Амам (турски: hamam) или турска бања — варијанта на парна бања, сауна или руска бања

Турска бања, амам

Секој амам содржел пет групи простории: шадрван (гардероба) со квадратна основа, капалук (дел за адаптација) со правоаголни основи, халвет (простор за капење) еден квадратен простор на кој може да се надоврзат повеќе мали простории, хазна (резервоар за вода) и ќулхан (ложиште). Во халветот по обемните ѕидови се изградени камени банкини и камени корита – курни. Амамите покривани се со куполи и сводови. Осветлувањето е зенитално. Градени се од камен и тула. Затоплувањето е подно и преку ѕидовите. Внатрешноста била украсувана со декоративна пластика, главно, во тромпите, во лаковите и во горните ѕидни партии.

Амамите биле градени како двојни, т.н. чифте амами со посебни делови за жени и за мажи или како едноделни. Познати се Чифте амам (XV) и Даут-пашин амам (1489–1497) во Скопје (и двата адаптирани во уметнички галерии), амамот Дебој (XVI в.) во Битола, Воска амам во Охрид, амамот во Тетово и др.[1][2][3][4][5]

НаводиУреди

  1. М. Здравковиќ, Рестаурација и адаптација Даут-пашиног амама у Скопљу, Зборник заштите споменика културе, 1, Београд, 1950, 45-56
  2. И. Здравковиќ, Избор граѓе за проучавање споменика исламске архитектуре у Jугославији, Београд, 1964
  3. K. Tомовски, Амамот Дебој во Битола, Зборник на Археолошкиот музеј на Македонија, Скопје, 1975, 263-270
  4. K. Tомовски, Конзерваторски и реставраторски работи на Чифте амамот во 43 A AМAМ Скопје, „Културно наследство“, 5, Скопје, 1973, 1-5
  5. Л. Кумбараџи-Богоевиќ, Османлиски споменици во Скопје, Скопје, 1998, 169-195