Разлика помеѓу преработките на „Сон“

Нема измена во големината ,  пред 2 месеци
с
Замена со тековен назив на предлошка, replaced: цитирано списание → наведено списание (8) using AWB
с (Замена со тековен назив на предлошка, replaced: цитирана книга → наведена книга (7) using AWB)
с (Замена со тековен назив на предлошка, replaced: цитирано списание → наведено списание (8) using AWB)
 
=== Боја наспроти црно-бело ===
Дванаесет проценти од луѓето сонуваат само во црно-бело.<ref>{{цитиранонаведено списание
| author = Michael Schredl, Petra Ciric, Simon Götz, Lutz Wittmann
| year = 2004
| issue = 6
| pages = 485 ([http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15612605 Abstract])
}}</ref> Проучувањата од 1915 год. до 1950-тите се држеле до тоа дека најголем дел од соништата се црно-бели, но овие резултати почнале да се менуваат во 1960-тите. Во денешно време само 4,4% од соништата на луѓе под 25 години се црно-бели. Неодамнешни истражувања укажуваат дека променетите резултати можеби се резултат на промената на телевизорите од црно-бели во боја.<ref>{{цитиранонаведено списание
| author = Richard Alleyne
| date= 17 октомври, 2008
{{Главна статија|РЕМ спиење}}
[[Податотека:REM.png|thumb|[[Electroencephalography|ЕЕГ]] ги покажува мозочните бранови за време на РЕМ спиењето|thumb|200px]]
Нема општоприфатена биолошка дефиниција за сонувањето. Општите набљудувања покажуваат дека соништата се силно поврзани со брзото движење на [[очи]]те т.е. [[РЕМ спиењето]], а на [[електроенцефалограм]] се гледа дека тогаш активноста на мозокот најмногу наликува на будност. Незапаметените соништа надвор од РЕМ спиењето се најчесто обични во споредба со другите.<ref name=Dement1957>{{цитиранонаведено списание | author = Dement, W. |author2=Kleitman, N. | year = 1957 | title = The Relation of Eye Movements during Sleep to Dream Activity.' | journal = Journal of Experimental Psychology | volume = 53 | pages = 89–97 | doi = 10.1037/h0048189 <!--Retrieved from CrossRef by DOI bot-->}}</ref> За време на животниот век една личност минува околу шест години во сонување,<ref name="HSWDream">{{наведена книга| year = 2006| title = How Dream Works| url = http://science.howstuffworks.com/dream3.htm| accessdate = 2006-05-04}}</ref> што е околу два часа секоја вечер.<ref>{{Наведена мрежна страница | year = 2006| title = Brain Basics: Understanding Sleep| url = http://www.ninds.nih.gov/disorders/brain_basics/understanding_sleep.htm | accessdate = 2007-12-16 | publisher = [[National Institute of Neurological Disorders and Stroke]] }}</ref>) Повеќето од соништата траат од 5 до 20 [[Минута|минути]].<ref name="HSWDream"/> Инаку, не е познато од кој дел на [[мозок]]от потекнува сонот, дали постои едно единствено место одговорно за сонот, или пак сонот потекнува од повеќе делови на мозокот, или која е целта на сонувањето за телото и [[умо]]т.
 
Се претпоставува дека сонот е резултат на [[диметилтриптамин]] (DMT) во мозокот. За ова [[Џ. Келавеј]] предложил биохемиски механизам во 1988 год. според кој диметилтрипаминот може да се поврзе со феноменот на визуелен сон, каде што нивото на диметилтрипамин во мозокот периодично се издигнува за да предизвика визуелно сонување и други природни состојби на умот.<ref>{{цитиранонаведено списание |author=Wallach J |title=Endogenous hallucinogens as ligands of the trace amine receptors: A possible role in sensory perception |journal=Med Hypotheses |volume=in print |issue=in print |pages=in print |year=2008 |pmid=18805646 |doi=10.1016/j.mehy.2008.07.052}}</ref>
 
