Разлика помеѓу преработките на „Хетити“

Додаден 6.241 бајт ,  пред 3 месеци
'''Хетитите''' се антички народ кој бил распространет во [[Анадолија]] околу 18-от век п.н.е. со главен град во [[Хатуша]] во [[Средна Анадолија|Централна Анадолија]]<ref>{{Наведено списание|last=Kloekhorst|first=Alwin|last2=Waal|first2=Willemijn|date=2019-12-01|title=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša?|url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html|journal=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie|volume=109|issue=2|pages=189–203|doi=10.1515/za-2019-0014|issn=0084-5299}}</ref>. Оваа империја го живеела својот врв во средината на 14-от век п.н.е. и под водство на [[Супилулиума I|Супилулиума Први]] успеале да завладеат со скоро цела [[Мала Азија]] како и со делови на северен [[Левент (Истанбул)|Левент]] и [[Месопотамија|Горна Месопотамија]]. По 1180 г.п.н.е. за време на распадот на [[Бронзено време|бронзеното доба]], на империјата ѝ дошол крајот, расцепкувајќи се на повеќе независни неохетитититски [[Град-држава|градови-држави]], од кои некои преживеале сè до 8-от век п.н.е.
 
До крајот на 20 век, постоењето на Хетити било повеќе мит отколку факт. Сето ова се променило со откривањето на градот [[Хатуша]], главниот град на Хетитската империја<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mk.historia-bahia.com/1570-hattusa-the-heart-of-the-hittite-empire.html|title=}}</ref>.
[[Хетски јазик|Нивниот јазик]] води потекло од анадолското говорно подрачје на [[Индоевропски јазици|индоевропското]] семејство на јазици.<ref>Ardzinba, Vladislav. (1974): Some Notes on the Typological Affinity Between Hattian and Northwest Caucasian (Abkhazo-Adygian) Languages. In: "Internationale Tagung der Keilschriftforscher der sozialistischen Länder", Budapest, 23.-25. April 1974. Zusammenfassung der Vorträge (Assyriologica 1), p. 10-15.</ref> Тие својата татковина ја нарекувале Хати, а јазикот [[Нешили]] (јазикот од [[Неша]]). И покрај тоа што тие самите се нарекувале Хати, Хатите би требало да се раздвојуваат од Хетитите, пред сè како постар народ од двата, кој го населил истиов регион, се верува во 2 милениум п.н.е., и се користеле со северозападната кавкаска група на јазици, позната како хатитска. Нивното конвенционално име „Хетити“ се должи на [[Библиски Хетити|библиските Хетити]] според [[Археологија|археологијата]] во 19-от век. Имено, историјата и цивилизацијата на Хетитите се реконструирани од страна на истражувачите од крајот на 19 век благодарение на ископувањата на анадолските локалитети, од кои на прво место Божацкој, каде што се наоѓаат урнатините на [[Хатуша]]; илјадници плочи со [[клинесто писмо]] биле откопани таму, документирајќи неколку аспекти од политичкиот, верскиот и економскиот живот на Хетитското кралство.
 
[[Хетски јазик|Нивниот јазик]] води потекло од анадолското говорно подрачје на [[Индоевропски јазици|индоевропското]] семејство на јазици.<ref>Ardzinba, Vladislav. (1974): Some Notes on the Typological Affinity Between Hattian and Northwest Caucasian (Abkhazo-Adygian) Languages. In: "Internationale Tagung der Keilschriftforscher der sozialistischen Länder", Budapest, 23.-25. April 1974. Zusammenfassung der Vorträge (Assyriologica 1), p. 10-15.</ref> Тие својата татковина ја нарекувале Хати, а јазикот [[Нешили]] (јазикот од [[Неша]]). И покрај тоа што тие самите се нарекувале Хати, Хатите би требало да се раздвојуваат од Хетитите, пред сè како постар народ од двата, кој го населил истиов регион, се верува во 2 милениум п.н.е., и се користеле со северозападната кавкаска група на јазици, позната како хатитска. Нивното конвенционално име „Хетити“ се должи на [[Библиски Хетити|библиските Хетити]] според [[Археологија|археологијата]] во 19-от век. Имено, историјата и цивилизацијата на Хетитите се реконструирани од страна на истражувачите од крајот на 19 век благодарение на ископувањата на анадолските локалитети, од кои на прво место БожацкојБожазкој, каде што се наоѓаат урнатините на [[Хатуша]]; илјадници плочи со [[клинесто писмо]] биле откопани таму, документирајќи неколку аспекти од политичкиот, верскиот и економскиот живот на Хетитското кралство.
 
