Разлика помеѓу преработките на „Рубидиум“

Додадени 63 бајти ,  пред 1 месец
с
Промена на тековен параметар, replaced: deadurl = yes → url-status=dead, dead-url = yes → url-status=dead using AWB
с (→‎Дополнителна литература: clean up, replaced: ==Понатамошно читање== → == Дополнителна литература == using AWB)
с (Промена на тековен параметар, replaced: deadurl = yes → url-status=dead, dead-url = yes → url-status=dead using AWB)
==Примена==
[[File:USNO rubidium fountain.jpg|thumb|left|Атомски часовник на рубидиум во американската поморска опсерваторија]]
Рубидиумовите соединенија понекогаш се користат во [[огномети]] за да им се даде виолетова боја.<ref>{{Cite journal |first = E.-C. |last = Koch |title = Special Materials in Pyrotechnics, Part II: Application of Caesium and Rubidium Compounds in Pyrotechnics |journal = Journal Pyrotechnics |date = 2002 |volume = 15 |pages = 9–24 |url=http://www.jpyro.com/wp/?p=179}}</ref> Рубидиумот исто така се употребува во [[термоелектричен генератор]] со користење на [[магнетохидродинамика|магнетохидродинамичен]] принцип, каде што топлите рубидиумови јони се пренесуваат преку [[магнетно поле]].<ref>{{cite book |url = https://books.google.com/?id=59XvAAAAMAAJ&q=%22rubidium%22+%22magnetohydrodynamic%22&dq=%22rubidium%22+%22magnetohydrodynamic%22 |page = 193 |title = Chemical principles |isbn = 978-0-06-040808-4 |author1 = Boikess, Robert S |author2 = Edelson, Edward |date = 1981}}</ref> Тие спроведуваат електрична енергија и делуваат како [[арматура]] на генератор, со што генерираат [[електрична струја]]. Рубидиумот, особено испарениот <sup>87</sup>Rb е еден од најчесто користените атомски видови кои се користат за [[ласерско ладење]] и [[Бозе-Ајнштајнова кондензација]]. Нејзините пожелни карактеристики за оваа употреба ја вклучуваат подготвената достапност на ефтино [[диодно ласерско]] светло на соодветната [[бранова должина]] и умерени температури потребни за да се добијат значителни притисоци на пареа.<ref>{{cite journal |journal = Journal of Research of the National Institute of Standards and Technology |url = http://nvl.nist.gov/pub/nistpubs/jres/101/4/cnt101-4.htm |title = Bose-Einstein condensation (all 20 articles) |date = 1996 |volume = 101 |issue = 4 |pages = 419–618 |author = Eric Cornell |display-authors = etal |doi = 10.6028/jres.101.045 |pmid = 27805098 |pmc = 4907621 |access-date = 2015-09-14 |archive-url = https://web.archive.org/web/20111014234040/http://nvl.nist.gov/pub/nistpubs/jres/101/4/cnt101-4.htm |archive-date = 2011-10-14 |dead-url -status= yesdead |df = }}</ref><!--All the 20 article are valid because they all describe the use of rubidium for Bose-Einstein condensation --><ref>{{cite journal | doi = 10.1088/0953-4075/32/12/322 | title = Output coupling of a Bose-Einstein condensate formed in a TOP trap | date = 1999 | last1 = Martin | first1 = J. L. | last2 = McKenzie | first2 = C. R. | last3 = Thomas | first3 = N. R. | last4 = Sharpe | first4 = J. C. | last5 = Warrington | first5 = D. M. | last6 = Manson | first6 = P. J. | last7 = Sandle | first7 = W. J. | last8 = Wilson | first8 = A. C. | journal = Journal of Physics B: Atomic, Molecular and Optical Physics | volume = 32 | issue = 12 | pages = 3065|arxiv = cond-mat/9904007 |bibcode = 1999JPhB...32.3065M }}</ref>
 
