Отвори го главното мени

Транскрипцијата (предавањето) на странските јазици со македонското писмо, по правило, се врши онака како што се изговараат зборовите (и имињата). Со изворното писмо тие се пишуваат само во научни изданија. При тоа нивните гласовни особености се прилагодуваат колку што е тоа можно кон гласовниот систем на македонскиот јазик, т.е. гласовите што ги има во македонскиот јазик се предаваат со македонски слични гласови.

Македонска фонетика и фонологија
Македонската буква и глас „ѕ“.
Гласови
Писмо
Поврзано
Македонска граматика
Македонски јазик

Некои туѓи поими и имиња се влезени во македонскиот јазик посредно, преку други јазици, што оставило трага врз нивниот изговор, и за ова се води сметка при предавањето на туѓите имиња во македонскиот јазик.

Ова е само општ водич за транскрипцијата на најчестите гласови во странските јазици. За правилата за транскрипција на поединечни јазици во целост, погледајте ја ним релевантната статија на почетокот на секој поднаслов.

АлбанскиУреди

  • Самогласката Ë се предава обично со е или а: Skënder — Скендер, Dhimitër — Димитар; по согласка на крајот од името не се предава: Meritë — Мерит.
  • Самогласката Y на македонски јазик се предава со буквата и: Ymer — Имер, Ylli — Или.
  • Албанското Q на македонски јазик се предава со буквата ќ: Shaqiri — Шаќири, Qemal — Ќемаљ.
  • L на македонски јазик се предава со буквата л пред e, i и љ во други позиции: Lefter — Лефтер, Latif — Љатиф, Lutfi — Љутфи; LL со л: Llambi — Ламби, Olloman — Оломан.
  • X на македонски јазик се предава со буквата ѕ: Xoxi — Ѕоѕи, Xoi — Ѕои.
  • Ç на македонски јазик се предава со буквата ч: Çami — Чами, Çamëria — Чамерија.
  • ZH на македонски јазик се предава со буквата ж: Zhyta — Жита, Zhuri — Жури.
  • XH на македонски јазик се предава со буквата џ: Xhafer — Џафер, Xhabir — Џабир.
  • SH на македонски јазик се предава со буквата ш: Shaip — Шаип, Shaqiri — Шаќири.
  • GJ на македонски јазик се предава со буквата ѓ: Gjergj — Ѓерѓ, Gjon — Ѓон.
  • LL на македонски јазик се предава со буквата л: Llolla — Лола.
  • Посебните албански гласови rr, dh и th се предаваат со р, д и т: Muharrem — Мухарем, Myderrizi — Мидеризи, Dhori — Дори, Dhimitër — Димитар, Thimi — Тими, Thaçi — Тачи.

АнглискиУреди

  • A на македонски јазик се предаваат со буквата а: Harlow — Харлоу
  • W на македонски јазик се предаваат со буквата в: Washington — Вашингтон
  • J, а понекогаш и G на македонски јазик се предаваат со буквата џ: John — Џон
  • Гласовите θ и ð на македонски јазик се предаваат со буквите т и д: Thomy — Томи
  • PH на македонски јазик се предаваат со буквата ф: Philips — Филипс
  • SH на македонски јазик се предаваат со буквата ш: Bush — Буш
  • C на македонски јазик се предаваат со буквата к или со буквата с: Cleveland — Кливленд, Cincinnati — Синсинати
  • I на македонски јазик се предаваат со групата ај: Iowa — Ајова
  • Y на македонски јазик се предаваат со буквата ј или со буквата и
  • Q на македонски јазик се предаваат со буквата к

АрапскиУреди

БелорускиУреди

  • І и Ы на македонски јазик се предаваат со буквата и: Крапіва > Крапива, Бачыла
  • Э и Е на македонски јазик се предаваат со буквата е: Астрэйка > Астрејка
  • Ў на македонски јазик се предаваат со буквата в: Бабаеўски > Бабаевски
  • ДЗ на македонски јазик се предаваат со буквата ѕ: Фадзееў > Фаѕеев
  • Я на македонски јазик се предаваат со буквите ја
  • Й на македонски јазик се предаваат со буквата ј
  • Ё на македонски јазик се предаваат со буквите јо

БугарскиУреди

  • Й на македонски јазик се предаваат со буквата ј: Йордан > Јордан
  • Щ на македонски јазик се предаваат со групата шт: Щерьо > Штерјо
  • Ъ на македонски јазик се предаваат со буквата а или со знакот ': Димитър > Димитар, Кънчо > К'нчо
  • Ь на македонски јазик се предаваат со буквата ј: Петьо > Петјо
  • Ю на македонски јазик се предаваат со групата ју: Юндола > Јундола
  • Я на македонски јазик се предаваат со групата ја: Янка > Јанка

