Преспа: Разлика помеѓу преработките

Додадени 65 бајти ,  пред 1 година
нема опис на уредувањето
[проверена преработка][проверена преработка]
сНема опис на уредувањето
Нема опис на уредувањето
[[Податотека:Prespa lake basin.svg|десно|мини|250п300п|Карта на регионот Преспа.]]
'''Преспа''' (истор. знач. „песочна преграда“ или „снежен навев“) — котлина и [[историско-географска област]] во регионот [[Македонија (регион)|Македонија]], сега разделенаподелена помеѓу државите [[Република Македонија]], [[Грција]] и [[Албанија]].
 
== Географски карактеристики ==
{{Главна|Преспанска Котлина}}
[[File:Населбите во Преспа.pdf|thumb|мини|лево300п|Книга „Населбите во Преспа“ <small>(КликниКлик на сликата за да се отвори и чита во целост)</small></br>Книгата „Населбите во Преспа“.]]
[[Податотека:Prespansko_pristaniste.jpg|десно|мини300п|исправеномини|Пристаниште на Преспанското Езеро.]]
[[Податотека:Prespa-ostrov.jpg|мини|десно300п|Островот [[Голем Град]].]]
 
Во географска смисла на зборот поимот Преспа претставува голема [[котлина]] во чиј центар се сместени двете преспански езера — [[Преспанско Езеро|Големото]] и [[Мало Преспанско Езеро|Малото]].
*** [[Грнчари]].
 
== Географски карактеристики ==
{{Главна|Преспанска Котлина}}
[[File:Населбите во Преспа.pdf|thumb|мини|лево|Книга „Населбите во Преспа“ <small>(Кликни на сликата за да се отвори и чита во целост)</small>]]
Преспанската котлина од сите страни е обиколена со високи планини:
* на исток е планината Баба со највисокиот врв [[Пелистер]] (2.601 м);
=== Хидрографија ===
 
[[Податотека:Prespansko_pristaniste.jpg|десно|мини|исправено|Пристаниште на Преспанското Езеро]]
'''Големото Преспанско Езеро''' има површина од {{км2|284}} со [[надморска височина]] од 853 м и најголема длабочина од 54 м, спаѓа меѓу најчистите езера во светот. Од површината на езерото 65% и припаѓаат на Република Македонија, 18% на Република Албанија и 17% на Република Грција.
[[Податотека:Prespa-ostrov.jpg|мини|десно|Островот [[Голем Град]]]]
Во Големото Преспанско Езеро постојат два острова:
* [[Голем Град]] (''Св. Петар'') со површина од 1&nbsp;км<sup>2</sup>, се наоѓа мошне близу до тромеѓато од државните граници и ѝ припаѓа на Република Македонија. Обраснат е со [[фоја|фојова]] шума (''Јuniperus foeditissima'') стара неколку векови, богат е со археолошки наоѓалишта и е заштитен со закон како природна реткост.
 
=== Клима ===
Климата во Преспа е умерено континентална, со влијание од [[Медитеран]]от што условува топли лета со свежи ноќи и благи зими. Маглата е реткост во Преспа. Просечната температура во периодот [[јануари]] - [[февруари]] изнесува 0,3°С, а максималните температури [[јули]] - [[август]] од 28-32°С. Температурата на водата во Преспанското Езеро во периодот јули-август достигнува до 27°С, и е доста пријатна за капење.
 
Маглата е реткост во Преспа.
 
Просечната температура во периодот [[јануари]] - [[февруари]] изнесува 0,3°С, а максималните температури [[јули]] - [[август]] од 28-32°С.
 
[[Image:Панорама на Преспа.jpg|thumbмини|300px900п|центар|Поглед кон езерото и регионот.]]
Температурата на водата во Преспанското Езеро во периодот јули-август достигнува до 27°С, и е доста пријатна за капење.
 
== Историја на регионот ==
[[Податотека:Yankovets Selianka.jpg|мини|десно|исправено300п|Жена од [[Јанковец]] во [[Македонски народни носии|народна носија]], </br>[[Горна Преспа]], почеток на [[20 век|XX]] век.]]
 
[[Image:Панорама на Преспа.jpg|thumb|300px|Поглед кон езерото и регионот]]
Во денешните граници, регионот е поделен помеѓу три дела, што е резултат на поделбата на Македонија по Двете балкански и [[првата светска војна]].
 
 
Во [[6 век|VI]] и [[7 век|VII]] век во Преспа се населуваат словенски племиња од племенскиот сојуз [[Березити]] - [[Брсјаци]].
[[Податотека:Yankovets Selianka.jpg|мини|десно|исправено|Жена од Јанковец во народна носија, Горна Преспа, почеток на XX век]]
Во [[10 век|X]] и [[11 век|XI]] век, за време на владеењето на [[Цар Самуил|Самуил]], [[Гаврило Радомир]] и [[Јован Владислав]] се спомнува покрај Преспанското Езеро градот Преспа, престолнина на првата средновековна македонска држава. Овој град истовремено бил седиште и на архиепископот на Афтокефалната македонска црква, чие седиште подоцна е пренесено во [[Охрид]]. Овде е основана и првата држава на македонските Словени под водство на синовите на кнезот Никола, четворицата комитопули: Давид, Арон, Мојсеј и Самуил. Најмладиот Самуил бил прогласен за цар. Успешно владеел со првата македонска држава. Самоиловото царство се протегало од Македонија и цела Бугарија на исток, [[Тесалија]], [[Епир]] и Албанија на запад, до [[Дукља]], [[Рашка]], [[Срем]] и [[Босна]] на север. Владеел од [[976]] год до [[1014]] год. Таа година бил поразен од византискиот цар [[Василиј II]] во битката на Беласица. На 14.000 заробени војници им биле извадени очите, секој стоти имал по едно око, Царот Самоил ги пречекал во Преспа и скршен од болка умира на [[6 октомври]] [[1014]] год. Државата опстојувала сè до [[1018]] год. Во тој период Царот Василиј II ја изградил тврдината [[Василида]] на Петринска планина над с. [[Евла (Ресенско)|Евла]] и Константион покрај западниот дел од Преспанското Езеро покрај населбата [[Сирхан (Отешево)|Сирхан]].