Разлика помеѓу преработките на „Сон“

Додадени 36 бајти ,  пред 2 месеци
с
Замена со тековен назив на предлошка, replaced: цитирана веб страница → Наведена мрежна страница (6) using AWB
(clean up, replaced: | coauthors = → |author2= (2) using AWB)
с (Замена со тековен назив на предлошка, replaced: цитирана веб страница → Наведена мрежна страница (6) using AWB)
[[Податотека:Antonio de Pereda - The Knight's Dream.JPG|300px|right|thumb|„Сонот на витезот“ од [[Антонио де Переда]]]]
'''Сонот''' е низа на [[слика|слики]] и [[емоција|чувства]] кои се појавуваат за време на [[спиење]]то.<ref>{{цитиранаНаведена вебмрежна страница|url= http://www.bartleby.com/61/54/D0385400.html|title= dream.|publisher= [http://www.bartleby.com/61 The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition. 2000]|accessdate= 2009-05-07}}</ref> Содржината и целта на соништата не може целосно да се разбере, иако тие биле предмет на интерес низ историјата. Научната дисциплина која се занимава со соништата е позната како [[онирологија]], а толкувањето на сонот се нарекува [[ониромантија]].
 
== Содржина на соништата ==
{{Главна статија|РЕМ спиење}}
[[Податотека:REM.png|thumb|[[Electroencephalography|ЕЕГ]] ги покажува мозочните бранови за време на РЕМ спиењето|thumb|200px]]
Нема општоприфатена биолошка дефиниција за сонувањето. Општите набљудувања покажуваат дека соништата се силно поврзани со брзото движење на [[очи]]те т.е. [[РЕМ спиењето]], а на [[електроенцефалограм]] се гледа дека тогаш активноста на мозокот најмногу наликува на будност. Незапаметените соништа надвор од РЕМ спиењето се најчесто обични во споредба со другите.<ref name=Dement1957>{{цитирано списание | author = Dement, W. |author2=Kleitman, N. | year = 1957 | title = The Relation of Eye Movements during Sleep to Dream Activity.' | journal = Journal of Experimental Psychology | volume = 53 | pages = 89–97 | doi = 10.1037/h0048189 <!--Retrieved from CrossRef by DOI bot-->}}</ref> За време на животниот век една личност минува околу шест години во сонување,<ref name="HSWDream">{{цитирана книга| year = 2006| title = How Dream Works| url = http://science.howstuffworks.com/dream3.htm| accessdate = 2006-05-04}}</ref> што е околу два часа секоја вечер.<ref>{{цитиранаНаведена вебмрежна страница | year = 2006| title = Brain Basics: Understanding Sleep| url = http://www.ninds.nih.gov/disorders/brain_basics/understanding_sleep.htm | accessdate = 2007-12-16 | publisher = [[National Institute of Neurological Disorders and Stroke]] }}</ref>) Повеќето од соништата траат од 5 до 20 [[Минута|минути]].<ref name="HSWDream"/> Инаку, не е познато од кој дел на [[мозок]]от потекнува сонот, дали постои едно единствено место одговорно за сонот, или пак сонот потекнува од повеќе делови на мозокот, или која е целта на сонувањето за телото и [[умо]]т.
 
Се претпоставува дека сонот е резултат на [[диметилтриптамин]] (DMT) во мозокот. За ова [[Џ. Келавеј]] предложил биохемиски механизам во 1988 год. според кој диметилтрипаминот може да се поврзе со феноменот на визуелен сон, каде што нивото на диметилтрипамин во мозокот периодично се издигнува за да предизвика визуелно сонување и други природни состојби на умот.<ref>{{цитирано списание |author=Wallach J |title=Endogenous hallucinogens as ligands of the trace amine receptors: A possible role in sensory perception |journal=Med Hypotheses |volume=in print |issue=in print |pages=in print |year=2008 |pmid=18805646 |doi=10.1016/j.mehy.2008.07.052}}</ref>
За време на РЕМ спиењето ослободувањето на одредени невротрансмитери е речиси потиснато. Како резултат на тоа, [[неврони|моторните неврони]] не се стимулираат, а состојбата е позната како [[РЕМ атонија]]. Ова ги спречува соништата да предизвикаат опасни движења на телото.
 
