Разлика помеѓу преработките на „Бакар“

Додадени 32 бајти ,  пред 2 месеци
с
Правописна исправка, replaced: {{Main| → {{Главна| (3), {{main| → {{Главна|
с (Јазична исправка, replaced: Retrieved on → Посетено на (6))
с (Правописна исправка, replaced: {{Main| → {{Главна| (3), {{main| → {{Главна|)
 
=== Методи ===
{{mainГлавна|Техники за екстракција на бакар}}
[[File:Copper Flash Smelting Process (EN).svg|left|thumb|Шема на топење]]
Концентрацијата на бакар во рудите во просек изнесува само 0,6%, а повеќето комерцијални руди се сулфиди, особено халкопирит (CuFeS<sub>2</sub>), борнит (Cu<sub>5</sub>FeS<sub>4</sub>) и, во помала мера, ковелит (CuS) и халкоцит (Cu<sub>2</sub>S).<ref name=G&E/> Овие минерали се концентрирани од [[Растурање|растурени]] руди на ниво од 10-15% бакар со [[флотација]] или [[биоекстрахирање]].<ref>{{cite journal|last=Watling |first=H.R. |title=The bioleaching of sulphide minerals with emphasis on copper sulphides — A review |journal=Hydrometallurgy |date=2006 |volume=84 |issue=1 |pages=81–108 |url=http://infolib.hua.edu.vn/Fulltext/ChuyenDe/ChuyenDe07/CDe53/59.pdf |doi=10.1016/j.hydromet.2006.05.001 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110818131019/http://infolib.hua.edu.vn/Fulltext/ChuyenDe/ChuyenDe07/CDe53/59.pdf |archivedate=18 August 2011 |df=dmy }}</ref> Загревањето на овој материјал со [[Силициум диоксид|силикон диоксид]] со [[топење]] го отстранува поголемиот дел од железото како [[остаток]]. Процесот ја искористува големата леснотија на конвертирање на сулфиди на железо во оксиди, кои пак реагираат со силициум диоксид за да формираат [[силикат]]ен остаток кој плови на врвот на загреаната маса. Резултантниот ''бакар мат,'' кој се состои од Cu<sub>2</sub>S, се [[Печење|пече]] за да се претворат сите сулфиди во оксиди:<ref name=G&E>{{Greenwood&Earnshaw2nd}}</ref>
 
=== Органобакарска хемија ===
{{MainГлавна|Органобакарска смеса}}
Соединенија кои содржат јаглерод-бакар врска се познати како органобакарни соединенија. Тие се многу реактивни кон кислородот за да формираат бакар (I) оксид и имаат многу употреби во хемијата. Тие се синтетизираат со третирање на бакар (I) соединенија со [[Грињарова реакција|Григнал реагенси]], [[Алкини|терминални алкини]] или [[органолитни реагенси]];<ref>"Modern Organocopper Chemistry" Norbert Krause, Ed., Wiley-VCH, Weinheim, 2002. {{ISBN|978-3-527-29773-3}}.</ref> Особено, последната опишана реакција создава [[реагенс на Гилман]]. Тие можат да бидат [[Супституција|заменети]] со [[Алкилхалогенид|алкилни халиди за]] да формираат продукти за спојување; како такви, тие се важни во областа на [[Органска синтеза|органската синтеза]]. [[Бакар (I) ацетилид]] е високо чувствителен на удар, но е полупроизвод во реакциите како што е [[Спојување на Кадиот-Ходкевич|спојувањето на Кадиот-Ходкевич]]<ref>{{cite journal|last1=Berná|first1=José|last2=Goldup|first2=Stephen|last3=Lee|first3=Ai-Lan|last4=Leigh|first4=David|last5=Symes|first5=Mark|last6=Teobaldi|first6=Gilberto|last7=Zerbetto|first7=Fransesco|title=Cadiot–Chodkiewicz Active Template Synthesis of Rotaxanes and Switchable Molecular Shuttles with Weak Intercomponent Interactions|journal=Angewandte Chemie|date=26 May 2008|volume=120|issue=23|pages=4464–4468|doi=10.1002/ange.200800891}}</ref> и [[спојувањето на Sonogashira]].<ref>{{cite journal|title = The Sonogashira Reaction: A Booming Methodology in Synthetic Organic Chemistry|author = Rafael Chinchilla|author2 = Carmen Nájera|last-author-amp = yes|journal = [[Chemical Reviews]]|date = 2007|volume = 107|issue = 3|pages = 874–922|doi = 10.1021/cr050992x|pmid = 17305399}}</ref> [[Коњугатното додавање]] на [[енони]]<ref>{{cite journal|date=1986 |title=An Addition of an Ethylcopper Complex to 1-Octyne: (E)-5-Ethyl-1,4-Undecadiene |journal=[[Organic Syntheses]] |volume=64 |page=1 |url=http://www.orgsyn.org/orgsyn/pdfs/CV7P0236.pdf |doi=10.15227/orgsyn.064.0001 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120619005340/http://www.orgsyn.org/orgsyn/pdfs/CV7P0236.pdf |archivedate=19 June 2012 |df=dmy }}</ref> и [[карбокурацијата]] на алкини<ref>{{cite journal |last1=Kharasch |first1=M.S. |last2=Tawney |first2=P.O. |date=1941|title=Factors Determining the Course and Mechanisms of Grignard Reactions. II. The Effect of Metallic Compounds on the Reaction between Isophorone and Methylmagnesium Bromide |journal=Journal of the American Chemical Society |volume=63 |issue=9 |pages=2308–2316 |doi=10.1021/ja01854a005}}</ref> исто така, може да се постигне со органобакарни соединенија. Бакар (I) формира различни слаби комплекси со [[алкени]] и [[Јаглероден моноксид|јаглерод моноксид]], особено во присуство на аминални лиганди.<ref>{{cite journal|last= Imai |first= Sadako |last2= Fujisawa |first2= Kiyoshi |last3= Kobayashi |first3= Takako |last4= Shirasawa |first4= Nobuhiko |last5= Fujii |first5= Hiroshi |last6= Yoshimura |first6= Tetsuhiko |last7= Kitajima |first7= Nobumasa |last8= Moro-oka |first8= Yoshihiko |title= <sup>63</sup>Cu NMR Study of Copper(I) Carbonyl Complexes with Various Hydrotris(pyrazolyl)borates: Correlation between 63Cu Chemical Shifts and CO Stretching Vibrations|journal= Inorganic Chemistry |date= 1998| volume =37|pages=3066–3070|doi=10.1021/ic970138r|issue=12}}</ref>
 
