Скопје: Просветно дело АД, Редакција „Детска радост“, 2004, стр. 29-33.
  14. Discogs, Nhe Doors ‎– Morrison Hotel (пристапено на 9.8.2020)