Жолта треска

Жолта треска, историски позната како американска чума или жолта чума,[1] е акутна вирусна болест.[2] Во повеќето случаи симптомите вклучуваат треска, настинка, губење на апетит, гадење, болки во мускулите, особено во грбот и главоболки.[2] Симптомите се подобруваат во рок од пет дена.[2] Кај некои луѓето кои имаат подобрување, се враќа треската, се јавува абдоминална болка и оштетувањето на црниот дроб предизвикува жолта кожа.[2] Ако се случи ова, ризикот од крвавење и проблеми со бубрезите е исто зголемен.[2]

Yellow fever
YellowFeverVirus.jpg
A TEM micrograph of the yellow fever virus (234,000X magnification)
Класификација и надворешни извори
Специјалностзаразна болест[*]
МКБ-10A95
МКБ-9060
DiseasesDB14203
MedlinePlus001365
eMedicinemed/2432 emerg/645
MeSHD015004

Причина и дијагнозаУреди

Оваа болест е предизвикана од вирусот на жолта треска и се пренесува преку каснување од женскиот комарец.[2] Може да инфицира само луѓе, други примати и неколку видови на комарци.[2] Во градовите, најмногу се шири од комарците од видот Аедеса еквипти.[2] Вирусот е РНА вирус од родот Флавивирус.[3] Болеста тешко се разликува од други болести, особено во раните фази.[2] За потврдување на сомнителен случај, потребна е анализа на примерок од крвта со полимераза верижна реакција.[4]

Превенција, лекување и прогнозаУреди

Постојат безбедна и ефикасна вакцина против жолтата треска и некои држави бараат вакцинација за патници.[2] Други напори за спречување на инфекцијата вклучуваат намалување на популацијата на комарците преносители.[2] Во областите каде жолта треска е честа појава а вакцинацијата е невообичаена, важна е рана дијагноза на случаите и имунизација на голем дел од населението за да се спречи појавата.[2] Во случај на инфицираност, следењето е симптоматично без конкретни мерки за ефикасност против вирусот.[2] Смрт се јавува кај половината од луѓето без лекување, кои имаат тешка болест.ref name=WHO2013/>

Епидемиологија и историјаУреди

Жолтата треска предизвикува 200.000 инфекции и 30.000 смртни случаи секоја година,[2] кои речиси 90% од нив се случуваат во Африка.[4] Речиси една милијарда луѓе живеат во област на светот каде болеста е честа појава.[2] Болеста е честа во тропски предели на Јужна Америка иАфрика, но не и во Азија.[2][5] Од 1980 година, бројот на случаи на жолта треска се зголемува.[2][6] Се верува дека се должи на малкуте луѓе кои се имуни, како луѓето кои живеат во градовите, луѓето кои се движат често и променлива клима.[2] Оваа болест потекнува од Африка, каде што се шири во Јужна Америка преку трговијата со робови во 17-ти век.[1] Од 17 век, неколку големи епидемии на болеста се случија во Америка, Африка и Европа.[1] Во 18-ти и 19 век, жолтата треска се смета за една од најопасните заразни болести.[1] Вирусот на жолтата треска бил првиот откриен човечки вирус.[3]

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Oldstone, Michael (2009). Viruses, Plagues, and History: Past, Present and Future. Oxford University Press. стр. 102–4. ISBN 9780199758494.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 „Yellow fever Fact sheet N°100“. World Health Organization. May 2013. Посетено на 23 February 2014.
  3. 3,0 3,1 Lindenbach, B. D.; и др. (2007). „Flaviviridae: The Viruses and Their Replication“. Во Knipe, D. M. and P. M. Howley. (eds.) (уред.). Fields Virology (изд. 5th.). Philadelphia, PA: Lippincott Williams &Wilkins. стр. 1101. ISBN 0-7817606-0-7.CS1-одржување: излишен текст: список на уредници (link)
  4. 4,0 4,1 Tolle MA (April 2009). „Mosquito-borne diseases“. CurrProblPediatrAdolesc Health Care. 39 (4): 97–140. doi:10.1016/j.cppeds.2009.01.001. PMID 19327647.
  5. „CDC Yellow Fever“. Посетено на 2012-12-12.
  6. Barrett AD, Higgs S (2007). „Yellow fever: a disease that has yet to be conquered“. Annu. Rev. Entomol. 52: 209–29. doi:10.1146/annurev.ento.52.110405.091454. PMID 16913829.