Нивната војска главно се состоела од запрежни кочии. Иако овој народ му припаѓал на [[Бронзено време|бронзеното доба]], тие опстојувале и за време на [[Железно време|железното доба]], произведувајќи предмети од железо уште во 14-от век п.н.е. а ова се потврдува преку писмата кои тие ги испраќале и од нив барале стоки од ваков вид.
 
==Археолошки наоди==
[[Податотека:Hattusa,_capital_of_the_Hittite_Empire_04.jpg|мини|270x270пкс|Големиот храм во градот [[Хатуша]]]]
Хетитите користеле месопотамско[[Месопотамија|месопотамиско]] [[клинесто писмо]]. Археолошките експедиции кои биле изведени во [[Хатуша]] откриле цела збирка на кралски списи на клинести таблички, напишани или на семитско – месопотамскиот [[Акадски јазик|акадијански јазик]] кој се користел во Асорија[[Асирија]] и [[Вавилонија]], или на различни дијалекти кои се користеле ширум подрачјето.
 
Пред пронајдоците, единствениот извор за нивното постоење можело да се увиди во [[Стар завет|Стариот завет]]. [[Францис Вилијам Њуман]] го искажал својот критички став, што можело често да се слушне во почетоците на 19-от век, дека ако Хетитите воопшто постоеле: ”ниеден крал на Хетитите не можел да се спореди со моќта на Кралот на Јудеа”.<ref>Francis William Newman (1853). ''A history of the Hebrew monarchy: from the administration of Samuel to the Babylonish Captivity'' (2nd ed.). London: John Chapman. p. 179 note 2.</ref> Како што ископувањата во втората половина на 19-от век откривале делови од кралството на Хетитите, се воспоставила слика дека оваа анадолска империја е далеку помоќна од онаа во [[Јудејско Царство|Јудеа]].<ref>The Hittites: the story of a forgotten empire By Archibald Henry Sayce Queen's College, Oxford. October 1888. Introduction</ref> Научната јавност посочила дека според еврејските текстови, Хетитите и Јудеa никогаш не биле непријателски настроенонастроени меѓусебе, тие ги снабдувале Израелитите со кедар, запрежни коли, коњи, а според “Книгата“''Книгата на Постанокот”Битието''”, Хетитите му биле сојузници на [[Авраам|Аврам]].
[[Податотека:Lion Gate, Hattusa, Boğazkale, Çorum, Turkey 01.jpg|мини|268x268пкс|Портата на лавовите [[Богазкале|Божазкале]], [[Турција]]]]
[[Податотека:Hittite Cuneiform Tablet- Cultic Festival Script.jpg|мини|321x321пкс|Фрагмент од обредна плоча што содржи опис на фестивал за божицата [[Тетешхапи]]. 14 век п.н.е. [[Хатуша]]. Музеј на Ориенталниот институт во Чикаго.]]
Првиот запис за нивното појавување на историска сцена пронајдени се записи во асирската колонија на [[Ќултепе]], содржејќикои содржат податоци за трговска размена меѓу асирските трговци и “земјата на Хатите”. Некои од имињата што се споменувале во записите не биле ниту на Хетитититски[[Хетски јазик|хетитски]] ниту на [[Акадски јазик|асирски јазик]], туку на индоевропски.
 
Натписите на зданието во БогазќојБожазкој, пронајден од страна на [[Вилијам Рајт]] во 1884 г. се совпаѓале со хиероглифските натписи пронајдени во Алеп и Нанат во Северна [[Сирија (римска провинција)|Сирија]]. Во 1887 г. ископувањата кај Тел ел Амарна во Египет откриле дипломатски записи на фараонот Амеотеп Трети и неговиот син Ахенатон. Две букви од името на кралството на Кета, кој се наоѓал во истиот региот каојкој би познат како “земјата на Хатите”, се напишани со стандардно акадијанско клинесто писмо но на непознат јазик, сотака што научниците можеле да го почитаатпрочитаат но не и да го преведат. Накратко после ова, се заклучило дека Хатите и Катите во [[Мала Азија|Анадолија]] се всушност истиот народ со “кралството на Кета” опишано во египетските списи. Други пак научници се согласувале дека КатитеХатите и Кетите се истиот народ, но ги поврзувале со библискиот поим Кити, а многу помалку со “Децата на Хат”. Првите претпоставки биле општоприфатени во текот на 20-от век, а името на Хетитите се поврзувало со цивилизацијата која живеела околу БогазќојБожазкој.
 
