Отвори го главното мени
Чапји
Период: ипрес - денес
Ardea cinerea - Pak Thale.jpg
Научна класификација
Царство: Животни
Колено: Хордати
Класа: Птици
Надред: Нови птици
Ред: Пеликановидни
Семејство: Чапји
Leach, 1820
Распространетост
Синоними

Cochlearidae

Чапји (науч. Ardeidae) — семејство долгоноги птици од редот на пеликановидните (Pelecaniformes) кои живеат крај вода, и има околу 64 вида. Класификацијата на поодделни видови задава тешкотии, па понекогаш може да се сместат во нови редови и семејства. Тие се слични со штрковите, ибисите и лажичарките, а се разликуваат од нив по начинот на летање, бидејќи летаат со згрчен врат (а не со испружен).

ОписУреди

 
Жолта чапја, сосема згрчен врат

Чапјите се средни до големи птици, со долги нозе и вратови. Тие покажуваат сосема мал полов диморфизам во својата големина. Најмалатите чапји се долги 30 cm, а најголемите 152 cm. Вратот може да го држат во форма на S, да го издолжуваат и да го згрчуваат. Го држат згрчено за време на летање, за разлика од сите други долговрати птици. Нозете им се долги и силни, и речиси кај сите видови долниот дел им е без пердуви. Кога летаат, нозете и стапалата им се наназад. На нозете имаат долги тенки прсти, од кои три им се свртени нанапред, а еден наназад.[1] Клуновите им се обично долги и во облик на харпун. Варираат од многу фини, елегантни, до затапени и дебели. Клуновите, како и другите делови без перја им се обично жолти, црни или кафени, но и тие бои може да се менуваат во сезоната на парење. Пердувите на чапјите се меки, а перјето е сино, црно, кафено, сиво или бело.


ОднесувањеУреди

ИсхранаУреди

 
Риболов со користење на крилјата за сенка

Чапјите се месојадци. Тие живеат крај вода, и нивната исхрана се состои претежно од водни животни: риби, водоземци, влекачи, водни инсекти и сл. Ловат, така што мирно стојат крај водата и чекаат пленот да се приближи во нивниот домет. Понекогаш, прават сенка со своите крилја, за подобро да гледаат во водата и се наведнуваат подолу, за клунот да им е поблиску до пленот. Кога ќе го здогледаат пленот, се движат малку лево-десно, да ја проценат положбата и потоа го прободуваат со својот клун. Во ловот, може да бидат и поактивни, а не само да стојат и чекаат, одејќи полека и гонејќи го пленот откако ќе го здогледаат. Понекогаш ги употребуваат нозете, за да го избркаат скриениот плен.[2]

РазмножувањеУреди

Чапјите се моногамни и претежно се размножуваат во колонии. Во колониите може да живеат повеќе видови чапји како и други видови водни птици.[3] Прво мажјаците доаѓаат и го градат гнездото и со свои изведби ги привлекуваат женките. Откако ќе се спарат, заеднички продолжуваат да го градат гнездото. Гнездата ги градат до или над вода, врз вегатеација, ретко на земја.[1][3] Некои видови гнездата ги прават вискоко на дрвјата.[1] Вообичаено, чапјите излегнуваат 3-7 јајца. Тие се сјајно сини или бели, освен кај големите чапји кои имаат маслинасто-кафени јајца.[1]

СистематизацијаУреди

Во 2008 година, по извршените анализи и студии, семејството на чапјите беше ставена во редот на пеликановидните,[4] а претходно беа во редот на штрковидните.[5]

 
Tigrisoma mexicanum
 
Botaurus stellaris
 
Ardea modesta

Во семејството на чапјите се разликуваат неколку потсемејства со нивните родови:

потсем. Tigrisomatinae

  • род Cochlearius
  • род Tigrisoma
  • род Tigriornis
  • род Zonerodius

потсем. Botaurinae

  • род Zebrilus
  • род Ixobrychus
  • род Botaurus

потсем. Ardeinae

  • род Zeltornis
  • род Nycticorax
  • род Nyctanassa
  • род Gorsachius
  • род Butorides
  • род Agamia
  • род Pilherodius
  • род Ardeola
  • род Bubulcus
  • род Proardea
  • род Ardea — типични чапји (11–17 вида)
  • род Syrigma
  • род Egretta
  • род Mesophoyx

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Martínez-Vilalta, Albert; Motis, Anna (1992). „Family Ardeidae (Herons)“. del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew; Sargatal, Jordi. Handbook of the Birds of the World. Volume 1, Ostriches to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions. стр. 376–403. ISBN 978-84-87334-10-8. 
  2. Meyerriecks, Andrew. Additional Observations on "Foot-Stirring" Feeding Behavior in Herons. „The Auk“ том  83 (3): 471–472. doi:10.2307/4083060. http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/auk/v083n03/p0471-p0472.pdf. 
  3. 3,0 3,1 Hilaluddin, Aisha S.; Khan, A.; Yahya, H. & R. Kaul. Nesting ecology of Cattle Egrets and Little Egrets in Amroha, Uttar Pradesh,India. „Forktail“ том  22. http://www.orientalbirdclub.org/publications/forktail/22pdfs/Hilaludin-CattleEgrets.pdf. 
  4. Hackett, Shannon J.; et al., R. T.; Reddy, S.; Bowie, R. C. K.; Braun, E. L.; Braun, M. J.; Chojnowski, J. L.; Cox, W. A.; и др.. A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History. „Science“ том  320 (5884): 1763–1768. doi:10.1126/science.1157704. PMID 18583609. 
  5. Gill, F. & D. Donsker (Eds). (2010). Family Links. IOC World Bird Names (version 2.4).

Надворешни врскиУреди