Жарулка: Разлика помеѓу преработките

Додаден 41 бајт ,  пред 5 месеци
нема опис на уредувањето
(Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.8)
Нема опис на уредувањето
 
[[Податотека:Gluehlampe 01 KMJ.jpg|мини|десно|120п|Жарулка]]
'''Жарулката''', '''инкандесцентната светилка''', односно '''класичната електрична светилка''' е вештачки извор на [[светлина]] која се создава кога [[електрична струја|електричната струја]] поминувајќи низ тенко ([[волфрам]]ово) влакно го загрева до усвитување, кое потоа почнува да зрачи светлина. Зрачењето на светлина всушност е предизвикано од топлината. Стаклениот балон спречува металното влакно да дојде во допир со кислородот од околниот воздух (со што би била уништена).
[[Податотека:Wolfram-Halogenglühlampe.png|мини|120п|[[Халогена светилка]] Halogen Xenon 70&nbsp;W (EU < 2009 conforme)]]
'''Жарулката''', '''инкандесцентната светилка''', односно '''класичната [[електрична светилка]]''' е вештачки извор на [[светлина]] која се создава кога [[електрична струја|електричната струја]] поминувајќи низ тенко ([[волфрам]]ово) влакно го загрева до усвитување, кое потоа почнува да зрачи светлина. Зрачењето на светлина всушност е предизвикано од топлината. Стаклениот балон спречува металното влакно да дојде во допир со кислородот од околниот воздух (со што би била уништена).
 
Класичните светилки се произведуваат за различни напони (од 1,5 до 300 V) и во различни големини. Имаат едноставна конструкција и затоа нивната цена за производство е ниска. Работат многу добро на [[наизменична струја|наизменична]] и [[еднонасочна струја]].
 
Жарулката нашла широка примена, како во куќната така и во индустриската комерцијална употреба. Заради тоа што произведува и прилична количина на топлина се користи во разни цели каде покрај светлината е потребна и помала количина на топлина, на пр. инкубатори, кај младата живина, процеси на сушење, итн.
[[Податотека:Gluehlampe 01 KMJ.jpg|мини|десно|120п|Жарулка]]
[[Податотека:Wolfram-Halogenglühlampe.png|мини|120п|[[Халогена светилка]] Halogen Xenon 70&nbsp;W (EU < 2009 conforme)]]
 
Денес наголемо се јавува тенденција на замена на жарулките со други видови светилки, главно заради помалата потрошувачка на енергија. Доста држави (вклучувајќи ги и членките на ЕУ) одат толку далеку што планираат целосна забрана на користење на жарулките заради потребата да се штединамали потрошувачката на електрична енергија.
Жарулката нашла широка примена, како во куќната така и во индустриската комерцијална употреба. Заради тоа што произведува и прилична количина на топлина се користи во разни цели каде покрај светлината е потребна и помала количина на топлина, на пр. инкубатори, кај младата живина, процеси на сушење, итн.
Денес наголемо се јавува тенденција на замена на жарулките со други видови светилки, главно заради помалата потрошувачка на енергија. Доста држави (вклучувајќи ги и членките на ЕУ) одат толку далеку што планираат целосна забрана на користење на жарулките заради потребата да се штеди потрошувачката на електрична енергија.
 
== Историја на жарулката ==
Уште во 1802 година [[Хамфри Дејви]] ја имал најмоќната електрична [[батерија]] на светот. Истата година го добил првото светло од усвитено тело пуштајќи електрична струја низ тенко парче [[платина]] кое се усвитило. Платината ја избрал заради високата [[точка на топење]]. Добиеното светло не било доволно силно, ниту траело доволно долго, така што не нашло некоја практична примена. Но тоа било претходница за многу серии експерименти во следните 75 години, до изработката на светилката од Томас Едисон која добила свое место во пракса и почнала првпат комерцијално да се употребува во 1879 година.<ref name=Davis>Davis, L.J. "Fleet Fire." Arcade Publishing, New York, 2003. ISBN 1-55970-655-4</ref>
Хамфри Дејви исто така, во 1809 година, направил [[лачна светилка]], поврзувајќи две јагленови прачки на батеријата. Ова го демонстрирал на Англискиот кралски институт во 1810 година.
Во текот на XIX век, експериментите се ределе еден по друг. Се користеле разни материјали како: платина, иридиум, јагленови прачки, итн.
 
Дури во 1835 година Џејмс Линдсеј демонстрирал константна електрична светлина во [[Данди]], [[Шкотска]]. Се разбира тоа било многу слаба светлина, како што и самиот Линдсеј рекол, можел да чита книга кога светилката била оддалечена до некои 45 см. Со понатамошно усовршување на својот изум не продолжил, бидејќи наводно се заинтересирал за безжична телеграфија.
 
== Конструкција ==
Жарулката се состои од стаклен балон со [[волфрам]]ово влакно низ кое протекува електрична струја. Контактните жици кои проаѓаат низ стакленото подножје поврзани се со влакното. Потпорните жици всадени во стаклената основа го држат волфрамовото влакно. Стаклениот балон е наполнет со инертен гас, како што е [[аргон]]от, со цел да се намали испарувањето на жарното влакно. Електричната струја го загрева волфрамовото влакно до околу 2-3.000<sup>o</sup>К, доста пониска од точката на топење на волфрамот (3.695<sup>о</sup>К). Температурата на влакното зависи од обликот и големината на влакното, како и од јачината на струјата која поминува низ влакното. Вжареното влакно зрачи светло со приближно постојан спектар. Најчестите моќности на жарулките кои се на пазарот се: 25, 40, 60, 75 и 100 вати (W). Производството на жарулки е во доста поширок опсег, од 0,1 до 10.000 W.
 
{| border="0"
 
== Поврзано ==
* [[Електрична светилка]]
* [[Халогена светилка]]
 
== Наводи ==
{{Наводи|2}}
== Литература ==
* {{Наведена книга |last=T.K. Derry & | first = Trevor Williams | title = A Short History of Technology | publisher = Oxford University Press |year=1960}}
* -{A. Zukauskas, M.S. Shur and R. Caska, Introduction to solid-state ligthing, John Willey & Sons, 2002}-.
 
== Надворешни врски ==
{{Ризница-врска|Incandescent light bulbs}}
* {{en}} [http://bulbcollector.com/story1.html -{Story-of-The-Lamp] {{en}}-]
 
[[Категорија:Осветлување]]
6.514

уредувања