Разлика помеѓу преработките на „Теорија за релативноста“

с
нема опис на уредувањето
с
[[File:Michelson-Morley experiment (en).svg|thumb|Изглед на [[Мајкелсон–Морлиев експеримент|Мајкелсон–Морлиевиот експеримент]]]]
 
Како и сите [[проверливост|проверливи]] научни теории, теоријата за релативитетот обезбедува предвидувања кои можат да бидат научно тестирани. Во случајот на специјалната теорија тоа се: принципот на релативитетот, постојаноста на брзината на светлината и временската дилатација.<ref name=faq>{{Cite web |last=Roberts |first=T |last2=Schleif |first2=S |last3=Dlugosz |first3=JM (ed.) |year=20 07 |title=What is the experimental basis of Special Relativity? |url=http://math.ucr.edu/home/baez/physics/Relativity/SR/experiments.html |work=Usenet Physics FAQ |publisher=[[University of California, Riverside]] |accessdate=2010-10-31}}</ref> Предвидувањата на специјалниот релативитет се потврдени со бројни тестови од моментот кога Ајнштајн го објаавил својот труд во 1905 г., но три експерименти кои се изведени во периодот од 1881 до 1938 г. се однајголема важност за потврдување на веродостојноста на теоријата. Ова се трите обиди [[Мајкелсон–Морлиев експеримент|Мајкелсон–Морлиевиот експеримент]], [[Кенеди-Торндајков експеримент|Кенеди-Торндајковиот експеримент]], и [[Ивес-Стивелов експеримент|Ивес-Стивеловиот експеримент ]]. Ајнштајн ги добил [[Лоренцови трансформации|Лоренцовите трансформации]] од првите принципи во 1905 г., но овие три опити дозволија од резултатите да се добијат трансформациите како опитни докази.
 
[[Максвелови равенки|Максвеловите равенки]] – основата на класичниот електромагнетизам – ја опишуваат светлината како што истаат се движи со својата постојана брзина. Современото гледиште е дека на светлината не и е потребна средина за да се движи, но Максвел и неговите современици беа убедени дека светлината се движи во средин а на начин како што звукот се движи низ воздухот, брановите се движат по површината на барата. Оваа хипотетичка средина се нарекувала [[етер]], која мирувала во однос на „статични ѕвезди“ и низ кој Земјата се движи. Френеловата претпоставка за парцијално завлекување на етерот го исклучувала мерењето на ефектите на величината од прв ред (v/c), иако постоелеможност за набљудувања на ефекти од втор ред (v<sup>2</sup>/c<sup>2</sup>), Максвел сметал дека овие ефекти се премногу мали за да бидат забележани од тогашната технологија.<ref name=maxb>{{Citation|last=Maxwell|first=James Clerk|year=1880|title=[[s:Motion of the Solar System through the Luminiferous Ether|On a Possible Mode of Detecting a Motion of the Solar System through the Luminiferous Ether]]|journal=Nature|volume=21|pages=314–315}}</ref><ref name="Pais 1982 111–113">{{cite book|last=Pais|first=Abraham|title="Subtle is the Lord ...": The Science and the Life of Albert Einstein|year=1982|publisher=Oxford Univ. Press|location=Oxford|isbn= 0192806726 |pages=111–113|edition=1st ed.}}</ref>
 
Мајкелсон–Морлиевиот експеримент бил осмислен да ги забележи ефектите од втор ред во „струењата на етерот“ – движењата на етерот релативно во однос на Земјата. Мајкелсон осмислил инструмент наречен [[Мајкелсонов интерферометар]] со кој би ги извршил мерењата. Справата била доволно прецизна за да ги забележи овие ефекти,но не добил никакви резултати кога го извел опитот во 1881 г.,<ref name=michel1>{{Cite journal |author = Michelson, Albert A. |title = [[s:The Relative Motion of the Earth and the Luminiferous Ether|The Relative Motion of the Earth and the Luminiferous Ether]] |journal = American Journal of Science |volume = 22 |year = 1881 |pages = 120–129}}</ref> и повторно во 1887 г.<ref name=michel2>{{Cite journal |author=[[Albert A. Michelson|Michelson, Albert A.]] & [[Edward W. Morley|Morley, Edward W.]] |title=[[s:On the Relative Motion of the Earth and the Luminiferous Ether|On the Relative Motion of the Earth and the Luminiferous Ether]] |journal=American Journal of Science |volume=34 |year=1887 |pages=333–345 }}</ref> Иако не успеал да го забележи струењето на етерот, tрезултатите биле прифатени од научната средина.<ref name="Pais 1982 111–113"/> Во обид да го спаси тврдењето за етерот, Фитцџералд и Лоренц независно создале [[ад хок хипотеза]] во која должината на материјалните тела се менуваспоред начинот на движењето низ етерот.<ref>{{cite book|last=Pais|first=Abraham|title="Subtle is the Lord ...": The Science and the Life of Albert Einstein|year=1982|publisher=Oxford Univ. Press|location=Oxford|isbn= 0192806726|page=122|edition=1st ed.}}</ref> Ова е зачетокот на [[Фитцџералд–Лоренцова контракција|Фитцџералд–Лоренцовата контракција]], но нивната хипотеза немала теориска основа. Толкувањето на нултиот резултат на Мајкелсон–Морлиевиот експеримент е дека времето потребно за изминување на кружниот пат за светлината е [[изотропен]] (независен од насоката), но резултатот сам по себе не е доволен за да се прифати или отфрли теоријата за етерот и предвидувањата на специјалната теорија за релативитетот.<ref name="robertson">{{cite journal|last=Robertson|first=H.P.|title=Postulate versus Observation in the Special Theory of Relativity|journal=Reviews of Modern Physics|date=July 1949|volume=21|issue=3|pages=378–382|bibcode = 1949RvMP...21..378R |doi = 10.1103/RevModPhys.21.378 }}</ref><ref name="tw">{{cite book|last=Taylor|first=Edwin F.|title=Spacetime physics: Introduction to Special Relativity|year=1992|publisher=W.H. Freeman|location=New York|isbn=0716723271|pages=84–88|edition=2nd ed.|author2=John Archibald Wheeler }}</ref>
 
[[File:Kennedy-Thorndike experiment DE.svg|left|thumb|[[Кенеди-Торндајков експеримент|Кенеди-Торндајковиот експеримент]] прикажан со интереферентните прстени.]]