За време на РЕМ спиењето ослободувањето на одредени невротрансмитери е речиси потиснато. Како резултат на тоа, [[неврони|моторните неврони]] не се стимулираат, а состојбата е позната како [[РЕМ атонија]]. Ова ги спречува соништата да предизвикаат опасни движења на телото.
| publisher = [[Springer-Verlag]]
| year = 1996
| isbn = 0964933802 }}</ref> Во 1953 год. Асерински и неговиот советник го издале пионерското откритие во списанието „Наука“ (Science).<ref name="as-science">{{цитиранонаведено списание | last = Aserinsky | first = E |author2=Kleitman, N. | year = 1953 | month = September | title = Regularly occurring periods of eye motility and concomitant phenomena, during sleep | journal = Science | volume = 118 | issue = 3062 | pages = 273–274 | doi = 10.1126/science.118.3062.273 | pmid = 13089671 }}</ref>
 
== Теории за сонот ==
За време на доцниот [[19 век|19]] и [[20 век]], и двајцата [[Зигмунд Фројд]] и [[Карл Јунг]] ги поистоветувале соништата како врска помеѓу [[свесно]]то и [[несвесно]]то. Тие исто така уверуваат дека несвесното е доминантна сила во сонот и соништата ја изразуваат менталната активност на восприемачката сила. Додека Фројд сметал дека постои активна цензура на несвесното дури и за време на сонот, Јунг расправал дека чудниот квалитет на соништата е ефикасен јазик, кој во споредба со поезијата еднакво е способен за откривање на скриеното значење.
 
[[Фриз Перлс]] ја преставил својата теорија за соништата како дел од холистичката природа на [[Гешталт терапијата]]. соништата се гледаат како проекции на дел од себе што бил игнориран, одбиен или потиснат.<ref>{{цитиранонаведено списание|author=Wegner, D.M., Wenzlaff, R.M. & Kozak M.|year=2004|title=The Return of Suppressed Thoughts in Dreams|journal=Psychological Science|volume=15|number=4|pages=232–236|url=http://www.wjh.harvard.edu/~wegner/pdfs/Dream%20Rebound.pdf |format=PDF| doi = 10.1111/j.0963-7214.2004.00657.x <!--Retrieved from CrossRef by DOI bot-->}}</ref>
 
Јунг расправал дека секој човек во сонот може да се смета дека преставува гледиште на сонувачот, што тој го нарекува субјективен пристап до соништата. Перлс го проширил овој став и рекол дека дури и неживите објекти во сонот можат да преставуваат гледишта на сонувачот. Според тоа може да се побара од сонувачот да се замисли дека е објект во сонот и да го опише, со цел да ја зголеми свесноста за карактеристиките на објектите што одговараат на личноста на сонувачот.
=== Луциден сон ===
{{Главна статија|луциден сон}}
Луцидниот сон е свесна перцепција на својата состојба за време на сонувањето. Во оваа состојба личноста најчесто има контрола врз карактерите и околината на сонувањето како и за активностите на сонувачот во рамките на сонот.<ref>[http://www.psychwww.com/asc/ld/faq.html Lucid dreaming FAQ] by 1[[The Lucidity Institute]] at Psych Web.</ref> Појавата на луцидно сонување е научно докажано.<ref name=Watanabe2003>{{цитиранонаведено списание | author = Watanabe, T. | year = 2003 | title = Lucid Dreaming: Its Experimental Proof and Psychological Conditions | journal = J Int Soc Life Inf Sci | volume = 21 | issue = 1 | issn = 1341-9226 }}</ref>
 
[[Ониронаут]] е поим кој најчесто се користи за оние кои сонуваат луцидно.
 
=== Соништа за расеани грешки ===
соништата за расеано грешки се соништа во кои сонувачот расеано прави нешто што се обидувал да го запре (еден класичен пример е сонување дека палиш цигара кога се обидуваш да ги откажеш цигарите). Субјектите кои имале вакви соништа се разбудиле со интензивно чувство на вина. Едно проучување нашло позитивна врска меѓу овие соништа и успешното запирање на ваквото однесување.<ref>{{цитиранонаведено списание |author=Hajek P, Belcher M |title=Dream of absent-minded transgression: an empirical study of a cognitive withdrawal symptom |journal=J Abnorm Psychol |volume=100 |issue=4 |pages=487–91 |year=1991 |pmid=1757662| doi = 10.1037/0021-843X.100.4.487 <!--Retrieved from CrossRef by DOI bot-->}}</ref>
 
=== Сонувањето и „реалниот свет ===