Во текот на ископувањата околу БогазќојБожазкој во 1906 г. археологот [[Хуго Винклер]] пронашол кралски архив кој содржел 10.000 таблени списи, напишани во клинесто акадијански јазик но во исто време и на непознат јазик но со [[египетски хиероглифи]], со што се потврдил идентитетот на овие две имиња. Тој исто така докажал дека урнатините во [[Хатуша]] се всушност остатоците на нивниот главен град.
 
Под водство на Германскиот Археолошки Институт, во 1907 г. биле спроведени ископувања во Хатуша, но со паузи за време на војните. Ќултепе бил успешно истражен од страна на професорот [[Тахсин Озгуч]], од 1948 г. сè до неговата смрт во 2005 г. ископувања во помали размери исто така биле спроведени околу Хатуша, вклучително на каменото светилиште во [[Јазиликаја]], каде се пронајдени релјефи во камен каде биле илустрирани Хетитититскитехетитските владетели како и боговите на самите Хетити.
Хетитите користеле месопотамско клинесто писмо. Археолошките експедиции кои биле изведени во Хатуша откриле цела збирка на кралски списи на клинести таблички, напишани или на семитско – месопотамскиот акадијански јазик кој се користел во Асорија и Вавилонија, или на различни дијалекти кои се користеле ширум подрачјето.
Пред пронајдоците, единствениот извор за нивното постоење можело да се увиди во Стариот завет. Францис Вилијам Њуман го искажал својот критички став, што можело често да се слушне во почетоците на 19-от век, дека ако Хетитите воопшто постоеле: ”ниеден крал на Хетитите не можел да се спореди со моќта на Кралот на Јудеа”. Како што ископувањата во втората половина на 19-от век откривале делови од кралството на Хетитите, се воспоставила слика дека оваа анадолска империја е далеку помоќна од онаа во Јудеа. Научната јавност посочила дека според еврејските текстови, Хетитите и Јудеa никогаш не биле непријателски настроено меѓусебе, тие ги снабдувале Израелитите со кедар, запрежни коли, коњи, а според “Книгата на Постанокот”, Хетитите биле сојузници на Аврам.
Првиот запис за нивното појавување на историска сцена пронајдени се записи во асирската колонија на Ќултепе, содржејќи податоци за трговска размена меѓу асирските трговци и “земјата на Хатите”. Некои од имињата што се споменувале во записите не биле ниту на Хетитититски ниту на асирски јазик, туку на индоевропски.
Натписите на зданието во Богазќој, пронајден од страна на Вилијам Рајт во 1884 г. се совпаѓале со хиероглифските натписи пронајдени во Алеп и Нанат во Северна Сирија. Во 1887 г. ископувањата кај Тел ел Амарна во Египет откриле дипломатски записи на фараонот Амеотеп Трети и неговиот син Ахенатон. Две букви од името на кралството на Кета, кој се наоѓал во истиот региот каој би познат како “земјата на Хатите”, се напишани со стандардно акадијанско клинесто писмо но на непознат јазик, со што научниците можеле да го почитаат но не и да го преведат. Накратко после ова, се заклучило дека Хатите и Катите во Анадолија се всушност истиот народ со “кралството на Кета” опишано во египетските списи. Други пак научници се согласувале дека Катите и Кетите се истиот народ, но ги поврзувале со библискиот поим Кити, а многу помалку со “Децата на Хат”. Првите претпоставки биле општоприфатени во текот на 20-от век, а името на Хетитите се поврзувало со цивилизацијата која живеела околу Богазќој.
Во текот на ископувањата околу Богазќој во 1906 г. археологот Хуго Винклер пронашол кралски архив кој содржел 10.000 таблени списи, напишани во клинесто акадијански јазик но во исто време и на непознат јазик но со египетски хиероглифи, со што се потврдил идентитетот на овие две имиња. Тој исто така докажал дека урнатините во Хатуша се всушност остатоците на нивниот главен град.
Под водство на Германскиот Археолошки Институт, во 1907 г. биле спроведени ископувања во Хатуша, но со паузи за време на војните. Ќултепе бил успешно истражен од страна на професорот Тахсин Озгуч, од 1948 г. сè до неговата смрт во 2005 г. ископувања во помали размери исто така биле спроведени околу Хатуша, вклучително на каменото светилиште во Јазиликаја, каде се пронајдени релјефи во камен каде биле илустрирани Хетитититските владетели како и боговите на самите Хетити.
 