Рубидиумот се користи за поларизација на [[Helium-3|<sup>3</sup>He]],произведувајќи ги волумените на магнетизираниот <sup>3</sup>He гас, при што нуклеарните вртења се усогласуваат. Рубидиумската пареа е оптички пумпана од ласер, а поларизираниот Rb го поларизира <sup>3</sup>He преку [[хиперфинска структура|хиперфинската]] интеракција.<ref>{{Cite journal| url=http://www.ncnr.nist.gov/equipment/he3nsf/SEOP/nistSlowNeutronconf2005.pdf |journal=Journal of Research of the National Institute of Standards and Technology |title=Polarized <sup>3</sup>He spin filters for slow neutron physics| volume=110 |issue=3 |pages=299–304 |first1 = T. R. |last1 = Gentile |first2=W. C. |last2= Chen |first3=G. L. |last3 =Jones |first4= E. |last4= Babcock |first5 = T. G. |last5= Walker |doi=10.6028/jres.110.043 |pmid=27308140 |pmc=4849589 |year=2005}}</ref> Таквите спин-поларизирани <sup>3</sup>He клетки се корисни за мерењата на неутрални поларизации и за производство на поларизирани неутронски греди за други цели.<ref>{{Cite web| url=http://www.ncnr.nist.gov/AnnualReport/FY2002_html/pages/neutron_spin.htm |publisher=NIST Center for Neutron Research 2002 Annual Report |title=Neutron spin filters based on polarized helium-3 |accessdate=2008-01-11}}</ref>
Рубидиум реагира насилно со вода и може да предизвика пожари. За да се обезбеди сигурност и чистота, овој метал обично се чува под суво [[минерално масло]] или запечатено во стаклена ампула во инертна атмосфера. Рубидиумот формира [[пероксиди]] при експозиција дури и до мала количина на воздух дифузен во маслото, а складирањето е предмет на слични мерки на претпазливост како складирање на метален [[калиум]].<ref>{{cite book |chapter-url = https://books.google.com/books?id=vKBqqiCTB7MC&pg=PA215 |page = 215 |chapter = Rubidium |title = Chemical risk analysis: a practical handbook |isbn = 978-1-903996-65-2 |author1 = Martel, Bernard |author2 = Cassidy, Keith |date = 2004-07-01}}</ref>
 
Рубидиум, како што е натриум и калиум, речиси секогаш има [[оксидациона состојба]] +1 кога се раствора во вода, дури и во биолошки контексти. Човечкото тело има тенденција да ги третира Rb<sup>+</sup> јоните како да се калиумови јони и затоа концентрира рубидиум во [[интрацелуларната течност]] на телото (т.е. внатре во клетките).<ref>{{cite journal |last1 = Relman |first1 = A. S. |title =The Physiological Behavior of Rubidium and Cesium in Relation to That of Potassium |journal = The Yale Journal of Biology and Medicine |volume = 29 |issue = 3 |pages = 248–62 |date = 1956| pmid = 13409924|pmc = 2603856}}</ref> Јоните не се особено токсични; 70&nbsp;кг човек содржи во просек 0.36&nbsp;г рубидиум, а зголемувањето на оваа вредност од 50 до 100 пати не покажало негативни ефекти кај лицата кои се испитуваале.<ref>{{cite journal |last1 = Fieve |first1 = Ronald R. |last2 = Meltzer |first2 = Herbert L. |last3 = Taylor |first3 = Reginald M. |title = Rubidium chloride ingestion by volunteer subjects: Initial experience |journal = Psychopharmacologia |volume = 20 |issue = 4 |pages = 307–14 |date = 1971 |pmid = 5561654 |doi = 10.1007/BF00403562}}</ref> [[Биолошкиот полуживот]] на рубидиумот кај луѓето изнесува 31-46 дена.<ref name="manic">{{cite journal |last1 = Paschalis |first1 = C. |last2 = Jenner| first2 = F. A. |last3 = Lee |first3 = C. R. |title = Effects of rubidium chloride on the course of manic-depressive illness |journal = J R Soc Med |volume = 71 |issue = 9 |pages = 343–352 |date = 1978 |pmid = 349155|pmc = 1436619}}</ref> Иако е можна делумна супституција на калиум со рубидиум, кога повеќе од 50% од калиумот во мускулното ткиво на стаорци е заменет со рубидиум, стаорците починале.<ref>{{cite journal | last1 = Meltzer | first1 = H. L. | title = A pharmacokinetic analysis of long-term administration of rubidium chloride | url = http://jcp.sagepub.com/content/31/2/179 | journal = Journal of Clinical Pharmacology | volume = 31 | issue = 2 | pages = 179–84 | date = 1991 | pmid = 2010564 | doi = 10.1002/j.1552-4604.1991.tb03704.x | deadurl url-status= yesdead | archiveurl = https://archive.is/20120709223213/http://jcp.sagepub.com/content/31/2/179 | archivedate = 2012-07-09 | df = }}</ref><!--diet died after a few weeks.ref only gives several weeks--><ref>{{cite journal |author = Follis, Richard H., Jr. |title = Histological Effects in rats resulting from adding Rubidium or Cesium to a diet deficient in potassium |url = http://ajplegacy.physiology.org/cgi/pdf_extract/138/2/246 |journal = AJP: Legacy |volume = 138 |issue = 2 |pages = 246 |date = 1943}}</ref>
 
==Поврзано==
[[Категорија:Зборови кои ги нема во ТРМЈ]]
[[Категорија:Хемиски елементи]]
[[Категорија:Села во Македонија]]