Отвори го главното мени

Жил Анри Поенкаре (француски: Henri Poincaré 29 април 1854 – 17 јули 1912) [2] — француски математичар, физичар, инжинер, и филизов на науката. Тој е често опишуван како полимат, и во математиката од Ерик Темпл Бел бил наречен како Последниот унверзалист,[3] бидејќи бил одличен во сите полиња на дисциплината каква што постоела во неговото време.

Жил Анри Поенкаре
Henri Poincaré-2.jpg
Жил Анри Поенкаре (1854–1912).
Роден 29 април 1854(1854-04-29)
Нанси, Франција
Починал 17 јули 1912(1912-07-17) (воз. 58 г.)
Париз, Франција
Живеалиште Франција
Полиња Математика и физика
Установи Мински кор
Кански универзитет
Париски универзитет
Bureau des Longitudes
Образование Lycée Nancy (подоцна преименувано како Lycée Poincaré)
École Polytechnique
École des Mines
Докторски ментор Чарлс Хермит
Докторанди Луис Башеље
Жон Бослер
Димитри Помпеи
Михајло Петровиќ
Други значајни студенти Тобијас Дантзиг
Теофил де Дондер
Познат по Поенкарова хипотеза
Проблем на три тела
Топологија
Специјална релативност
Поенкаре–Хопфова теорема
Поенкарова двојност
Поенкаре–Биркоф–Витова теорема
Поенкареова нееднаквост
Хилберт–Поенкарови серии
Поенкареова метрика
Вртежен број
Бетиев број
Бифуркациона теорија
Теорија на хаосот
Браузерова торема за неподвижна точка
Пенкаре–Бендиксонова теорема
Поенкаре–Линштедов метод
Пенкареова теорема за повторување
Влијание од Лазарус Фуч
Имануел Кант[1]
Влијаел врз Луис Роџер
Џорџ Давид Биркоф
Поважни награди РАС златен медал (1900)
Силвестер медал (1901)
Матеучи медал (1905)
Болјаиовата награда (1905)
Брус медал (1911)
Потпис
Белешки
Бил чичко на Пиер Ботро.

Како математичар и физичар, направил голем фундиментален придонес во применета математика, математичка физика, and небесни механики. Тој е одговорен за формулирање на Поанкаровата претпоставка, која била една од најпознатите нерешени проблеми во математикатасе до 2002-2003. Исто така се смета за еден од наоѓачите на топологија. Поанкаре бил првиот кој ги презентирал Лоренцовите трансформации во нивните модерни симетрични форми. Тој ги открил последните релативни брзински трансформации и ги сочувал во писмо до холаѓанскиот физичар Хендрик Лоренц (1853–1928) во 1905.Со тоа добил совршена инварианса на сите Максвелови равенки, што било важен чекор во формулирање на теоријата за специјална релативност.

Поанкаровата група која се користи во физиката и математиака е именувана по него.

Содржина

ЖивотУреди

Поанкаре е роден на 29 април 1854 во Нанси. Доаѓа од многу влијателно семејство.Неговиот татко Леон Поанкаре (1828–1892) бил професор по медицина во Универзитетот на Нанси.[4] Неговата помала сестра Алин се омила за филизофот Емил Бутро. Друг забележителен член во неговата фамилија е неговиот братучед, Рејмонд Поанкаре, кој ке стане претседател на Франција, 1913 до 1920, и член на Académie française.[5] Израснат е како католик, но подоцна станал агностичен. [6][7]

ЕдукацијаУреди

За време на неговото детство тој бил тешко заболен од дифтерија. Во 1862, Анри е примен во Lycée во Нанси (сега преименуван во Lycée Henri Poincaré во негова чест, заедно со универзитетот во Нанси). Поминал 11 години во Lycée и во овој период се докажал како еден од најдобрите студенти во сите категории. Неговиот професор по математика го опишал како "чудовиште во математиката" и освиол прва награда во concours général, натпреварување помеѓу најдобрите ученици од цела Франција. Неговите најслаби предмети биле Музичко и Физичко образование, каде што бил опишан како „просечен во најдобар случај“.[8]

За време на француско-пруската војна во 1870, служел заедно со татко му во амулантскиот предел.

