Разлика помеѓу преработките на „Шаховска стратегија и тактика“

с
нема опис на уредувањето
с
с
=== Цвишенцуг ===
:''Главна статија: [[Цвишенцуг]]''
Германскиот збор ''zwischenzug'' значи „меѓупотег“; ова е честа тактика која се јавува во речиси секоја игра: наместо да се соочи со директна закана, постапка која противникот ја очекува, играчот одигрува потег кој претставува уште поголема закана, често во облик на напад врз кралицата или кралот. Противникот најпрвин мора да се соочи со оваа закана, и ова идеално би го ставило во неповолна ситуација.
The German ''zwischenzug'' means "intermediate move"; it is a common tactic that occurs in almost every game: instead of countering a direct threat, which the opponent expects, a move is played which poses an even more devastating threat, often an attack against the queen or the king. The opponent has to counter that threat first, and this will ideally change the situation to a disadvantage.
 
При планирањето на тактика, треба да се биде секогаш претпазлив од ''цвишенцунг''.
When you plan your tactics, you should always watch out for a ''zwischenzug''.
Не треба да се претпоставува дека противникот ќе се соочи со заканите веднаш.
Don't assume that the opponent has to counter your threats immediately.
Добра навика е секогаш да се проверува дали противникот ве шахира или прави потези кои се опасни за вашата кралица и обратно - очекувајте ги заканите на противникот и планирајте изненаден ''цвишенцуг''.
It is good practice to always check whether your opponent has a check or a move threatening your queen. Conversely, anticipate your opponent's threats and plan a surprising ''zwischenzug''.
 
=== Жртвувања ===
:''Главни статии: [[Гамбит]], [[жртвена размена]]''
 
Често е потребно да се дисбалансира позицијата или [[темпо (шах)|темпо]]то на противникот. Ова го изведуваме најпривин со '''жртвување''' на извесен материјал, кои подоцна се враѓаат со некаква „камата“. Жртвувањето на пиони при отварањето се нарекуваа ''гамбит''; гамбитот не е наменет за краткорочна материјална добивка, туку за постигнување на поактивна позиција.
Often it is necessary to throw the opponent's position or [[темпо (шах)|темпо]] out of balance by first '''sacrificing''' some material, sometimes to be regained with interest a couple of moves later. Pawn sacrifices in the opening are known as gambits; they are usually not intended for material short-term gain but instead to achieve a more active position.
 
Директни напади врз противничкиот [[Крал (шах)|крал]] често започнуваат со жртвувања; чест пример е ловец кој се жртвува на h7, шахирајќи го кралот на g8 кој мора да го земе ловецот, по што белата кралица и коњ напаѓаат молњевито.
Direct attacks against the enemy [[King (chess)|king]] are often started by sacrifices; a common example is a bishop sacrificing itself on h7, checking the king on g8 who has to take the bishop, after which the white queen and knight develop a fulminant attack.
 
=== Напади врз кралот ===
<td align="center">[[image:Chess_sacrifice_bishop_h7.png]]
</tr><tr>
<td align="center">''ColleКол vs.против OО'HanlonХанлон, 1930<br>ColleКол playedодигрува 12.Bxh7+''
</tr></table>
Нападите врз крал во рокада обично се оправдани со некоја неурамнотеженост: имате повеќе сила на страната на кралот отколку противникот, или пак противникот ја има ослабена позицијата на својот крал со поместување на пион пред него.
Attacks against the castled king are usually justified by some imbalance: you have more firepower on the king's side than your opponent, or the opponent weakened his king's position by moving one of the pawns in front of the king.
 
Многу матирања следат по жртви: ако целта е мат, материјалот повеќе не е важен. Кларицата е речиси секогаш најважната фигура при матирањето, заради разните нејзини можности (начини) за мат. Тука најчесто среќаваме т.н. „контактен шах“ каде кралицата едновремено е штитена од некоја друга фигура. На пример, бел коњ g5, црн крал на g8 и кралицата матира на h7, или црниот ловец на f6 или h6 и белата кралица на g7 го матира црниот крал на g8.
Many mating attacks are introduced by sacrifices: if mate is the goal, material doesn't matter anymore. The queen is almost always the most important piece in a mating attack, since she has various ways of mating a king. The most common is a direct "contact check" while being protected by one of her own pieces. For instance, white knight g5, black king on g8 and the queen mates at h7, or black bishop at f6 or h6 and the white queen on g7 mates the black king on g8.
 
Не мора да значи дека секој напад за матирање мора да биде шах. Често шахирање само го носи кралот на подобра позиција, или го заслабува сопствениот распоред. Пробајте да изнајдете „тивки“ потези кои би ви донеле успех.
Don't assume that every move in a mating attack has to be a check. Often, a check just drives the king to a better position, or weakens your own setup. Try to find "quiet" moves which seal the deal.
 
===Цугцванг===
:''Главна статија: [[Цугцванг]]''
Во шахот, ''zugzwang'' (германски за „принуден потег“) се јавува кога еден играч, заради тоа што е негов ред, мора да направи потег, но секој можен потег му ја заслабува позицијата. Вакви ситуации среѓаваме често - особено често при крајот на играта, каде има помалку избор на позиции.
In chess, ''zugzwang'' (German for "compulsion to move") occurs when one player, because it is his turn to move, must make a move but every possible move weakens his position. The player is put at a disadvantage because he would like to pass and make no move, but a move has to be made. Situations involving zugzwang occur uncommonly; when they do occur, it is most commonly in the endgame, where there are fewer choices of available moves.
 
== Стратегија ==
=== Отворање ===
:''Главна статија: [[Шаховско отворање]]''
Почетниците не треба да паметат отворања. Наместо тоа, тие треба внимателно да следат неколку принципи со кои ќе можат да заземат пристојна позиција кон средината на играта освен ако не играат против особено вешт играч.
For beginners, it is not helpful to memorize opening moves. Instead, by carefully following a handful of principles, one can typically achieve a decent position for the middle game unless facing an exceptionally skilled opponent.
 
Најважниот дел од таблата е центарот (e4, d4, e5, d5). Првичната цел треба да биде позиционирање на пионитре и лесните фигури на начин кој би го контролирал центарот. Втората цел е да се тргне кралот од опасниот центар со рокада. Третата цел е да се мобилизираат што е можно повеќе тешки фигури.
The most important part of the board is the center (e4, d4, e5, d5). The first goal is to position pawns and minor pieces in such a way as to control the center. The second goal is to move the king away from the dangerous center by castling. The third goal is to mobilize (develop) as many major pieces as possible.
 
Секој потег треба да придонесува кон овие цели и треба да се избегнува играње на непотребни потези. Белите коњи обично се поставуваат на c3 и f3 при нивното прво поместување. Кралицата треба да избегнува кои се препрани или премногу длабоко во непријателската територија бидејќо во меѓувреме противникот може да развие ситуација во која таа ќе биде загрозена. По рокадата, останатите ловци и коњи треба да се тргнат така што топовите би можеле меѓусебно да се штитат и да оперираат поефективно. За ова обично се потребни првите 10 или повеќе потези и така ја завршува фазата на отворање.
Every move should contribute to these goals and one should avoid losing time by making useless moves. The white knights are usually developed to c3 and f3 upon their first moves. The queen should avoid moving too early and too far into enemy territory because otherwise the opponent will be able to play developing moves which at the same time threaten the queen. Once castling has been achieved, the remaining bishops and knights should be moved out of the way so that the two rooks protect each other and operate more effectively. This usually requires the first 10 moves or more and ends the opening phase of the game.
 
=== Простор ===