ГерманскиУреди

  • Дифтонзите ai, ei, ay, ey на македонски јазик се предаваат со групата ај: Kaiser — Кајзер
  • Дифтонгот eu на македонски јазик се предаваат со групата ој: Heuss — Хојс
  • Ü на македонски јазик се предаваат со буквата и: Müler — Милер
  • X на македонски јазик се предаваат со групата кс: Marx — Маркс
  • SCH на македонски јазик се предаваат со буквата ш: Schiller — Шилер
  • ST на македонски јазик се предаваат со групата шт: Stuttgart — Штутгарт
  • SP на македонски јазик се предаваат со групата шп: Spandau — Шпандау
  • V на македонски јазик се предаваат со буквата ф: Vogel — Фогел
  • W на македонски јазик се предаваат со буквата в: Weber — Вебер
  • CH на македонски јазик се предаваат со буквата х: München — Минхен
  • TSCH на македонски јазик се предаваат со буквата ч: Fritsche — Фриче
  • TS и TZ на македонски јазик се предаваат со буквата ц
  • Ö на македонски јазик се предаваат со буквата е: Köln — Келн
  • Ä на македонски јазик се предаваат со буквата е: Länder - Лендер
  • ß на македонски јазик се предаваат со буквата с: Straße - Штрасе

ГрчкиУреди

  • ΑΙ на македонски јазик се предаваат со буквата е: Αικατερίνη — Екатерини
  • ΑΥ на македонски јазик се предаваат со групата аф или ав: Ναυαρίνου — Наварину, Ναυτεμπορική — Нафтемборики
  • Γ на македонски јазик се предаваат со буквата г: Γρηγώρης — Григорис
  • ΓΓ на македонски јазик се предаваат со групата нг: Ευάγγελος — Евангелос
  • ΓΚ на македонски јазик се предаваат со буквата г: Πέγκυ — Пеги
  • Δ на македонски јазик се предаваат со буквата д: Δημήτρης — Димитрис
  • ΕΙ на македонски јазик се предаваат со буквата и: Ειρήνη — Ирини
  • ΕΙΑ на македонски јазик се предаваат со групата ија: Ευγένεια — Евгенија
  • ΕΥ на македонски јазик се предаваат со групата ев или еф: Ευστάθιος — Ефстатиос, Ευγένεια — Евгенија
  • Θ на македонски јазик се предаваат со буквата т: Θάνος — Танос
  • ΙΑ на македонски јазик се предаваат со групата ија: Ευλαμπία — Евламбија
  • ΜΠ на македонски јазик се предаваат со буквата б или групата мб: Μπάμπαλη — Бабали, Ναυτεμπορική — Нафтемборики
  • ΝΤ на македонски јазик се предаваат со буквата д или групата нд: Ντόρα — Дора, Αντονία — Андонија
  • ΟΥ на македонски јазик се предаваат со буквата у: Παπαναστασίου — Папанастасиу
  • ΤΖ на македонски јазик се предаваат со буквата ѕ или џ: Τζένη — Ѕени или Џени
  • ΤΣ на македонски јазик се предаваат со буквата ц или ч: Τσακίρης — Цакирис или Чакирис
  • Υ на македонски јазик се предаваат со буквата и: Υψηλάντης — Ипсиландис

ИндонезискиУреди

ИрскиУреди

ИсландскиУреди

ИталијанскиУреди

  • Групата ia на македонски јазик се предаваат со групата ија: Italia — Италија
  • Групите pi, bi, fi, chi, ghi на македонски јазик се предаваат со групите пј, бј, фј, кј, гј: Pianella — Пјанела
  • Групите qu, cqu, gu на македонски јазик се предаваат со групите кв или гв: Aquaviva — Аквавива
  • C пред e и i се предава со ч а пред сите други со к: Marcello — Марчело
  • G пред e и i се предава со џ а пред сите други со г: gentile — џентиле
  • Z и ZZ на македонски јазик се предава со буквата ц: pizza — пица

ЈапонскиУреди

КаталонскиУреди

КинескиУреди

КорејскиУреди

ЛатинскиУреди

  • Y на македонски јазик се предаваат со буквата и: Lamyrus — Ламир
  • AE и OE на македонски јазик се предаваат со буквата e: Aeneas — Енеја
  • S помеѓу самогласки на македонски јазик се предаваат со буквата з: Asinius — Азиниј
  • C пред e, i, y на македонски јазик се предаваат со буквата ц додека основна вредност му е буквата к: Cicero — Цицеро
  • PH на македонски јазик се предаваат со буквата ф
  • TH на македонски јазик се предаваат со буквата т
  • CH на македонски јазик се предаваат со буквата х
  • RH на македонски јазик се предаваат со буквата р
  • X на македонски јазик се предаваат со буквата кс
  • H на македонски јазик се предаваат со буквата х
  • Завршетокот -us при предавање на македонски јазик се губи