==Географската положба на ИмперијатаХетитската на ХетититеИмперија==
[[Податотека:Anatolie hittite.svg|мини|277x277пкс|Локација на регионите и главните градови на Хетитска Анадолија.]]
Кралството на Хетитите било распространето околу Хатуша и Неша, подрачје познато како “Земјата на Хатите”. По именувањето на [[Хатуша]] за нивна престолница, таа била всушност во срцето на Империјата по течението на реката Халис[[Кизил (река)|Кизил]].
 
На западните и јужните делови на нивната територија се наоѓал регион и според најстарите Хетитититски текстови бил наречен [[Лувија]]. Но со растот на неколку кнежевства оваа терминологија билбила заменета со имињата Арзава и Кизуватна.<ref>John КакоMarangozis и(2003) да''A Short Grammar of Hieroglyphic Luwian''</ref> еСепак, Хетитите продолжиле да го именуваат јазикот кој се зборувал на ова подрачје како лувијански[[Лувиски јазик|лувиски]]. Заедно со развојот на Кизуватна, во срцето на територијата во Силиција за првпат Хетитите јаго нарекле ова подрачје како[[Адана (покраина)|Аданија]].<ref>Beal, Richard H (1986). "The History of Kizzuwatna and the Date of the Šunaššura Treaty". ''Orientalia''. '''55'''. pp. 424ff.</ref> Во текот на бунтот на Хетитите за време на владеењето на Амуна, се користел називот Кизуватна, успевајќи да ја прошират територијата северно кон планинскот масив на Антитаурус. Таму живеел народ наречен [[Каскијани]]. На југоистокот од Хетитите се наоѓал народот наречен [[Митани]]. Кога тие биле на својот врв, за време на владеењето на [[Мурсили II|Мурсили Втори]], нивната империја се протегала од [[Арзава]] на запад, до Митани на исток, како и поголемиот дел на каскианската територија на север вклучувајќи ја Хајаса Ази Империјата, и на југ сè до јужните граници на [[Либан]].
Кралството на Хетитите било распространето околу Хатуша и Неша, подрачје познато како “Земјата на Хатите”. По именувањето на Хатуша за нивна престолница, таа била всушност во срцето на Империјата по течението на реката Халис.
На западните и јужните делови на нивната територија се наоѓал регион и според најстарите Хетитититски текстови бил наречен Лувија. Но со растот на неколку кнежевства оваа терминологија бил заменета со имињата Арзава и Кизуватна. Како и да е, Хетитите продолжиле да го именуваат јазикот кој се зборувал на ова подрачје како лувијански. Заедно со развојот на Кизуватна, во срцето на територијата во Силиција за првпат Хетитите ја нарекле ова подрачје како Аданија. Во текот на бунтот на Хетитите за време на владеењето на Амуна, се користел називот Кизуватна, успевајќи да ја прошират територијата северно кон планинскот масив на Антитаурус. Таму живеел народ наречен Каскијани. На југоистокот од Хетитите се наоѓал народот наречен Митани. Кога тие биле на својот врв, за време на владеењето на Мурсили Втори, нивната империја се протегала од Арзава на запад, до Митани на исток, како и поголемиот дел на каскианската територија на север вклучувајќи ја Хајаса Ази Империјата, и на југ сè до јужните граници на Либан.
 
==Историја на Хетитите==
[[Податотека:Museum of Anatolian Civilizations052 kopie1.jpg|мини|308x308пкс|Свечени садови во форма на свети бикови изработени од печена глина, наречени Хури (= Ден) и Сери (= Ноќ); висина: 90 см; пронајдени во тврдината Бујаккале во Божазкој ([[Хатуша]]); Хетитско старо кралство; 16 век пред нашата ера; Музеј на анадолски цивилизации, Анкара, [[Турција]]]]
[[Податотека:Indo-European expansions.jpg|мини|Индоевропска експанзија од 4000 до 1000 г. п.н.е според Курганската хипотеза- Центар: Степски култури
 
1 (црно): анадолски јазици
 
2 (црно): Афанасиево
 
3 (црна) експанзија на културата Јамнаја (понтоско-касписка степа, долината на Дунав)
 
