Разлика помеѓу преработките на „Сон“

Нема измена во големината ,  пред 2 месеци
с
Замена со тековен назив на предлошка, replaced: цитирана книга → наведена книга (7) using AWB
с (Замена со тековен назив на предлошка, replaced: цитирана веб страница → Наведена мрежна страница (6) using AWB)
с (Замена со тековен назив на предлошка, replaced: цитирана книга → наведена книга (7) using AWB)
{{Главна статија|РЕМ спиење}}
[[Податотека:REM.png|thumb|[[Electroencephalography|ЕЕГ]] ги покажува мозочните бранови за време на РЕМ спиењето|thumb|200px]]
Нема општоприфатена биолошка дефиниција за сонувањето. Општите набљудувања покажуваат дека соништата се силно поврзани со брзото движење на [[очи]]те т.е. [[РЕМ спиењето]], а на [[електроенцефалограм]] се гледа дека тогаш активноста на мозокот најмногу наликува на будност. Незапаметените соништа надвор од РЕМ спиењето се најчесто обични во споредба со другите.<ref name=Dement1957>{{цитирано списание | author = Dement, W. |author2=Kleitman, N. | year = 1957 | title = The Relation of Eye Movements during Sleep to Dream Activity.' | journal = Journal of Experimental Psychology | volume = 53 | pages = 89–97 | doi = 10.1037/h0048189 <!--Retrieved from CrossRef by DOI bot-->}}</ref> За време на животниот век една личност минува околу шест години во сонување,<ref name="HSWDream">{{цитирананаведена книга| year = 2006| title = How Dream Works| url = http://science.howstuffworks.com/dream3.htm| accessdate = 2006-05-04}}</ref> што е околу два часа секоја вечер.<ref>{{Наведена мрежна страница | year = 2006| title = Brain Basics: Understanding Sleep| url = http://www.ninds.nih.gov/disorders/brain_basics/understanding_sleep.htm | accessdate = 2007-12-16 | publisher = [[National Institute of Neurological Disorders and Stroke]] }}</ref>) Повеќето од соништата траат од 5 до 20 [[Минута|минути]].<ref name="HSWDream"/> Инаку, не е познато од кој дел на [[мозок]]от потекнува сонот, дали постои едно единствено место одговорно за сонот, или пак сонот потекнува од повеќе делови на мозокот, или која е целта на сонувањето за телото и [[умо]]т.
 
Се претпоставува дека сонот е резултат на [[диметилтриптамин]] (DMT) во мозокот. За ова [[Џ. Келавеј]] предложил биохемиски механизам во 1988 год. според кој диметилтрипаминот може да се поврзе со феноменот на визуелен сон, каде што нивото на диметилтрипамин во мозокот периодично се издигнува за да предизвика визуелно сонување и други природни состојби на умот.<ref>{{цитирано списание |author=Wallach J |title=Endogenous hallucinogens as ligands of the trace amine receptors: A possible role in sensory perception |journal=Med Hypotheses |volume=in print |issue=in print |pages=in print |year=2008 |pmid=18805646 |doi=10.1016/j.mehy.2008.07.052}}</ref>
 
== Откривањето на РЕМ ==
Во 1952 год. [[Јуџин Асерински]] го открил [[РЕМ спиење]]то додека работел на операција на неговиот советник. Асерински забележал дека очите на заспаните треперат под затворените очни капаци, а подоцна користел и апарат за детектирање за да ги сними [[мозочни бранови|мозочните бранови]] за време на овие периоди. За време на една сесија го разбудил субјектот кој завивал и плачел за време на РЕМ спиењето и го потврдил сомнежот дека всушност субјектот сонувал.<ref>{{цитирананаведена книга
| last = Dement
| first = William
| first = John
}}</ref> Сепак умот ќе ја разбуди индивидуата ако е во опасност или ако е тренирана да реагира на одредени звуци, како што е плачење на бебе.
* Сонот дозволува потиснатите делови од умот да се задоволат со помош на фантазија, а во исто време го одржува свесниот ум подалеку од мисли кои би предизвикале ненадејно будење во шок.<ref>{{цитирананаведена книга
| last = Vedfelt
| first = Ole
 
== Поврзаност со медицински состојби ==
Одредени медицински состојби (невролошки состојби) можат да влијаат врз соништата. На пример, луѓето со [[синестезија]] никогаш не изјавиле црно-бело сонување, и често пати имаат тешкотија во преставување на идејата за сонување само во црно-бело.<ref>{{цитирананаведена книга |title=Synaesthesia: The Strangest Thing |last=Harrison |first=John E. |year=2001 |publisher=Oxford University Press |isbn=0192632450 }}</ref> Терапијата за повторување на [[кошмар]]ите (често поврзувана со [[посттрауматичен стрес]]) може да вклучува алтернативни сценарија кои почнуваат на секој чекор од сонот.
 
