Секунда: Разлика помеѓу преработките

Додадени 188 бајти ,  пред 1 година
с
Замена со македонски назив на предлошка, replaced: Cite web → Наведена мрежна страница, cite web → Наведена мрежна страница (3), Cite book → Наведена кни
с (→‎Надворешни врски: Замена со македонска предлошка, replaced: Commonscat → Ризница-врска)
с (Замена со македонски назив на предлошка, replaced: Cite web → Наведена мрежна страница, cite web → Наведена мрежна страница (3), Cite book → Наведена кни)
[[Податотека:Flashingsecond.gif|175px|десно|мини|Пулсирање во траење од една секунда.]]
'''Секунда''' ({{lang-lat|secunda}}: друга; симбол '''s''', '''с''') - [[Мерна единица|единица]] за [[време]] и една од седумте [[Основна SI-единица|основни единици во SI]].<ref name="BIPM21">
{{Наведена мрежна страница
{{cite web
|title=Unit of time (second)
|work=SI Brochure
|url=http://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/second.html
|publisher=[[BIPM]]
|accessdate= 22. 12. 2013}}</ref><ref>{{Cite encyclopedia |title=Second |url=http://www.learnersdictionary.com/search/sec |publisher=Merriam Webster Learner's Dictionary}}</ref> Се дефинира како траење од 9.192.631.770 периоди на зрачење (радијација) што одговара на преминот меѓу две [[хиперфин ниво|хиперфини нивоа]] на [[основна состојба|основната состојба]] на атомот на [[цезиум]] 133 на нула [[Келвинов степен|Келвинови степени]].<ref name="BIPM21"/><ref>{{CiteНаведена webмрежна страница|url=http://physics.nist.gov/cuu/Units/second.html|title=Base unit definitions: Second|website=physics.nist.gov|access-date= }}</ref> Дефиницијата е усвоена на „13. Општа конференција за мерки и тегови“ во 1967 година. Називот потекнува од поделбата на [[саат]]от и [[лачен степен|степените]] на помали делови (лат. ''pars minuta secunda'': втор помал дел).<ref>{{citeНаведена мрежна webстраница |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=second |title=Online Etymology Dictionary}}</ref>
 
Во споредба со поголемите мерни единици за мерење на времето:
 
== Историја ==
Историски, секундата е дефинирана во врска со ротацијата на Земјата како 1/86.400 од [[соларно време|просечен соларен ден]].<ref>{{CiteНаведена bookкнига| authorlink=G. J. Toomer |first=G. J. |last=Toomer| title=Ptolemy's Almagest | location=Princeton, New Jersey |publisher= Princeton University Press |year=1998|isbn=978-0-691-00260-6 |pages=6–7, 23,211–216}}</ref> Во 1956 година [[Меѓународен комитет за тегови и мери|Меѓународниот комитет за тегови и мери]], со дозвола која ја добил од десеттата [[Генерална конференција за тегови и мери|Генералната конференција за тегови и мери]] во 1954 година, ја дефинирал секундата во однос на периодата на револуција на [[Земја]]та околу Сонцето за одредена [[епоха (астрономија)|епоха]], затоа што станало препознатливо дека Земјината ротација околу својата оска не е доволно зачестена како стандард за време. Земјиното движење било опишано во Њукомови табели на Сонцето, што дава формула за движењето на Сонцето во епохата 1900 базирана на астрономските посматрања извршени во текот на осумнаесеттиот и деветнаесеттиот век. Заради тоа секундата е дефинирана како<ref>{{citeНаведена bookкнига
|editor1=BN Taylor |editor2=A Thompson |year=2008
|chapter=Appendix 2
|url=http://www.bipm.org/utils/en/pdf/SIApp. 2_s_en.pdf
|accessdate= 25. 8. 2014
}}</ref><ref>{{citeНаведена webмрежна страница
|year=
|title=NRC's Cesium Fountain Clock - FCs1