Црква „Св. Никола“ - Штип

црква во Штип, Македонија
Coat of arms of the Macedonian Orthodox Church.png
Macedonian cross.svg
Свети Никола
Sv. Nikola - Štip 2.JPG

Поглед на црквата

Македонска православна црква
Епархија Брегалничка
Архијерејско намесништво Штипско
Парохија Штипска
Местоположба
Населено место Штип
Општина Штип
Држава Македонија
Општи податоци
Покровител Свети Никола
Градител Ѓорѓи Новаков-Џонгар
Изградба XIX век
Завршено 1867
Осветување 10 мај 1867
Живопис Никола Дамјанов
Градител Ѓорѓи Новаков-Џонгар
Зограф поголем број (во текстот)
Архитектонски опис
Архитектонски стил дамјановски
Портал „МПЦ“

Свети Никола или Свети Николај“катедрална црква на Брегалничката епархија на Македонската православна црква. Сместена е во западниот дел на градот Штип, крај патот за соседно Ново Село.

Историја и архитектураУреди

Изградена била врз темелите на старата Сифиева црква „Св. Никола“ од 1341 година, по угледот на црквата „Успение на Св. Богородица“ во Ново Село.[1] Со нејзините димензии и раскош претставува значаен споменик на преродбеничкиот период. Дело е на прочуениот градителски мајстор Ѓорѓи Новаков-Џонгар, во стилот на истакнатиот мајстор Андреја Дамјанов.[2] Храмот е завршен и осветен на 10 мај 1867 г., во времето на ќустендилскиот митрополит Игнатиј, кога Штип бил дел од Ќустендилската епархија.[3]

Црквата претставува трикорабна базилика, заобиколена со чардаци од западната, северната и јужната страна, кои на горниот кат преминуваат во галерија. Средишниот кораб е нагласен и е покриен со три куполи, а страничните со полуцилиндрични сводови. Внатрешноста на црквата украсена со живопис на сводовите, фрескоикони по ѕидовите, голем иконостас со икони и резба.[2] Дело е на видниот зограф Никола Дамјанов, кој ја живописува и ги украсува вратите со балдахини во 1889 година.[4] Фрескоживописот и резбата со богато украсениот балдахин во олтарниот дел и владичкиот престол во коработ на црквата се дело на Костадин Иванов Вангелов од Штип и тројцата браќа зографи Никола, Вангел и Коста Атанасови од Крушево.

Олтарните икони се дело на прочуениот сликар Димитар Андонов Папрадишки, како и од други зографи: Захарие Самоковлија, Атанасие Хризу, Хаџи Костадин од Велес, Јован Прилепчанин, Јован Атанасов, Коста Крстев.

Галерија на икониУреди

Во 1990 година, катот од црквата бил претворен во Постојана галерија на икони. Во неа е сместен богат фонд на уметнички творечки дела (икони, сакрални предмети, стари печатени црковни книги, одежди и други предмети). Целокупниот фонд на постојаната изложба се дела на повеќе македонски познати зографи и непознати зографи, меѓу кои и познати зографи од Штип, кујунџии, копаничари и други мајстори кои работеле во црквите и манастирите во Источна Република Македонија од XVII до почетокот на XX век.[5]

ГалеријаУреди

ПоврзаноУреди

НаводиУреди

  1. „Култура: Црква Свети Никола“. Општина Штип. Посетено на 11 јуни 2015.
  2. 2,0 2,1 Културно историски водич на град Штип / Cultural Historical Book - Guide. CIP - Каталогизација во публикација, Народна библиотека „Гоце Делчев“ Штип. 2002. стр. 62.
  3. „Храм Свети Николај - Штип“. Брегалничка епархија. Посетено на 2014-02-07.
  4. Ангелов, Валентин Ангелов (1998). Панорама на възрожденските приложни изкуства. София: Академично издателство „Проф. Марин Дринов“. стр. 34.
  5. Културно историски водич на град Штип / Cultural Historical Book - Guide. CIP - Каталогизација во публикација, Народна библиотека „Гоце Делчев“ Штип. 2002. стр. 63.

Надворешни врскиУреди