Разлика помеѓу преработките на „Мјанмар“

Додадени 64 бајти ,  пред 2 месеци
нема опис на уредувањето
с (→‎Паганско Кралство: Јазична исправка, replaced: се базира → се заснова)
}}
 
'''Мјанмар''', официјално '''Република Унијана Унијата Мјанмар''' или позната и по старото име '''Бурма''' е независна република во [[Југоисточна Азија]]. Мјанмар се граничи со [[Кина]] на североисток, со [[Лаос]] на исток, со [[Тајланд]] на југоисток, со [[Бангладеш]] на запад и со [[Индија]] на северозапад. На југозапад Мјанмар излегува на [[Бенгалски Залив|Бенгалскиот Залив]], додека на јужно од државата се наоѓа [[АндамановоАндаманско Море|АндамановотоАндаманското Море]]. Мјанмар има брег од околу 1.930 километри. Вкупната површина на Мјанмар е 676.578 километри квадратни каде живеат околу 33.234.000 жители. Службен јазик на Мјанмар е [[мјанмарски јазик|мјанмарскиот јазик]], додека главен град на државата е [[Непјидо]].
 
== Потекло на поимот ==
 
Официјалното име на државата денес е '''Република Унијана Унијата Мјанмар''' или скратено '''Мјанмар'''. Поранешното официјално име на државата било '''Република Унијана Унијата Бурма''' или скратено '''Бурма'''. Името „Бурма“ доаѓа од [[мјанмарски јазик|мјанмарскиот]] збор ''„бамар“'' ([[Податотека:Bama.svg|ဗမာ|30px]]) што е разговорна форма од зборот ''„мјанмар“'' ([[Податотека:Myanma.svg|မြန်မာ|30px]]) или на старомјанмарски ''„мјанма“''. Двата збора се однесуваат за државата и за мнозинското население, [[Бамари]]. Во Мјанмар, името на државата се изговара како ''Мјанма''.
 
Во [[1989]] година воената хунта која владее со Мјанмар официјално го сменила името на државата во ''Мјанмар''. Преименувањето на државата било спорно прашање.<ref name="Houtman">{{Наведена книга |url=http://homepages.tesco.net/~ghoutman |title=Mental culture in Burmese crisis politics |last=Houtman |first=Gustaaf |year=1999 |series=ILCAA Study of Languages and Cultures of Asia and Africa Monograph Series No. 33|publisher= Institute for the Study of Languages and Cultures of Asia and Africa |pages=43–47 |isbn=978-4872977486}}</ref> Различни припадници на малцинските заедници во Мјанмар не го прифаќаат новото име на државата, бидејќи веруваатсметаат дека терминот „Мјанмар“ историски се однесува само за мнозинското бамарско население, одошто на земјата како политичка единица.<ref name="thantmyintu2001">{{Наведена книга | first=Thant | last=Myint-U | year=2001 | title=The Making of Modern Burma | isbn=0-521-79914-7 | publisher=Cambridge Univ. Press | location=Cambridge}}</ref><ref>''The Burma Road from the Union of Burma to Myanmar'', Mya Maung, Asian Survey, Vol. 30, No. 6, June 1990, p 602</ref>
 
== Историја ==
* [[Ава|Кралство Ава]] (1364–1555) - ова кралство било наследник на три помали мјанмаризирани шански кралства кои ја контролирале територијата на Горен Мјанмар,
* Кралство Пегу - монско кралство основано од монско-шанскиот крал Вареру кое ја контролирало територијата на Долен Мјанмар,
* [[Мраук У|Кралство Мраик У]] (1434–1784) - контролирало територии во западен Мјанмар,
* Неколку шански држави во [[Качински Планини|Качинските Планини]] во северен Мјанмар.
 
Денешните граници и територијата на Мјанмар се засновани со [[Пандлоншки Договор|Пандлоншкиот Договор]], каде во едно се соединиле [[Горен Мјанмар]] и [[Долен Мјанмар]], но и Источните предели. Сите овие за време на колонизацијата имале посебни администрации.<ref name="msmith">{{Наведена книга|first=Martin| last=Smith|year=1991| title=Burma -Insurgency and the Politics of Ethnicity|publisher=Zed Books|location=London and New Jersey|pages=42–43}}</ref>
 
Во 1961 година, [[У Тант]], бурманскиот пратеник во [[ООН]] и поранешен Секретар на премиерот, бил избран за [[Генерален секретар на Обединетите Нации]], кој воедно бил прв генерален секретар кој не бил од Западот и ја вршел таа функција десет години.<ref name="az">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=7610|author=Aung Zaw|title=Can Another Asian Fill U Thant's Shoes?|work=[[The Irrawaddy]] September 2006|accessdate=12 September 2006}}</ref>
 
== Географија и клима ==
{{bar percent|Без Религија|black|0.1}}
}}
 
=== Население ===
{{bar box
[[Податотека:Downtownflatsyangon.jpg|мини|лево|200п|Станбен објект во Јангон. Иако Мјанмар има мала густина на население, градовите се густо населени.]]
 