МалајскиУреди

МонголскиУреди

ПерсискиУреди

ПолскиУреди

РускиУреди

  • Ы на македонски јазик се предаваат со буквата и: Крым — Крим
  • Ё на македонски јазик се предаваат со буквата јо, а позади согласките ж, ч, щ, ль, нь се предава со буквата о: Ёлкино — Јолкино, Плетнёв — Плетњов
  • Э на македонски јазик се предаваат со буквата е: Бэла — Бела
  • Групата ЬЕ зад согласка во средината или на крајот од зборот се предава со је освен пред л и н: Лаврентьев — Лаврентјев
  • Буквата Щ на македонски јазик се предаваат со групата шч
  • Я на македонски јазик се предаваат со групата ја
  • Й на македонски јазик се предаваат со буквата ј
  • Ю на македонски јазик се предаваат со групата ју

СловачкиУреди

  • Ľ на македонски јазик се предава со буквата љ: Kráľ > Краљ
  • Dz на македонски јазик се предава со буквата ѕ: Dzubáková > Ѕубакова
  • на македонски јазик се предава со буквата џ: Hodža > Хоџа
  • буквите Ď, Ť, Ň на македонски јазик се предава со буквите дј, тј и њ но не се обележуваат пред буквите I и E: Ďanova> Дјанова, Piešťany> Пјештјани, Rožňava> Рожњава, Ďedin> Дедин
  • Č на македонски јазик се предава со буквата ч
  • Š на македонски јазик се предава со буквата ш
  • Ť на македонски јазик се предава со буквата ќ
  • Ž на македонски јазик се предава со буквата ж
  • Ď на македонски јазик се предава со буквата ѓ

Должината на самогласките не се обележуваат кога се предаваат на македонски јазик.

СанскритУреди

СловенечкиУреди

  • LJ на македонски јазик се предава со буквата љ, Celje > Цеље
  • NJ на македонски јазик се предава со буквата њ: Kranj > Крањ
  • Č на македонски јазик се предава со буквата ч: Črnomelj > Чрномељ
  • Ž на македонски јазик се предава со буквата ж: Portorož > Порторож
  • Š на македонски јазик се предава со буквата ш: Šepulje > Шепулје

СрпскиУреди

КирилицаУреди

  • Буквата Ћ се предава со ќ: Мекић — Мекиќ, Тадић — Тадиќ
  • Буквата Ђ се предава со ѓ: Ђорђе — Ѓорѓе

ЛатиницаУреди

  • Буквата Ć се предава со ќ: Mekić — Мекиќ, Tadić — Тадиќ
  • Буквата Đ се предава со ѓ: Đorđe — Ѓорѓе
  • Буквата LJ се предава со љ: Ljuba — Љуба
  • Буквата Nj се предава со њ: Nemanja — Немања
  • Буквата Š се предава со ш: Dragaš — Драгаш
  • Буквата Ž се предава со ж: Živorad — Живорад
  • Буквата се предава со џ: Sandžak — Санџак

СтарогрчкиУреди

ТајландскиУреди

ТурскиУреди

  • Ğ на македонски се предава со буквата г: Erdoğan > Ердоган
  • C на македонски јазик се предава со буквата џ: Cavit > Џавит
  • Y се предава со буквата ј: Yusuf > Јусуф
  • Ç на македонски јазик се предава со буквата ч: Çağlayangil > Чаглајангил
  • Ş на македонски јазик се предава со буквата ш: Şaban > Шабан
  • Ö на македонски јазик се предава со буквата о: Ömer > Омер
  • Ü на македонски јазик се предава со буквата у: Üzden > Узден
  • Самогласката I на македонски јазик се предава со буквата а или знакот ’: Sanık > Сан’к
  • Кога знакот ^ стои над A и I по буквите K, G и L тогаш овие согласки се изговараат како ќ, ѓ или љ: Kâmil > Ќамил, Âgâh > Аѓах, Nalân > Наљан.

Сите останати имиња што содржат стандардни латинични букви се преведуваат исто.

УкраинскиУреди

ФранцускиУреди

Францускиот јазик има многу неизговорени букви, пр. t и s на крај на зборови Châtelet — Шатле e помеѓу две согласки во меѓузборни слогови Châtelet — Шатле.