4А (црно): Western Corded Ware
 
4B-C (сино и темно сино):
 
5A-B (црвено):
 
5С (црвено): Синташта (прото-индо-ирански)
 
6 (магента): Андроново
 
7А (виолетова): Индо-Ариевци (Митани)
 
7Б (виолетова): Индо-Ариевци (Индија)
 
[NN] (темно жолта): пра-балто-словенска
 
8 (сиво): грчки
 
9 (жолто): Иранци
 
- [не е нацртано]: ерменски, проширен од западната степа]]
Околу 5000 г.п.н.е. во регионот на Хатуша кој подоцна ќе стане и главен административен центар на нивното кралство, бил населен од народ кој имал препознатлива култура и кој говорел неиндоевропски јазик. Името “хатиски” бил употребуван од страна на Анадолијанците за да го разграничат овој јазик со останатите индоевропски Хетитититски јазик кој се појавил на историската сцена на почетокот на 2-от милениум п.н.е. а со тоа станал и државен јазик на ова кралство и ќе остане на оваа позиција во следниве седум века.
Раните Хетити, којшто не е познато од каде водат потекло, позајмиле многу културни елементи од нивните претходници Хатите и Хурите, исто како и позајмици од асирските колонии, нивното клинесто писмо и употребата на цилиндричниот печат.
==Потеклото на Хетитите==
 
Се верува дека Хетитите дошле во [[Анадолија (тема)|Анадолија]] околу 2000 г.п.н.е. Додека нивната претходна локација не е до целост позната, но постојат силни докази дека домот на индоевропските цивилизации во 4-от и 3-от се наоѓал во понтиските степи, во денешна [[Украина]] околу морето[[Азовско АзовМоре]].<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/37931209|title=Encyclopedia of Indo-European culture|last=Mallory|first=J. P.|last2=Adams|first2=Douglas Q.|date=1997|publisher=Fitzroy Dearborn|isbn=1-884964-98-2|location=London|oclc=37931209}}</ref>
 
Доаѓањето на Хетитите во Анадолија во праисториско време всушност ова довело до судир на тамошната култура што постоела со нивната култура, но пред сè судир за контрола на територија и постепена асимилација.<ref>Puhvel, J. (1994). "Anatolian: Autochton or Interloper". ''Journal of Indo-European Studies''. '''22''' (3 & 4): 251–264</ref><ref>Steiner, G. (1990). "The Immigration of the First Indo-Europeans into Anatolia Reconsidered". ''Journal of Indo-European Studies''. '''18''' (1 & 2): 185–214</ref> Со археолошка терминологија, односите на Хетитите со културата на[[Езеро езеро(култура)|Езеро]] од [[Балкански Полуостров|Балканот]] и културата на Маикоп од [[Кавказ|Кавказот]] се сметале за постоечки. Индоевропскиот елемент ја направило Хетитититската култура натрапник на територијата на Анадолија.
Хетитите и другите народи од овој полуостров дошле од север, веројатно од населени места по бреговите на Каспиското Море. Оваа преселба прераснала во масовна миграција низ целиот Близок Исток приближно околу 1900 г.п.н.е. Доминантното население во Централна Анадолија било сочинето од Хуријанци и Хатити кои не зборувале ниеден од индоевропските јазици. Исто така постоеле асиријански колонии, од кого Хетитите го примиле клинестото писмо. Било потребно време Хетитите да воспостават авторитет. Со векови функционирале поделени во групи, со центар на владеење околу некој град. Подоцна со појавата на силни водачи се случиле промени, со нивен центар во Богазќој тие успеале да го спојат поделеното население а со тоа и успеат да го освојат поголемиот дел од Централна Анадолија и со тоа да го формираат Кралството на Хетитите.
 
Хетитите и другите народи од овој полуостров дошле од север, веројатно од населени места по бреговите на [[Касписко Езеро|Каспиското Море]]. Оваа преселба прераснала во масовна миграција низ целиот [[Близок Исток]] приближно околу 1900 г.п.н.е. Доминантното население во Централна Анадолија било сочинето од Хуријанци и Хатити кои не зборувале ниеден од [[Индоевропски јазици|индоевропските јазици]]. Исто така постоеле асиријанскиасирски колонии, од когокои Хетитите го примилеусвоиле [[Клинесто писмо|клинестото писмо]]. Било потребно време Хетитите да воспостават авторитет. Со векови функционирале поделени во групи, со центар на владеење околу некој град. Подоцна со појавата на силни водачи се случиле промени, со нивен центар во БогазќојБожазкој тие успеале да го спојат поделеното население а со тоа и успеат да го освојат поголемиот дел од [[Средна Анадолија|Централна Анадолија]] и со тоа да го формираат Кралството на Хетитите.
 
