Разлика помеѓу преработките на „Падеж“

Одземени 24 бајти ,  пред 11 година
с
Бот Менува: la:Casus grammaticus; козметички промени
с (Бот Менува: eo:Kazo (gramatiko), ext:Casus gramaticalis)
с (Бот Менува: la:Casus grammaticus; козметички промени)
Во [[лингвистика]]та, '''падеж''' е [[Флексична парадигма|парадигма]] на [[флексија|флексивни]] [[именки]]. Во многу европски јазици, променливите форми означуваат [[граматика|граматичка]] улога.
 
Кај флексичните јазици, именките се ''деклинираат'' во рзлични форми или '''морфолошки падежи''', кои ја назначуваат улогата на именката во реченицата. Морфолошките падежи се еден начин на назналување на '''граматички падеж'''; другите начини се наведени подолу. Морфолошките падежи обично се назначуваат со наставки, но во прилог на тоа, или наместо тоа, може да има и морфолошки модификации на именичната основа (видете [[неконцентративна морфологија]], [[аблаут]] и [[умлаут]]).
 
Падежи постојат во многу [[Индоевропски јазици]] како [[латински]], [[Германски јазик|германски]] и [[Санскрит]]; кај [[Дравидијски јазици|дравидијските јазици]] како [[Тамилски јазик|тамилски]]; во речиси сите [[уралски јазици]] како [[Фински јазик|фински]] и [[Унгарски јазик|унгарски]]; во [[Свахили]] и многу други. Првобитно и [[Македонскиот јазик|македонскиот јазик]] имал сложен падежен систем кој бил наследен, преку [[Старословенски јазик|старословенскиот]], од [[Прасловенски јазик|прасловенскиот јазик]]; меѓутоа со тек на време овој систем бил напуштен. [[Староанглиски јазик|Староанглискиот]] имал опширен падежен систем. Во современата [[англиска граматика]], истата информација се пренесува преку [[зборовен ред|зборовниот ред]] и [[предлог|предлозите]], иако постојат некои остатоци од стариот систем (како „he“ наместо „him“; видете [[Англиски деклинации]]).
 
Подолу стои пример за латинска деклинација, со зборот '''homo''' (човек).
 
*''[[номинативно-акузативен јазик|номинативно-акузативни]]'': вршителот во преносните и непреносните глаголи е секогаш [[номинатив]]от. Пациентот на (преодниот) глагол е [[акузатив]]от. [[Датив]]от исто така може да биде присутен.
*''[[ергативно-апсолутивен јазик|ергативно-апсолутивни]]'' (или само ''ергативен''): Пациентот на глаголот е секогаш во [[апсолутив]], заедно со глаголот кај непреодните глаголи. Доколку се присутни и вршителот и пациентот, агентот е во [[ергатив]].
*''[[активно-стативен јазик|активно-стативни]]'' (или само ''активен''): Вршителот на глаголот е секогаш во [[субјектив]], а пациентот секогаш во [[објектив]]. Падежот не зависи од тоа дали глаголот се користи како преоден или непреоден.
*''[[активатив јазик|активатив]]'': Една именка во реченицата е тема на фокус. Оваа именка е [[активатив]], и информациите било каде на друго место (на пример [[глагол]]ски [[афикс]] во [[тагалог]]) кој ја наведува улогата на активативот. Активативот може да биде наведен како вршител, пациент, итн. Други именки можат да бидат флексирани за падеж, но падежите се преоптоварени; на пример, во тагалог, и подметот и прирокот на глаголот се изразени во [[генитив]] кога не се во активатив.
 
Следниве се системи кои некои јазици ги користат за означување на падеж наместо или како додаток на деклинација:
[[лема (лингвистика)|Лемските]] форми на зборови, кои се форми одбрани по договор како канонски форми на зборот, обично се [[одбележаност|најнеодбележаните]] или најосновни падежи, which is typically the nominative, trigger, or absolutive case, whichever a language may have.
 
== Видете исто така ==
*[[Листа на падежи]]
 
== Надворешни врски ==
*[http://www.hi.is/~eirikur/cases.pdf Статусот на морфолошкиот падеж во исландскиот лексикон] од Ејрикур Регнавалдсон. Расправа на темата дали дали падежите носат неразделиво синтаксичко или семантичко значење.
*[http://web.phil-fak.uni-duesseldorf.de/~wdl/OptCase.pdf Оптимал (падеж): Распределба на падежите во германскиот и исландскиот] од Дитер Вундерлих.
[[it:Caso (linguistica)]]
[[ja:格]]
[[la:Casus grammaticus]]
[[lt:Linksnis]]
[[ms:Kasus tatabahasa]]