Проучувањата покажуваат дека различни видови на цицачи и птици доживуваат РЕМ фаза за време на спиењето.<ref>{{цитиранаНаведена вебмрежна страница| year = 2003| title = The Evolution of REM Dreaming| url = http://www.improverse.com/ed-articles/richard_wilkerson_2003_jan_evolution.htm| accessdate = 2008-08-27}}</ref>
 
== Откривањето на РЕМ ==
* Хартман<ref>Hartmann, E. (1995)Making connections in a safe place: Is dreaming psychotherapy? ''Dreaming'', 5:213-228.</ref> вели дека соништата можат да функционираат како психотерапија, со „ градење на сигурни врски“ и дозволување сонувачот да ги обедини мислите кои се можеби одвоени додека е буден.
* Неодамнешните истражувања на психологот [[Грифин]], кои следувале по 12-годишното испитување на податоци од најзначајните лаборатории за спиењето, довеле до формулирање на [[теорија на сонувањето за исполнување на очекувањата]], според која сонувањето метафорично пополнува некои емоционални очекувања во автономниот нервен систем и го намалува нивото на стрес кај цицачите.<ref>Griffin, J. (1997) The Origin of Dreams: How and why we evolved to dream. ''The Therapist'', Vol 4 No 3.</ref><ref>Griffin, J, Tyrrell, I. (2004) Dreaming Reality: how dreaming keeps us sane or can drive us mad'. Human Givens Publishing.</ref>
* соништата се производ на „одвоена мечта“, која што е одвоена од свеста и повлекува материјал од сензорната меморија за стимулација, со сензорна поддршка што резултира во халуцинација. Со стимулирање на сензорни сигнали за да ги движат автономните нерви, соништата можат да влијаат врз врската ум-тело. Во мозокот и ’рбетот, автономното „обновување на нерви“, кое може да се прошири до крвните садови, ја поврзува болката и притискањето на нервите. Нервите се групирани во повеќе синџири кои во кинеската медицина се наречени меридијани. За време на сонувањето, телото исто така го активира синџирот на меридијани за обнова на телото и му помага да расте и да испрати сигнали за движење под притисок, кога се покачува нивото на ензими за растење.<ref>{{цитиранаНаведена вебмрежна страница | year = 1995 |author = Y.D. Tsai | title = A Mind-Body Interaction Theory of Dream | url = http://myweb.ncku.edu.tw/~ydtsai/mindbody/ }}</ref>
== Соништата и психозата ==
{{Главна статија|Ониромантија}}
 
Низ историјата соништата се користеле за лечење (како што е пронајдено во храмот на [[Асклепиј]] кај [[Стара Грција|античките Грци]]) како и за управување со божествената инспирација. Некои [[Индијанци|домородни американски племиња]] користеле „потрага по привидување“ како обред, постење и молитва сè додека не добиле сон како предвидување, кој требало да се сподели со остатокот од племето.<ref>{{цитиранаНаведена вебмрежна страница |url=http://www.dreams.ca/dreams.htm |last=Webb |first=Craig |year=1995 |title= Dreams: Practical Meaning & Appications |publisher= The DREAMS Foundation}}</ref>
 
За време на доцниот [[19 век|19]] и [[20 век]], и двајцата [[Зигмунд Фројд]] и [[Карл Јунг]] ги поистоветувале соништата како врска помеѓу [[свесно]]то и [[несвесно]]то. Тие исто така уверуваат дека несвесното е доминантна сила во сонот и соништата ја изразуваат менталната активност на восприемачката сила. Додека Фројд сметал дека постои активна цензура на несвесното дури и за време на сонот, Јунг расправал дека чудниот квалитет на соништата е ефикасен јазик, кој во споредба со поезијата еднакво е способен за откривање на скриеното значење.
Во една употреба поимот „поврзување на соништата“ е феномен според кој некој надворешен стимул, најчесто звучен, станува дел од сонот и го буди сонувачот. Има позната слика на [[Салвадор Дали]] што го опишува овој концепт, насловена како „[[Сон предизвикан од летот на една пчела]]“ (1944 год.).
 
Поимот „поврзување на соништата исто така се користел во испитувањето на степенот до кој настаните од претходниот ден стануваат елементи на соништата. Неодамнешните проучувања сметаат дека најголемо влијание имаат настаните од претходниот ден како и тие од пред една недела.<ref name="day-residue">{{цитиранаНаведена вебмрежна страница |url=http://www.asdreams.org/2003/abstracts/genevieve_alain.htm |title=Replication of the Day-residue and Dream-lag Effect |last=Alain, M.Ps. |first=Geneviève |author2=Tore A. Nielsen, Ph.D., Russell Powell, Ph.D., Don Kuiken, Ph.D. |month=July | year=2003 |work=20th Annual International Conference of the
Association for the Study of Dreams }}</ref>