  • U се преведува со и: Dupont - Дипон
  • Ако U е следена со N или M се преведува со е: Lebrun - Лебрен
  • Буквите Â и A на македонски јазик се предаваат со буквата а: Châtelet — Шатле
  • Буквите É, È, Ê, Ë и групите AI, AY, EI, EU, OEU на македонски јазик се предаваат со буквата e: Fernandel — Фернандел, Lefèvre — Лефевр, Genêts — Жене.
  • Буквите O, Ô и групите AU, EAU на македонски јазик се предаваат со буквата o: Rhône - Рона, Malraux - Малро, Bordeaux - Бордо
  • Буквите I, Y, Î и Ï на македонски јазик се предаваат со буквата и: Michel — Мишел, Baïf — Баиф
  • Групата OU на македонски јазик се предава со буквата у: Toulon — Тулон
  • Групата IA кога I е посебна самогласка, се предава со ија: Florian - Флоријан
  • Групата OY се предава со оај: Boyer - Боаје
  • Дифтонгот OI на македонски се предава со оа: Delacroix - Делакроа
  • Групата CH на македонски јазик се предава со буквата ш
  • Групата GN на македонски јазик се предава со буквата њ: Avignon - Авињон, Matignon - Матињон
  • Y се предава со ј кога се наоѓа меѓу а или и, и самогласка: Mayotte - Мајот
  • J на македонски јазик се предава со буквата ж
  • C пред e, i, y се предава со с, а пред а, о, у со к: Cyrano - Сирано, Colmar - Колмар
  • Ç се предава со с: Çaloire - Салоар
  • G пред e, i, y се предава со ж, а пред а, о, у со г: Gironde - Жиронда, Garonne - Гарона
  • TCH на македонски јазик се предава со буквата ч
  • H на македонски јазик не се предава
  • S меѓу две самогласки на македонски јазик се предава со буквата з: Muset - Мизе, Toulouse - Тулуза

Хебрејски (еврејски)Уреди

ХиндиУреди

ХоландскиУреди

ХрватскиУреди

  • Lj на македонски јазик се предава со буквата љ: Ljubomir > Љубомир
  • Nj на македонски јазик се предава со буквата њ: Nemanja > Немања
  • Ć на македонски јазик се предава со буквата ќ: Ćirić > Ќириќ
  • Đ на македонски јазик се предава со буквата ѓ: Đura > Ѓура
  • Ž на македонски јазик се предава со буквата ж: Žika > Жика
  • Š на македонски јазик се предава со буквата ш: Šabac > Шабац
  • Č на македонски јазик се предава со буквата ч: Čačak > Чачак

ЧешкиУреди

  • буквите I и Y на македонски јазик се предава со буквата и: Karlovy Vary > Карлови Вари, Kratina > Кратина
  • Ň на македонски јазик се предава со буквата њ: Plzeň > Плзењ
  • дифтонзите ou, au и eu на македонски јазик се предава со буквите оу, ау и еу
  • Ř помеѓу вокали во почетокот и на крајот на зборот на македонски јазик се предава со буквите рж: Dvořák > Дворжак. Позади незвучна согласка се предава со ш а зад звучна со ж: Bŕezina > Бжезина, Přeštice > Пшештице
  • H и CH на македонски јазик се предава со буквата х: Hora > Хора, Chomutov > Хомутов
  • Ě пред p, b, m, v, f, d, t на македонски јазик се предава со буквите је: Vojtěch > Војтјех
  • Č на македонски јазик се предава со буквата ч
  • Ď на македонски јазик се предава со буквата ѓ
  • Ľ на македонски јазик се предава со буквата љ
  • Š на македонски јазик се предава со буквата ш
  • Ť на македонски јазик се предава со буквата ќ
  • Ž на македонски јазик се предава со буквата ж

ШпанскиУреди

  • C на македонски јазик се предава со буквата с или к во зависност од следната самогласка: Mexico > Мексико, Cervantes > Сервантес
  • буквите X и J на македонски јазик се предаваат со буквата х: Xeres > Херес, Juan > Хуан
  • двографата LL на македонски јазик се предава со лј: Sevilla > Севилја, но со Љ доколку стои на почетокот на зборот: Lleida > Љејда.
  • Ñ на македонски јазик се предава со буквата њ: Español > Еспањол
  • буквата z на македонски јазик се предава со буквата с: Zaragoza - Сарагоса, Mèndez - Мендес, но по традиција Venezuela - Венецуела[1]

ИзвориУреди


  1. Цветковски, Живко; Веновска-Антевска, Снежана (2017) (на македонски). Правопис на македонскиот јазик. Скопје: Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“-Скопје. стр. 288. http://www.pravopis.mk/.