==Раниот период==
 
Раниот историски период на оваа држава е познат преку списите кои се стари дури од 17-от век п.н.е. а подоцна како акадијански копии напишани во 14-от и 13-от век п.н.е.<ref>{{Наведено Прекусписание|last=Kloekhorst|first=Alwin|last2=Waal|first2=Willemijn|date=2019-12-01|title=A нивHittite сеScribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša?|url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html|journal=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie|volume=109|issue=2|pages=189–203|doi=10.1515/za-2019-0014|issn=0084-5299}}</ref> Ова согледалооткрива соперништвотосоперништво кое постоело одмеѓу две кралски семејства во Централното Кралство, северната фамилија со седиште во Залпа[[Цалпа]] па подоцна во [[Хатуша]] и јужната со седиште во Кусара и Канеш. Нив можеме да ги разликуваме преку нивните имиња, северните го задржале името на Хатите, а јужните ги прифатиле имињата Несиан и Лувијан и според нив се идентификувале.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/646006786|title=Pax Hethitica : studies on the Hittites and their neighbours in honour of Itamar Singer|last=Cohen|first=Yoram|last2=Gilan|first2=Amir|last3=Miller|first3=Jared L.|last4=Singer|first4=Itamar|date=2010|publisher=Harrassowitz|isbn=978-3-447-06119-3|location=Wiesbaden|oclc=646006786}}</ref>
 
Еден збир на списи, познати како “текстовите на Анита”, во кој се раскажува за кралот на Кусара, Питана, и неговиот успех во освојувањето на Канеш.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/31606363|title=The ancient Near East, c. 3000-330 BC|last=Kuhrt|first=Amélie|date=1995|isbn=978-0-415-16762-8|location=London|oclc=31606363}}</ref> Меѓутоа, главните глумциактери во овие записи, синот на Питана, Анита кој продолжил да освојува таму кадешто татко му застанал, освојувајќи неколку града на северот, вклучувајќи ја Хатуша и ЗалпаЦалпа. Ова веројатно е само обична пропаганда каде што јужната династија се обидувалеобидувала да им ја освојатосвои престолнината на северната династија, па се создавале приказни.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/646006786|title=Pax Hethitica : studies on the Hittites and their neighbours in honour of Itamar Singer|last=Cohen|first=Yoram|last2=Gilan|first2=Amir|last3=Miller|first3=Jared L.|last4=Singer|first4=Itamar|date=2010|publisher=Harrassowitz|isbn=978-3-447-06119-3|location=Wiesbaden|oclc=646006786}}</ref> Потоа во други записи, постои приказната за освојување на ЗалпаЦалпа од страна на Хатушил Први.
Анита на престолот бил наследен од Зузу, но околу 1710-05 г.п.н.е. со цел да се воспостави долгоочекуваниот асирски трговски систем, Канеш бил уништен.
 
Анита на престолот бил наследен од Зузу, но околу 1710-05 г.п.н.е. со цел да се воспостави долгоочекуваниот асирски трговски систем, Канеш бил уништен. Во меѓувреме, благородниците во ЗалпаЦалпа продолжиле да живеат. [[Хузија I|Хузија Први]], потомокот на Хузија од ЗалпаЦалпа, го презел управувањето со Хатите. Неговиот посинок, [[Лабарна I|Лабарна Први]], припадник на јужњаците го узурпирал престолот, но морал да го признае внукот на Хузија, [[Хатушили]] како негов син и наследник.
 
==Старото Кралство==
Други библиски научници посочуваат дека наместо тие да се повруваат со Хет, Синот на Ханан, Хатите од Анадолија во Стариот завет и апокрифите се спомнати како “Кити” (Чити), народ чиешто име го добиле во чест на синот на Иван, чиишто пак дедо бил Ное.
 
== Наводи ==
{{Нормативна контрола}}
 
[[Категорија:Хетити| ]]
[[Категорија:Стари народи]]
[[Категорија:Историја на Сирија]]
[[Категорија:Анадолија во стариот век]]
<references />{{Нормативна контрола}}
5.406

уредувања