Поанкаре е примен во École Polytechnique во 1873 и дипломирал во 1875. Таму ја изучувал математиката како студент на Чарлс Хермит, каде што го објавил својот прв есеј (Démonstration nouvelle des propriétés de l'indicatrice d'une surface) во 1874. Од ноември 1875 до јуни 1878 студирал во École des Mines, додека истовремено продолжил да студира и математика, и се здобил со диплома за обичен рударски инженер во март 1879.[9]

Првите научни достигнивањаУреди

Поанкаре набргу се основал како еден он најдобрите математичари во Европа, привлекувајки го вниманието на многу истакнати математичари. Во 1881 поанкаре бил поканет да ја завземе професорската позиција во научниот факултет во Парискиот универзитет; ја прифатил оваа понуда. За време на годините од 1883 до 1897, предавал математичка анализа во École Polytechnique.

Во 1881–1882, поанкаре создал нова гранка во математиката: квалитативната теорија на диференцијални равенки. Тој покажал како е можно да се извадат најважните информации за однесувањето на семејството на решенија без да треба да ја реши равенката (бидејки тоа не е секогаш можно).Тој успешно го користи овој пристап за проблемите во небесни механики и математичка физика.

КариераУреди

Поанкаре никогаш не ја напушти својата инженерска работа за математиката. Работел во Министерството за Јавни Служби како главен инженер за развојот на северната железничка од 1881 до 1885. Евентуално станува главен инженер на Corps de Mines во 1893, а подоцна и главен инспектор во 1910.

На почетокот на 1881 и до крајот на кариерата, предавал во универзитетот во Париз. На почетокот бил назначен maître de conférences d'analyse (вонреден професор на анализа).[10] Евентуално, ги поставил темелите на просторна и експериментална механика, математичка физика и теоријата на веројатност, и небесната механика и астрономијата.

Во 1887,на возраст од 32 години, Поанкаре е кандидатиран во Француската академија на науката. Станува нејзин претстедател во 1906, и е кандидатиран во Académie française во 1909.

Во 1887, победил во „Оскар II, кралот на Шведска“ математичкиот натпревар за резолуција на проблемот на трите тела за слободното движење на повеќе тела кои орбитираат.

 
Поанкаровиот семеен гроб

Во 1899, и потоа повторно во 1904, тој интервенирал во случајот на Алфред Дрејфус. Тој ги нападна лажните научни тврдењата на некои од доказите против Драјфус, кој бил еврејски офицер во француската армија, обвинет за предавство од страна на колегите.

In 1912, Poincaré underwent surgery for a prostate problem and subsequently died from an embolism on 17 July 1912, in Paris. He was 58 years of age. He is buried in the Poincaré family vault in the Cemetery of Montparnasse, Paris.

Поранешниот француски министер за образование, Клауд Алегре, во 2004 предложи Поанкаре да биде презакопан во Пантеон во Париз, што е резериврано за француски граѓани со највисок статус.[11]

РаботаУреди

ПоврзаноУреди

НаводиУреди

  1. "Poincaré's Philosophy of Mathematics": entry in the Internet Encyclopedia of Philosophy.
  2. Poincaré pronunciation examples at Forvo
  3. Ginoux, J. M.; Gerini, C. (2013). Henri Poincaré: A Biography Through the Daily Papers. World Scientific. ISBN 978-981-4556-61-3. http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/8956. 
  4. Sagaret, 1911
  5. The Internet Encyclopedia of Philosophy Jules Henri Poincaré article by Mauro Murzi – Retrieved November 2006.
  6. Wolfgang Yourgrau (1979). Variational Principles in Dynamics and Quantum Theory (3 издание). Courier Dover Publications. стр. 170. ISBN 9780486637730. „Poincare's general agnostic outlook culminated in his profound criticism for which the notion of simplicity had been made the occasion.“ 
  7. Henri Poincare (2012). „VII“. The Value of Science: Essential Writings of Henri Poincare. Random House LLC. ISBN 9780307824066. 
  8. O'Connor et al., 2002
  9. F. Verhulst
  10. Sageret, 1911
  11. Lorentz, Poincaré et Einstein

Надворешни врскиУреди

Викицитат има збирка цитати поврзани со:

Шаблон:Wikisource-author