Разлика помеѓу преработките на „Еп за Гилгамеш“

Додадени 6.607 бајти ,  пред 11 година
с
Отстрането уредувањето на 62.162.217.202 (разговор), вратено на последната верзија на Brest
с (Отстрането уредувањето на 62.162.217.202 (разговор), вратено на последната верзија на Brest)
[[Податотека:GilgameshTablet.jpg|left|thumb|170px|Табличка со „Епот за Гилгамеш“ на [[акадски јазик]]]]
Книжевноста кај Сумерите почнува со усните преданија. Старите митови, преданија, легенди,
почнуваат да се запишуваат со помош на сликовито писмо. Книжевните дела, како јуначките песни,
почнуваат да се запишtaka e езултат на усното пренесување. Оттаму, велиме дека епот има колективен автор, анонимен, т.е. автор се сите оние раскажувачи низ кои епот поминал (како во народното творештво воопшто).
легенди, биле пренесувани усно од поколение на поколение, со милениуми. Меѓу најзначајните митски епови од сумерско-вавилонската книжевност ги издвојуваме Епот за создавањето на светот, [[Енума Елиш]], Епот за одењето на Иштар во подземјето, Епот за Етана, Епот за Адапа и други, но најзначаен е Епот за Гилгамеш, владетелот на [[Урук]]. Како готов, запис се наоѓа некаде околу 1800-1700 г. п.н.е. и е резултат на усното пренесување. Оттаму, велиме дека епот има колективен автор, анонимен, т.е. автор се сите оние раскажувачи низ кои епот поминал (како во народното творештво воопшто).
 
<br />
==Структура и содржина на епот==
Како литературен вид, [[еп]]от е најдолгата раскажувачка структура во стих. Така, и „Епот за Гилгамеш“ е пишуван во стихови, поделени во дванаесет пеења, напишани на дванаесет плочи, кои пак, може да се поделат на два дела: првиот дел е во првите седум пеења (херојството на Гилгамеш и [[Енкиду]]); вториот дел од осмото до дванаесеттото пеење (страдањата на Гилгамеш).
Епот започнува со пролог, вовед (од современ аспект), во кој се запознаваме со Гилгамеш. Во ова
'''прво пеење''', има опис на ликот на Гилгамеш (поконкретно за описот во следните точки), се зборува за раѓањето (создавањето) на неговиот ’соперник’ Енкиду, како и за влегувањето на Енкиду во Урук.
Во '''второто пеење''' се зборува за запознавањето на Гилгамеш и Енкиду, меѓусебното испитување на
силите, збратимувањето и подготвувањето за борба против Хумбаба.
 
Во '''третото пеење''' се сретнуваме со сонот како точно предвидување на она што се случува подоцна.
Hacked By DarklorD
Енкиду сонува лош сон, а Гилгамеш прави ритуал (составен дел од митолошкиот начин на живот), за да го
спречи лошото пророштво на сонот. '''Четвртото пеење''' е карактеристично по тоа што се сретнуваме со јуначки подвиг на јунаците (главна карактеристика на јуначки еп). Тие го убиваат чуварот на гората на Хумбаба. Важно е да се спомене и тоа што боговите се вклучуваат во борбата помагајќи им на јунаците (подоцна ова е често во митовите на поновите цивилизации).
 
'''Петтата плоча''' зборува за уште еден сон на Енкиду. Гилгамеш го толкува како позитивен. Сонот се
исполнува: по борбата со Хумбаба, тие излегуваат победници и се враќаат во Урук со неговата глава.
Во '''шестата плоча''' Гилгамеш ја отфрла љубовта на Иштар, а таа му праќа небесен бик да го убие.
Гилгамеш ја потврдува својата сила и го убива бикот, со што го навлекува гневот на божицата Иштар.
'''Седмото пеење''' е сонот на Енкиду, кој предвидува смрт. Сонот се исполнува; Енкиду легнува болен
и умира.
 
Во '''осмото пеење''' се сретнуваме со тажењето како посебен жанр во народната традиција. Гилгамеш
е исполнет со тага за загубениот другар и брат и тагува над неговото тело. '''Деветтата плоча''' претставува пресврт во фабулата. Гилгамеш, соочен со смртта на Енкиду, си го поставува прашањето за сопствената смрт. Неможејќи да се помири со својата смртност, решава да бара можност за бесмртност.
'''Десеттата плоча''' зборува за потрагата на Гилгамеш, напуштањето на домот, патувањата. Дознава
за дрвото на животот и се упатува кон Утнапиштим.
 
'''Единаесеттата плоча''' е мошне значајна, затоа што зборува за митот за [[потоп]]от, што е извор (во пишана форма) на идејата за крајот на светот. Оваа епизода можеме да ја сретнеме во многу религии, некаде целосно пресликана, некаде разработена, изменета. Утнапиштим е тој што ја раскажува приказната за потопот и му кажува на Гилгамеш како да стигне до билката. Кога Гилгамеш ја наоѓа, змијата е таа што му го краде ’вечниот живот’.
 
Во '''дванаесеттото пеење''' се сретнуваме со уште еден митолошки мотив, кој го сретнуваме и во
старогрчката митологија и на други места – слегувањето во подземјето. Од оваа епизода ја гледаме
идејата на Сумерите за подземниот свет; животот по смртта; контактот со мртвите; комуникацијата со
нив итн.
 
==Ликот на Гилгамеш==
80

уредувања