Мјанмар има население од околу 56 милиони жители.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.unescap.org/esid/psis/population/popin/profiles/myn.asp |title= POPULATION AND SOCIAL INTEGRATION SECTION (PSIS) |publisher=UN Economic and Social Commission for Asia and the Pacific }}</ref> Бројките за населението се проценки бидејќи последниот попис од [[1983]] година не бил целосен.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Considered_responses-2.pdf | title=Conflict and Displacement in Karenni: The Need for Considered Responses |accessdate=13 July 2006 |year=2000 | format=PDF |publisher=Burma Ethnic Research Group}}</ref> Уште од [[1931]] година во Мјанмар не бил спроведен веродостоен национален попис. Во [[Тајланд]] има регистрирано околу 600.000 мјанмарски мигранти и уште над милион кои работат нелегално. Околу 80% од вкупните мигранти во Тајланд се Мјанмари.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://web.amnesty.org/library/index/ENGASA390012005 |title=Thailand: The Plight of Burmese Migrant Workers |accessdate=13 July 2006 |date=8 June 2006 |publisher=Amnesty International|archiveurl=http://web.archive.org/web/20060323221003/http://web.amnesty.org/library/index/ENGASA390012005|archivedate=23 March 2006}}</ref> Мјанмар има густина на население од околу 75 жители на километар квадратен што е едно од најмалите во [[Југоисточна Азија]]. Покрај границите со [[Индија]], [[Бангладеш]] и [[Тајланд]] постојат бегалски кампови, но има и неколку илјади бегалци во [[Малезија]]. Според проценките, од Мјанмар има околу 295.800 бегалци и воглавно сè до самата граница со Тајланд.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.unhcr.org/cgi-bin/texis/vtx/publ/opendoc.pdf?tbl=PUBL&id=449676844 | title=Myanmar Refugees in South East Asia |accessdate=13 July 2006 |year=2006 | format=PDF |publisher=UNHCR}}</ref>
 
Според [[УНЕСКО]], официјалната стапка на неписменост во Мјанмар во 2000 година била 89.9%.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.uis.unesco.org/TEMPLATE/html/Exceltables/education/Literacy_Regional_April2006.xls |title=Adult (15+) Literacy Rates and Illiterate Population by Region and Gender for |accessdate=13 July 2006 |year=2006 |format=XLS |publisher=UNESCO Institute of Statistics}}</ref> Историски, Мјанмар имал висока стапка на писменост.
 
Владата на Мјанмар признава околу 135 различни етнички групи кои живеат во државата. Иако е тешко да се провери оваа проценка, сепак најмалку 108 етнолингвистички групи живеат во Мјанмар, голем дел од [[тибетско-бурмански народи|тибетско-бурманските народи]], но и даички, хмонгмјенски и монкмерски народи.<ref name="ethnologue_myanmar">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=MM |title=Languages of Myanmar |accessdate=13 January 2007 |last=Gordon |first=Raymond G., Jr. |year=2005 |work=Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition |publisher=SIL International}}</ref> [[Бамари]]те се мнозинско население во државата и сочинуваат околу 68% од вкупното население.<ref name="statedept">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/35910.htm |title=Background Note: Burma |accessdate = 7 July 2006 |year=2005 |work=[[Bureau of East Asian and Pacific Affairs]] |publisher=[[U.S. Department of State]]}}</ref> Околу 10 % од населението се [[Шанци]]<ref name="statedept"/>, [[Карени]]те се 7%<ref name="statedept"/>, [[Ракинци]]те се 4% и [[Мјанмарски Кинези|Бурманските Кинези]] се околу 3% од населението.<ref name="statedept"/><ref>{{Наведена книга | author=Mya Than | editor=Leo Suryadinata | year=1997 | title=Ethnic Chinese As Southeast Asians | id=ISBN}}</ref> Малцинствата се нарекиваат „етнички националности“. Покрај овие наведени, во Мјанмар живеат и останати етнички групи.
 
=== Јазици ===
}}
 
Околу 89 % од вкупното население на Мјанмар се Будистибудисти. Покрај нив застапени се и христијанството со 4 %, исламот со 4%, хиндуизмот со 1% и останати локални религии со 2%.
 
Во Мјанмар се застапени повеќе религии. Најголема религија во државата е [[Будизам|Будизмотбудизмот]] и во државата се одржуваат голем број фестивали и прослави тесноповрзано со оваа религија. [[Христијанство|Христијанското]] и [[Ислам|муслиманското]] население претрпуваат пристисокпритисок во Мјанмар па така за тоа население кое не е будистичко во Мјанмар не му се гарантира дека ќе може да биде дел од војската или да успее во државата.<ref>"Ethnic and Religious Diversity: Myanmar's Unfolding Nemesis", Matthews, Bruce, Institute of South East Asian Studies, Visiting Researcher Series, Volume 2001, No. 3. 2001.</ref> Оваа ситуација е доста застапена во Источен Мјанмар каде 30003.000 села биле уништени во изминатите 10 години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://tbbc.org/resources.html#reports |title=Internal Displacement in Eastern Burma 2006 Survey | accessdate=4 February 2007 | author=Thailand Burma Border Consortium | year=2007}}{{Dead link|date=July 2009}}</ref><ref name=priestly>{{наведени вести |first=Harry |last=Priestly |url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=5380 |title=The Outsiders |publisher=[[The Irrawaddy]] |date=17 January 2006 |accessdate=7 July 2006}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://isrc.payap.ac.th/document/papers/paper23.pdf |title=The Encounter of Missionary Christianity and Resurgent Buddhism in Post-colonial Myanmar |accessdate=14 July 2006 |author=Samuel Ngun Ling |year=2003 |format=PDF |publisher=Payap University }}{{Dead link|date=July 2009}}</ref> Повеќе од 200.000 муслимани се преселиле во [[Бангладеш]] во изминатите 20 години.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7019882.stm Burmese exiles in desperate conditions]. BBC News. 29 September 2007.</ref>
 
== Култура ==
{{Нормативна контрола}}
 
[[Категорија:Мјанмар|Мјанмар ]]
[[Категорија:Поранешни колонии на Британија]]
[[Категорија:Држави во Азија]]
6.288

уредувања