=== Праисториска историја ===
==== Бакарско време ====
{{MainГлавна|Бакарско време}}
[[File:Minoan copper ingot from Zakros, Crete.jpg|left|thumb|Кородиран бакар инџот од Закрос , [[Крит]] , обликуван во форма на животинска кожа типична во таа ера.]]
[[File:ReconstructedOetziAxe.jpg|thumb|Многу алатки за време на [[Бакарно време|халколитичката]] ера вклучувале бакар, како што се сечилото на оваа реплика на секирата на Ötzi]]
 
==== Бронзено доба ====
{{MainГлавна|Бронзено доба}}
Легирањето бакар со калај за да се направи бронза најпрво се практикувало околу 4000 години по откривањето на топењето на бакарот, а околу 2000 години откако "природната бронза" дошла во општа употреба.<ref>{{Cite book|title=Epigenetics: The Death of the Genetic Theory of Disease Transmission|last=Wallach|first=Joel|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> Бронзените артефакти од [[културата Винча]] датираат до 4500 г. п.н.е.<ref name=antiquity1312>{{cite web | url = http://antiquity.ac.uk/ant/087/ant0871030.htm | title = Tainted ores and the rise of tin bronzes in Eurasia, c. 6500 years ago | first = Miljana | last = Radivojević | first2 = Thilo | last2 = Rehren | publisher = Antiquity Publications Ltd | date = December 2013}}</ref> [[Сумер]]ските и [[Древен Египет|египетските]] артефакти на бакарни и бронзени легури датираат до 3000 г. п.н.е.<ref name=hist>{{cite book|pages = 13, 48–66|title = Encyclopaedia of the History of Technology|author = McNeil, Ian |publisher = Routledge|date = 2002|location = London; New York|isbn = 978-0-203-19211-5}}</ref> [[Бронзено време|Бронзеното време]] започнало во Југоисточна Европа околу 3700-3300 г. п.н.е., во Северозападна Европа околу 2500 г. п.н.е. Тоа заврши со почетокот на железното време, 2000-1000 г. п.н.е. на Блискиот Исток, и 600 г. п.н.е. во Северна Европа. Транзицијата меѓу [[Младо камено време|неолитскиот]] период и бронзеното време претходно се нарекува [[Бакарно време|халколитички]] период (бакар-камен), кога бакарните алатки се користеле со камени алатки. Терминот постепено отпаднал од користење, бидејќи во некои делови на светот, халколитикот и неолитот се цереминирани на двата краја. Месинг, легура на бакар и цинк, е од многу поново потекло. Тоа им било познато на Грците, но станало значаен додаток на бронза за време на Римското Царство.<ref name=hist/>