Разлика помеѓу преработките на „Синапсиди“

Нема измена во големината ,  пред 3 месеци
с
Јазична исправка, replaced: лечуги → лекачи (8)
с (Правописна исправка, replaced: претци → предци)
с (Јазична исправка, replaced: лечуги → лекачи (8))
| display_children = 2
}}
'''Синапсидите''' ([[науч.]] ''Synapsida'', што значи "споен лак") се група на животни која ги вклучува [[цицачи]]те и сите оние групи на животни кои се еволутивно поблиски до цицачите отколку до другите современи [[амниоти]].<ref>Laurin and Reisz 2007.</ref> Примитивните синапсиди најчесто се нарекуваат [[пеликосаури]], додека понапредните цицачовидни синапсиди се нарекуваат [[терапсиди]]. Немамалиските членови се опишуваат како цицачовидни влечугивлекачи во класичната систематика,<ref name=Carroll397>Carroll 1988: 397.</ref><ref name=Benton122>Benton 2005: 122.</ref> но во [[Кладистика|кладистичката]] терминологија се означуваат како „базални цицачи" или „протоцицачи".<ref>Donoghue, Philip (2005), "[http://palaeo.gly.bris.ac.uk/donoghue/PDFs/2005/Donoghue_2005b.pdf Matters of the Record: Saving the stem group---a contradiction in terms?]". Page 555 (pdf document page 3 of 6)</ref> Синапсидите еволуирале од базалните амниоти и се една од двете главни групи од подоцнежните амниоти (при што другата се [[сауропсиди]]те - [[влечугивлекачи]] и [[птици]]). Се разликуваат од останатите амниоти по тоа што имаат еден отвор (слепоочна јама, темпорална фенестра) на нивниот череп што се развила кај синапсидниот предок пред околу 324 милиони години, за време на доцниот [[карбон]].
 
Синапсидите биле доминантните копнени животни во средниот и доцен [[Перм (период)|перм]]. Како и со речиси сите тогаш постоечки групи, нивните бројност и разновидност биле значително редуцирани за време на [[Пермска екстинкција|пермската екстинкција]]. Некои видови преживеале и во [[тријас]], но [[архосаури]]те набрзо станале доминантни животни, при што неколку од немамалиските синапсиди го надминале тријас, иако имало преживеани видови и во [[креда]]. Но, тие ги вклучувале и праисториските предци на цицачите, па затоа синапсидите се сè уште современа класа на ‘рбетници. Синапсидите, денес (особено луѓето) повторно се доминантни копнени животни по надминувањето на птиците при [[Креда-тријаска екстинкција|К-Т екстинкцијата]].
== Линеовска и кладистичка дефиниција за синапсиди ==
 
=== Синапсидите како поткласа на влечугивлекачи ===
 
Синапсидите најпрво биле дефинирани при крајот на 20 век како една од четирите главни поткласи на влечугивлекачи, сето тоа врз основа на нивните различни слепоочни отвори. Овие отвори во лицевата коска дозволиле прикачување за поголеми вилични мускули, а со тоа поефикасно загризување. За синапсидите се сметало дека биле линија на влечугивлекачи која довела до цицачите преку постепено еволуирање на мамалиски особини, па оттука доаѓа и името „цицачовидни влечугивлекачи" кое станало традиционален опис за сите немамалиски синапсиди.<ref name=Carroll397/><ref name=Benton122/>
 
=== „Цицачовидните влечугивлекачи" ===
 
Традиционалната класификација на синапсидите како влечугивлекачи е продолжена од страна на некои палеонтолози (на пример Carroll 1988, Colbert & Morales 2001) и во општата [[биологија]]. Во [[1990|1990-тите]], овој пристап бил пропратен со кладистички според која единствени валидни групи се оние кои ги вклучуваат во себе заедничките предци и сите нивни потомци: овие се познати како монофилетски групи или клади. Бидејќи цицачите директно потекнале од синапсидите, тие се вклучени во ''Synapsida'' како клада, иако во формалните класификации цицачите се третираат како одделна класа која еволуирала од (парафилетички дефинираната група) ''Synapsida''.
 
== Наводи ==