Разлика помеѓу преработките на „Кварк“

Одземени 10 бајти ,  пред 2 месеци
с
Правописна исправка, replaced: честиците → честичките using AWB
с (Правописна исправка, replaced: честиците → честичките using AWB)
'''Кварк''' — [[основна честичка]] и градбена единка на [[материја]]та. Во сегашниот [[стандарден модел]] постојат шест типови на кваркови. Кварковите се составни единки на сите познати [[мезон]]и и [[барион]]и. Најпознати бариони се [[протон]]от и [[неутрон]]от, кои се изградени од ''горни'' и ''долни'' кваркови. Кварковите можат да се наоѓаат само во комбинации од два (мезони), три (бариони) и најново откриените честички со пет кварка ([[пентакварк]]ови).
 
Во табелата, масите на кварковите не треба да се сфаќаат премногу сериозно, бидејќи ограниченоста на кварковите укажува дека нивната маса не може директно да се определи. Масите на овие честички мораат да се измерат индиректно преку експерименти.
 
Секој од шесте типа на кваркови може да има три различни „бои“. [[Кваркови сили|Кварковите сили]] се привлечни само во безбојни комбинации на три кваркови (бариони), парови „кварк-[[антикварк]]“ (мезони) и веројатно поголеми комбинации, како што е пентакваркот, кој исто така може да се најде во безбојни услови. Кварковите подлежат на трансформации со размена на W-[[бозон]]и, а овие трансформации го детерминираат степенот и природата на распадот на [[хадрон]]ите од страна на слабите взаемни дејства.
 
<br />
<br />
<br />
<br />
Горните и долните кваркови се најчестите и најлесните кваркови (т.е. со најмала маса) кои се составен дел на протоните и неутроните, а со тоа и на обичната материја. Фактот што слободниот неутрон се распаѓа:
 
:::::<math>\mbox{n} \to \mbox{p} + \mbox{e}^- + \mbox{v}_e</math>
 
како и тоа што [[Атомско јадро|јадрото]] се распаѓа со [[Бета распаѓање|β распаѓање]] во процесите како:
=== „Чуден“ кварк ===
 
Во [[1947]], за време на проучувањето на интеракциите меѓу космичките зраци, бил пронајден производ на протонската колизија со атомско јадро. Тој постоел многу подолго отколку што се очекувало: 10<sup>-10−10</sup> секунди наместо очекуваните 10<sup>-23−23</sup> секунди. Оваа честичка била именувана како ламбда честичка ([[Ламбда барион|λ<sup>0</sup>]]), а својството кое причинувало таа да опстојува толку долго било наречено „чудно“. Поради ова, еден од кварковите кои се составен дел на ламбда честичката е именуван како „чуден“ кварк. Ламбда честичката е барион кој се состои од три кварка: еден горен, еден долен и еден чуден кварк.
 
Пократкото животно време од 10<sup>-23−23</sup> секунди било очекувано бидејќи ламбда како барион учествува во силни интеракции, а тоа обично доведува до многу мало животно време. Долгиот животен век на ламбда честичката помогнал во развивањето на нов закон за зачувување на енергијата наречен „зачувување на чудноста“ (''conservation of strangeness''). Присуството на чуден кварк во една честица е обележано со [[квантен број]] S=-1. Распаѓањето на честицата под дејство на силни или [[Електромагнетизам|електромагнетни]] интеракции го зачувуваат квантниот број на strangeness. Процесот на распаѓање на ламбда мора да го наруши тоа правило, бидејќи не постои полесна честица која содржи чуден кварк - така што s-кваркот мора да биде трансформиран во друг кварк во процесот. Тоа може да се постигне само под дејство на слабите интеракции, што доведува до многу поголемо животно време. Процесот на распаѓање покажува дека strangeness не е конзервиран (зачуван):
 
[[Омега минус|ω-минус]], барион составен од три чуден кварка, е класчен пример од потребата за својството наречено "боја" при опишувањето на честицитечестичките. Бидејќи кварковите се [[фермион]]и со спин од 1/2, тие мора да се покоруваат на [[Паулиево начело|Паулиевото начело на исклучување]] и не можат да постојат во идентични состојби. Значи, во честица со три чудни кварка, својството по кое тие се разликуваат мора да биде способно да има барем три различни вредности.
 
[[Омега минус|ω-минус]], барион составен од три чуден кварка, е класчен пример од потребата за својството наречено "боја" при опишувањето на честиците. Бидејќи кварковите се [[фермион]]и со спин од 1/2, тие мора да се покоруваат на [[Паулиево начело|Паулиевото начело на исклучување]] и не можат да постојат во идентични состојби. Значи, во честица со три чудни кварка, својството по кое тие се разликуваат мора да биде способно да има барем три различни вредности.
 
=== „Волшебен“ кварк ===
 
Еден [[барион]] со волшебен кварк е наречен ламбда со симбол Λ<sup>+</sup><sub>c</sub>. Тој се состои од udc и има маса од 2281 MeV/c².
 
 
{{Честички}}
 
{{Нормативна контрола}}
 
[[Категорија:Кваркови| ]]
[[Категорија:Концепти во физиката]]