== Толкување на сонот ==
=== Сонувањето и „реалниот свет ===
{{Главна статија|Расправа за сонот}}
Соништата можат да се поврзат со реалните чувства, како што е вклучувањето на звуци од околината во соништата. Пример за тоа е ѕвонење на телефон во сонот додека тој и навистина ѕвони. Со исклучок на случаите со луцидно сонување, луѓето сонуваат без да бидат свесни дека го прават тоа. Некои филозофи заклучиле дека она што го сметаме за „реален свет“ може да е навистина тоа или само илузија (идеја позната како [[скептична хипотеза]] за [[онтологија]]та). Прво оваа идеја ја спомнал [[Чуанг Це]], а била дискутирана и во [[хиндуизам|хиндуизмот]]. [[Будизам|Будизмот]] врши широка примена од оваа расправа во своите дела.<ref>{{цитирананаведена книга |title=Buddhism As Presented by the Brahmanical Systems |last=Kher |first=Chitrarekha V. |year=1992 |publisher=Sri Satguru Publications |isbn=8170302935 }}</ref> Во западната филозофија била спомената во 17 век од страна на [[Декарт]] во неговото дело Медитаации за првата филозофија.
 
=== Присетување на соништа ===
=== Дежа ви ===
{{Главна статија|Дежа ви}}
„[[Дежа ви]]“ е опишано како чувство на претходно искусување на нешто на јаве или на сон, навидум заборавено сè до моментот на потсетување.<ref>{{цитирананаведена книга |title=The Dream Directory: The Comprehensive Guide to Analysis and Interpretation |last=Lohff |first=David C. |year=2004 |publisher=Running Press 0762419628|isbn= }}</ref>
 
=== Поврзување на соништата ===
Сонот е често застапено во [[уметност]]а и во [[Популарна култура|популарната култура]]. Долго време низ историјата соништата биле предмет на претпоставка и извор на инспирација. Низ историјата, луѓето го барале [[ониромантија|нивното значење]] и се обидувале да гатаат со нивна помош. Гледано [[физиологија|физиолошки]], соништата се опишуваат како реакција на неутралните процеси за време на спиењето, [[психологија|психолошки]] како одраз на потсвеста, а пак гледано духовно, тие се пораки од [[Бог]] или предвидување на иднината. Многу култури практикувале инкубација на соништата, со намера да се обработат, што биле претскажувачки или содржеле [[бог|божествени]] пораки. Во [[Јудаизам|Јудаизмот]] се одржува посебна церемонија, наречена „хатават халом“, што буквално значи „сонот да се направи добар“. Преку овој обред, [[рабин]]от или рабинскиот суд можат позитивно да ги толкуваат вознемирувачките соништа.<ref>[http://www.rabbiwein.com/Jerusalem-Post/2006/02/102.html Berel Wein "DREAMS"]</ref> Во [[Стариот Рим]], толкувачот на соновите се нарекувал Аугур.<ref>„Objašnjenja“, во: ''Rimska lirika''. Beograd: Rad, 1964, стр. 105.</ref>
 
Современата [[популарна култура]] ги сфаќа соништата, како и [[Фројд]], како израз на најдлабоките стравови и желби на сонувачот.<ref name="Van Riper 56">{{цитирананаведена книга|last=Van Riper|first=A. Bowdoin|title=Science in popular culture: a reference guide|publisher=[[Greenwood Press]]|location=Westport|year=2002|pages=56|isbn=0–313–31822–0}}</ref> Во филмовите, како ''[[Маѓепсан (филм од 1945)|Маѓепсан]]'' (''Spellbound'') од 1945 година или ''[[Манџурскиот кандидат (филм од 1962)|Манџурскиот кандидат]]'' од 1962 година, протагонистите мора да извлекуваат битни поуки од надреални соништа.<ref name="Van Riper 57">Van Riper, op.cit., p. 57.</ref>
 
Сепак, повеќето од соништата во популарната култура не содржат [[симбол]]и, туку директен и реалистичен опис на стравовите и желбите на сонувачот.<ref name="Van Riper 57" /> Сцените со соништа може да не се разликуваат од оние сцени од реалниот свет на сонувачот, раскажувачка техника што го намалува чувството за безбедност на сонувачот и публиката<ref name="Van Riper 57" /> и овозможува протагонистите во [[хорор]]-филмовите, како што се ''[[Кери]]'' (1976), ''[[Петок 13-ти]]''(1980) или ''[[Американски врколак во Лондон]]'' (1981) случајно да бидат нападнати од силите на мракот додека се наоѓаат навидум на безбедни места.<ref name="Van Riper 57" />