Разлика помеѓу преработките на „Бакар“

Додадени 12 бајти ,  пред 3 месеци
с
clean up, replaced: |chapter= → |department= (4) using AWB
с (→‎Дополнителна литература: clean up, replaced: == Понатамошно читање == → == Дополнителна литература == using AWB)
с (clean up, replaced: |chapter= → |department= (4) using AWB)
 
=== Бакар (III) и бакар (IV) ===
Бакар (III) најчесто се наоѓа во оксиди. Едноставен пример е калиум [[купрат]], KCuO<sub>2</sub>, кој е сино-црн и цврст<ref>{{cite book|chapterdepartment=Potassium Cuprate (III)|title=Handbook of Preparative Inorganic Chemistry|edition=2nd|editor=G. Brauer|publisher=Academic Press|year=1963|location=NY|volume=1|page=1015}}</ref> Најшироко проучуваните бакарни (III) соединенија се [[купратни суперпроводници]]. [[Итриум бариум бакар оксид]] (YBa<sub>2</sub>Cu<sub>3</sub>O<sub>7</sub>) се состои од Cu (II) и Cu (III) центри. Како оксид, [[флуорид]]от е високо [[База (хемија)|основен]] [[Јон|анјон]]<ref>{{cite journal|author1=Schwesinger, Reinhard |author2=Link, Reinhard |author3=Wenzl, Peter |author4=Kossek, Sebastian |title=Anhydrous phosphazenium fluorides as sources for extremely reactive fluoride ions in solution|doi=10.1002/chem.200500838|year=2006|journal=Chemistry: A European Journal|volume=12|issue=2|pages=438–45 |pmid=16196062}}</ref> и е познат да ги стабилизира металните јони во високи оксидациски состојби. И бакар (III), па дури и бакар (IV) флуориди се познати, [[Калиум хексафлуорокупрат(III)|K<sub>3</sub>CuF<sub>6</sub>]] и [[Цезиум хексафлуорокупрат (IV)|Cs<sub>2</sub>CuF<sub>6</sub>]], соодветно.<ref name=Holleman/>
 
Некои бакарни протеини формираат [[оксо комплекс]]и, кои исто така имаат бакар (III).<ref>{{cite journal |last1=Lewis |first1=E.A. |last2=Tolman |first2=W.B. |date=2004 |title=Reactivity of Dioxygen-Copper Systems |journal=Chemical Reviews |volume=104 |pages=1047–1076 |doi=10.1021/cr020633r |issue=2 |pmid=14871149}}</ref> Со [[тетрапептид]]и, комплексите од бакар (III) со пурпурна боја се стабилизираат со депротонирани [[амид]]ни лиганди.<ref>{{cite journal |last1=McDonald |first1=M.R. |last2=Fredericks |first2=F.C. |last3=Margerum |first3=D.W. |date=1997 |title=Characterization of Copper(III)–Tetrapeptide Complexes with Histidine as the Third Residue |journal=Inorganic Chemistry |volume=36 |pages=3119–3124|doi=10.1021/ic9608713|pmid=11669966 |issue=14}}</ref>
== Биолошка улога ==
[[Податотека:ARS_copper_rich_foods.jpg|мини|Богати извори на бакар вклучуваат остриги, говедски и јагнешки црн дроб, бразилски ореви, меласа од месо, какао и црн пипер. Добар извор вклучува јастог, ореви и семки од сончоглед, зелени маслинки, авокадо и пченични трици.]]
[[Бакарен протеин|Бакарни протеини]] имаат различни улоги во транспортот на биолошки електрони и транспорт на кислород, процеси кои ја користат лесната интерконверзија на Cu (I) и Cu (II).<ref>{{Наведена книга|title=Metallomics and the Cell|last=Vest|first=Katherine E.|last2=Hashemi|first2=Hayaa F.|last3=Cobine|first3=Paul A.|date=2013|publisher=Springer|isbn=978-94-007-5560-4|editor-last=Banci|editor-first=Lucia|series=Metal Ions in Life Sciences|volume=12|chapterdepartment=Chapter 13 The Copper Metallome in Eukaryotic Cells|doi=10.1007/978-94-007-5561-10_12|doi-broken-date=2019-01-25}} electronic-book {{ISBN|978-94-007-5561-1}} {{ISSN|1559-0836}} electronic-{{ISSN|1868-0402}}
</ref> Бакар е од суштинско значење за аеробното [[Клеточно дишење|дишење]] на сите [[еукариоти]]. Во [[Митохондрија|митохондриите]], се наоѓа во [[цитохром c оксидаза]], кој е последен протеин во [[Оксидативна фосфорилација|оксидативната фосфорилација]]. Цитохром c оксидаза е протеин кој го врзува О<sub>2</sub> помеѓу бакар и железо; протеинот пренесува 8 електрони на молекулата О<sub>2</sub> за да ја намали на две молекули на вода. Бакар, исто така, се наоѓа во многу [[Супероксидна дисмутаса|супероксидни дисмутаси]], протеини кои го катализираат распаѓањето на [[супероксид]]ите преку конвертирање (преку [[диспропорција]]) на кислород и [[Водород пероксид|водороден пероксид]] :
 
[[Податотека:Thylakoid_membrane.png|мини| Фотосинтезата функционира од елабориран транспортен синџир на електрони во рамките на [[Тилакоид|тилакоидната мембрана]]. Централна врска во овој синџир е пластоцијанот, синиот бакар протеин. ]]
Единствен тетрануклеарен бакарен центар е пронајден во [[азотен оксид редуктаза]].<ref>
{{Наведена книга|title=The Metal-Driven Biogeochemistry of Gaseous Compounds in the Environment|last=Schneider|first=Lisa K.|last2=Wüst|first2=Anja|last3=Pomowski|first3=Anja|last4=Zhang|first4=Lin|last5=Einsle|first5=Oliver|date=2014|publisher=Springer|isbn=978-94-017-9268-4|editor-last=Peter M.H. Kroneck|series=Metal Ions in Life Sciences|volume=14|pages=177–210|chapterdepartment=Chapter 8. ''No Laughing Matter: The Unmaking of the Greenhouse Gas Dinitrogen Monoxide by Nitrous Oxide Reductase''|doi=10.1007/978-94-017-9269-1_8|pmid=25416395|editor-last2=Martha E. Sosa Torres}}
</ref>
 
Хемиските соединенија кои биле развиени за третман на Вилсоновата болест биле испитувани за употреба во терапијата за рак <ref>{{Наведена книга|title=Metallo-Drugs: Development and Action of Anticancer Agents|last=Denoyer|first=Delphine|last2=Clatworthy|first2=Sharnel A.S.|last3=Cater|first3=Michael A.|date=2018|work=Metal Ions in Life Sciences|publisher=de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-047073-4|editor-last=Sigel|editor-first=Astrid|volume=18|location=Berlin|pages=469–506|chapterdepartment=Chapter 16. Copper Complexes in Cancer Therapy|doi=10.1515/9783110470734-022|pmid=29394035|editor-last2=Sigel|editor-first2=Helmut|editor-last3=Freisinger|editor-first3=Eva|editor-last4=Sigel|editor-first4=Roland K.O.}}</ref>
 
=== Диететски потреби ===