Брами е современо име дадено за најстарото писмо користено во Индија, за време на крајните векови на старата и почетокот на новата ера. Како и останатите индиски писма, така и брами е абугида.

Брами
Тип
Abugida
Период
околу 3 век п.н.е. до околу 5 век
Правец на пишувањеод лево кон десно Edit this on Wikidata
Јазицирани пракритски јазици
Сродни писма
Матични системи
Изведени системи
гуптско писмо, палава и поголем број индиски писма
Сродни системи
кароштиско писмо (?)
ISO 15924
ISO 15924Brah, 300 Edit this on Wikidata, ​Brahmi
Уникод
Уникоден назив
Brahmi
U+11000–U+1107F
 Оваа страница може да содржи фонетски симболи од меѓународната фонетска азбука (МФА).

Најпознати споменици на брами се натписи на Ашока, кои се наоѓаат во централна Индија и датираат од 3 век п.н.е. Се верува дека натписите на тамилско брами пронајдени во јужна Индија се постари од натписите на Ашока.[1] Гуптското писмо од 5 век понекогаш се нарекува доцно брами. Од 6 век па навака, брами се распаднало на неколку локални писма, кои денес ја сочинуваат групата на индиски писма. Писмото било дешифрирано од Џејмс Принсеп, археолог и филолог.[2]

ПотеклоУреди

 
Дел од натписите на Ашока.

Научниците, како што е Рејмонд Алчин на пример, тврдат дека брами е локално писмо и се развило самостојно, најверојатно во доцната бронзена ера. Г. Р. Хантер во неговата книга „Писмото од Харапа и Мохенџодро и неговата поврзаност со останатите писма“ (1934), дава детален опис за потеклото на брами од индското писмо.

Иако има малу пишано докази за потеклото на брами од индското писмо и иако има голем период меѓу падот на цивилизацијата Инд (1900 г.п.н.е.) и првото појавување на брами во 4 век, сепак оваа хипотеза е сè повеќе прифатлива, за разлика од семитската хипотеза. Главен проблем за семитската хипотеза е самата природа на писмата.[3]

Споредба на стари писма
грчко Α Β Γ Δ Ε Υ Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ϻ Ϙ Ρ Σ Τ
феникиска                                            
арамејско                                    ,          
брами           ?       ?                     ?                  
бенгалско
деванагари
тамилско
канада
телугу
МАТС a ba ga dha ḍha va da? ḍa? tha ṭha ya ka ca la ma na ṇa śa* pa pha sa* kha cha ra ṣa* ta ṭa

УникодУреди

брахми[1]
Unicode.org
  0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
U+1100x 𑀀 𑀁 𑀂 𑀃 𑀄 𑀅 𑀆 𑀇 𑀈 𑀉 𑀊 𑀋 𑀌 𑀍 𑀎 𑀏
U+1101x 𑀐 𑀑 𑀒 𑀓 𑀔 𑀕 𑀖 𑀗 𑀘 𑀙 𑀚 𑀛 𑀜 𑀝 𑀞 𑀟
U+1102x 𑀠 𑀡 𑀢 𑀣 𑀤 𑀥 𑀦 𑀧 𑀨 𑀩 𑀪 𑀫 𑀬 𑀭 𑀮 𑀯
U+1103x 𑀰 𑀱 𑀲 𑀳 𑀴 𑀵 𑀶 𑀷 𑀸 𑀹 𑀺 𑀻 𑀼 𑀽 𑀾 𑀿
U+1104x 𑁀 𑁁 𑁂 𑁃 𑁄 𑁅 𑁆 𑁇 𑁈 𑁉 𑁊 𑁋 𑁌 𑁍
U+1105x 𑁒 𑁓 𑁔 𑁕 𑁖 𑁗 𑁘 𑁙 𑁚 𑁛 𑁜 𑁝 𑁞 𑁟
U+1106x 𑁠 𑁡 𑁢 𑁣 𑁤 𑁥 𑁦 𑁧 𑁨 𑁩 𑁪 𑁫 𑁬 𑁭 𑁮 𑁯
U+1107x
Notes
1.^ Според верзија 6.1

НаводиУреди

  1. Dates for Tamil-Brahmi as early as the 6th century have been claimed, but all dates before the 3rd century are uncertain or controversial; "the scientifically proved earliest date [for Southern Brahmi] is from Tissamaharama in southern Sri Lanka, where a Tamil-Brahmi script is dated to 200 BCE." Subramanian, T.S (29 August 2011). „Palani excavation triggers fresh debate“. The Hindu. The Hindu. Посетено на 7 October 2011.
  2. More details about Buddhist monuments at Sanchi Архивирано на 21 јули 2011 г., Archaeological Survey of India, 1989.
  3. Salomon, Richard, On The Origin Of The Early Indian Scripts: A Review Article. Journal of the American Oriental Society 115.2 (1995), 271–279

ЛитератураУреди

  • Kenneth R. Norman, The Development of Writing in India and its Effect upon the Pâli Canon, in Wiener Zeitschrift für die Kunde Südasiens (36), 1993
  • Oscar von Hinüber, Der Beginn der Schrift und frühe Schriftlichkeit in Indien, Franz Steiner Verlag, 1990 (in German)
  • Gérard Fussman, Les premiers systèmes d'écriture en Inde, in Annuaire du Collège de France 1988–1989 (in French)
  • Siran Deraniyagala, The prehistory of Sri Lanka; an ecological perspective (revised ed.), Archaeological Survey Department of Sri Lanka, 1992.

ПоврзаноУреди

Надвоешни врскиУреди